29 Mayıs 2026 Cuma

chp'li mi, chp'siz mi? / cumaları -- 1102.

türkiye'de chp olmadan bir yere varamazsınız. chp, özgür özel başkanlığıyla yeniden canlanma yolundaydı. özgür özel başkanlığına yapılan saldırı chp'ye yapılmış saldırıdır. yaşanan özünde ve sözünde budur.

türkçe'nin nice güzel deyişlerindendir: "kim eşek onlar semer" denir. orta yerde, anında düğmelerine basılmış gibi türeyen, chp'ye yön gösterici, akıl vericileri yoksaymasak da, ikincil düşünmeliyiz. onların özledikleri, söyledikleri değil chp başkanı özgür özel'in ne yapacağı önemlidir. chp'ye ve seçilmiş yasal başkanına yapılan görevden almanın, demokrasi dışı, yasal olmadığında ortaklık vardır. bu önemlidir ve güzeldir. sonrasında tarihte ve günümüzde chp'yi yoksayıcıların, yağmur sonrası ortaya çıkan ayrık otları benzeri ortalığa yayılması önlenebilir değildir. zamanla o ayrık otları solar gider. yerin altından ürünler yeşerir olgunlaşır.

yaşanan yasadışılıktan sonra, hep olduğunca, tepkiler çoktur ama, başlıca kümeleri oluşturabiliriz: 1. sesliler, 2. sessizler ve 3. esintiye göre yerini belirlemek için kıyıda bekleyenler. en sesli olan, doğal olarak, özgür özel'dir. sessizler ise, kılıçdaroğlu yanında ya da geçmişte ve yeniden onunla sırasını bekleyenler. esintiye göre yerini belirleyecekler çoktur ama, zamanla ortaya çıkarlar ya da kaçar giderler.

özgür özel sesini ve direncini yerinde ve güçlü gösterdi. uzunca süredir de önlerdeydi özgür özel ama, bu son saldırı sonrası sesli tepkileriyle en öne çıktı. birliktelikleri sarsılmayan üçlü özel, imamoğlu ve yavaş arasında özel'in önde duruşu geriye düşmez ve gelişir. chp özel'dir. özel seçimle durdurulabilir ya da durdurulabilir mi? bundan sonrasının gelişim eğrisi bu olacaktır. sen çekil, öndeki yer benimdir demek siyasetçiyi kılıçdaroğlu'ndan beter eder. özel de bundan sonrasında ben kıyıda kalacağım burası senindir diyemez kimseye; demez.

yaşanan saldırının saldırganı konumunda olan kılıçdaroğlu konusundaki ortak yargı da önemlidir: kim/lerle, neden saldırıda? kılıçdaroğlu'nun kendi başına, kendi adına siyaset kurguladığı görülmemiştir. bu son saldırganlıkta da bilinmeyen birileriyle birlikte olduğu ilk andan yargılanmıştır. bu konudaki ortak yargı: akp-mhp birlikteliğinin üst yönetimleri varsayılmaktadır. kılıçdaroğlu sessizler kümesinden değil ama, sesi zayıf ve etkileyici değildir. zamanla ardındakiler çözülecektir. ardındakilerle yanındakiler özgür özel'in gösterdiği tepkinin gücünü beklemiyorlardı denemez ama, yine de tepkinin chp'yi kapsamasından korkanlar kaçanlar olacaktır.

önemli olan akp-mhp birlikteliğindeki sesliler ile sessizlerdir. ayrıca, ileride seçim günleri sürecinde, birliktelik aranacaklar kümesindeki sesler ve sessizlerdir. esintiye göre davrananlarla ayrık otlarını konu etmek yanıltıcı olur. onların etkisi kısa sürelidir ve yarar getirici değildir.

akp-mhp birlikteliğinden tepkiler tek sesli yaşanmadı. devlet bahçeli ve feti yıldız nedense kendilerini öne attılar. bunu değişik yorumlayabiliriz. akp-mhp birlikte yasal düzenlemeyi kurgulamamış olabilirleri kıyıda bir yerde belleğimizde saklamalıyız. bu ne demektir? akp, sonunda, mhp'den kopup kılıçdaroğlu chp'siyle olma tasarımında mıdır? bunu ilk anlayacak olanlar mhp yöneticileri olacaktır. şöyle de sorgulayabiliriz: akp, mhp'den bağımsız mı kılıçdaroğlu'ndan beklenti zorlamasına girişmiştir? soruyu sorabiliriz ama, yanıtlamak önyargılı değerlendirme olur.

akp'de sessizliğini bozan ömer çelik görünüyor. saldırının demokrasiyi güçlendirici olmadığının bilincinde olarak akp'yi olayın dışında tutma çabasının ötesinde, özgür özel'i kıyasıya eleştirici olmalarını sürekli gündemde koruyor. chp'nin başı özgür özel'dir diyemediler ve diyemedikleri için de söylediklerinin geçerliliği yoktur.

akp-mhp birlikteliğinin karşıtlarından dem ise geleneksel "devlet suçlaması" ile "demokratik değildir"den öteye sessiz kalmayı seçmişlerdir. bu seçme de onları olayın dışında bırakıp yalıtmıştır kamuoyundan.

bu arada, ali babacan'ın "ülkeyi chp'ye bırakamayız" çıkışı da "ne akp-mhp, ne de chp" üçüncü yolculuğu arayışının olduğunu ve olacağının sesi olarak kıyıda beklemede tutulmalıdır. bu akp-mhp yanlılarına olduğunca, akp ve mhp'den kopanlara da bir çağrı görünümündedir. ahmet davutoğlu sessizlerden ya da esintiye göre yer belirleyenlerdendir diye alabiliriz.

iyi parti ve zafer partisi, anında, özgür özellik chp'yle olmak yanlısı olduklarını yüksek sesle açıkladılar.

büyük soru ortadadır: böyle bir saldırıyı düzenleyenler varsa, beklentilerini ikili düşünmek geçerli olur. türkiye'de chp'nin önde olacağı ya da chp'li bir değişimi hızlandırmak isteyenler mi etkinler; yoksa akp-mhp değişecek, o zaman chp'siz olsun isteyenler mi etkin oldular?

olanları tasarlayanlarla bozma uğraşının başında akıllı davranmak zordur ama, sessiz kalmak daha da zordur.

29 mayıs 2026, college station, texas.