türkiye'de "demokrasi"de gerileme durmak bilmiyor. chp genel başkanı özgür özel'in kasım 2023'te kazandığı başkanlığının yoksayılmasını yasallığın gereği saymak olanaksızdır. ondan da ötesi: 8 kasım 2023'ten ötesi de geçersiz sayılıyor. yaparız olur; yaptık oldu yönetim anlayışı "demokrasi" değildir. demokrasi kimin umurunda ki?
2024 yerel seçimleri adayları belirleme çalışmaları ne olacak? yoksayılmada 8 kasım 2023 sonrası başlangıç olarak alındığında: tüm yerel yönetimlerdeki adayların seçimleri de yoksayılınca, chp'nin kazandığı tüm belediyelerdeki başkanlar ve yerel yönetim meclislerindeki tüm chp üyeleri de görev dışı mı sayılacak? daha da ötesi, o chp'li başkanlar ve meclis üyeleriyle alınmış kararlar da mı geçersiz saylacak? saçmalığı anında görüyoruz değil mi?
demokrasi diye "kişisel yönetim"de gelinen son nokta budur. akp'lilerden ses yok, tepki yok. olayda başı çeken demeyelim de, aracı olanın da "anayasal kurum" olması, demokraside ve yasallığa utanmadan saldırılarda geldiğimiz yeri gösteriyor.
olanı temel kılıçdaroğlu diye alınca öfke ve nefret sıralamasında yeni bir kişiliğin eklenmesi olanın bir parçasıdır. doğal olarak, çokları için, "tek parçası" ya da "en büyük parçası" kılıçdaroğlu oluyor.
kılıçdaroğlu'nun, 14 mayıs 2023 seçimlerinden ve ikinci aşama seçiminden de istenen sonucun alınamamasının ardından chp başkanlığı'nı bırakması gerekirdi. olmadı, kısa zamanda toplanan kurultay'da çekilmeliydi. bunlar demokrasinin işlerliğidir. chp ve chp başkanı demokrasiye uyumda bunca gerideyse, karşıtın akp'yi, mhp'yi demokrasiyi yozlaştırmakla suçlamanda inandırıcılığın mı olur? utanç olmayınca akıl yürütmede de yerlerde sürünüyorlar.
açıkçası, bu ve benzeri olaylar, kurumların aldığı, alacağı kararlarla açığa çıkmıyor. anında ortak yargı açıktır: akp-mhp yetkinleriyle kılıçdaroğlu'nun ortaklaşa zorlaması ve istemiyle oluşmuştur bu karar. her konuda ilk ve son sözü söyleme katı nedense, sessizliği seçeerken, mhp başkanı, akp-mhp birlikteliğinin komutanı ya da sözcüsü görünümünde, chp'yi karıştırmamak gerekir anlamında söz etti. tepkilere göre her konuda ilk ve son sözü söyleme katı, gelişmelere göre yerini gösterecektir.
2024 yerel seçimlerinin chp adaylarını belirleyen chp yöneticileri geçersiz sayılınca ne olacağı boşlukta kalınca, yarın bir gün, 2014 seçimleri sonrası ya da 2007 halkoylaması sonrası da geçersiz sayılmalıdır diyenler de olacaktır. yaşanmışlıkları yoksaymanın anlamı da, geçerliliği de yoktur.
olanların saçmalığı açıktır. olacakların nasıl gelişeceği olması gerektiği biçimde olur mu, olacak mı? olmayacağı ortak kanıdır.
olayın açıklanması sonucu ilk gözlemimiz ne oluyor? ne çok chp'li varmış, ne çok chp'ye akıl verici varmış görünümünü kıyıda ve belleklerimizde tutmalıyız.
olayın en tepesindeki chp başkanları kılıçdaroğlu ve özel bundan sonrasının belirleyicileri olabilirler mi? yoksaymayla patlama yaşayan öfke ve nefret hedefi kılıçdaroğlu'nun kurultay çağrısı ve uygulaması nasıl gelişir? ilk akla gelen türkeş sonrası mhp başkanı seçme toplantısındaki görüntülerdir. kurultay toplanacak ve delegelerde eksilmeler nasıl yenilenir bilen var mıdır; bilenin kararına uyulur mu? kurultay'da, mhp toplantısı benzeri utanç verici kabarışları nasıl önleyebilirler?
1945'le başlayan çok partili demokraside de, neredeyse, yüzyılı bulmamıza yirmi yıldan az kaldı. bugünün benzeri her karşıtlıktan sonra parti birliği ve uzlaşım yaşanmamıştır. kopuş ve yeni partileşme ilk sonuçtur. 14 mayıs 1972'de ismet inönü başkanlık seçiminden yenik düştüğünde chp üyeliğinden ayrıldı. ecevit'e değil de, inönü'ye oy verenler sonuçlarla birlikte yeni parti kurdular adlarını anan yoktur. kopanların oluşturduğu partilerin çekim odağı olmadığı, çok partili tarihimizin solgun ve kirli sayfalarında eskimektedir.
demek ki: kurultay toplanmalı ve kılıçdaroğlu seçim sonuçlarını kabulleneceğini seçim öncesi açıkça söylemelidir. yetmez, kılıçdaroğlu seçilmediğinde, chp dışında partileşmeye gidilmeyeceğini de açıkça belirtmelidir. özel için böyle bir zorunluluk yoktur. toplanacak kurultayda özel'i dışlama gerçekleştiğinde özel'in seçmesi chp'yi küçültücü olur. kılıçdaroğlu'nun seçilmemesi de kılıçdaroğlu'nun yokoluşunu tamamlayıcı olur.
ne yandan bakarsak bakalım: kazananlar akp-mhp birlikteliği ya da kılıçdaroğlu olmaz.
22 mayıs 2026, college station, texas.
