türkiye'de seçim kararı almak zordur. erken seçim zorlaması bir yere varmayacaktır. akp'nin seçimden yararı olsa seçim kararı alınır. görünen ve anlaşılan açıktır: gelen seçimden akp'nin kazançlı çıkması da, iktidarını koruması da zordur. gerçeklik buysa: akp neden iktidarı erkenden bıraksın? akp seçimi gününde yapmaya kararlıdır. akp, seçimde kazanacağını anlasa, anlarsa seçim öne çekilebilir. akp'nin seçimi öne çekmesi istenebilir, düşünülebilir ama, gerçekleşmesi zordur, zorlamadır.
türkiye 7 haziran 2015 seçimlerine dört parçalı gitmişti. 7 haziran seçimleri sonucunda akp, chp, hdp ve mhp sıralaması ortaya çıktı. seçim sonuçlarıyla dört parçalılık değişmedi ve mhp dördüncüye geriledi. seçimlerde akp tek başına iktidar olma gücünü yitirdi. seçimlerin sonucunda dördüncü parça mhp, anında, tek başına iktidar olmada gerileyen akp'nin yanında durdu. o günden sonra yaşananları biliyoruz: akp, bir daha tek başına iktidar olma gücüne erişemedi. chp yerinde kaldı. hdp zamanla yeni arayışlarla dem olmaya evrildi. kısacası, dört parçalı siyasi parçalanma yerinde kaldı.
mhp akp'nin sürdürülmesini seçti ve içinden niceleri kopsa da, 7 haziran'daki güçsüzlüğünü güce değiştiremese de yaşamasını sürdürdü. chp 2023 seçimleri sonrasındaki yönetim değişikliğiyle 2024 yerel seçimlerinde önemli kazanımlarla canlılık kazandı. dem ise 7 haziran günlerindeki gücünü geliştiremeden sürüp geldi.
bugün erken seçim kararı alınsa akp-mhp birlikteliği yıkılır mı? akp-mhp birlikteliğinin yıkılmayacağı türkiye'nin gerçekliğidir. chp-dem birlikteliği olmayacağı da apaçıktır. chp-dem birlikteliği olsa akp-mhp birlikteliğinin seçimin kazananı olacağı açık olmasından öteye, o durumda, chp'nin küçüleceğinin ve dem'in de küçüleceğinin açık olması görülmelidir. kısacası, erken seçimle, erken seçimde akp-mhp birlikteliğinin süreceğini öngörmeliyiz değil görmeliyiz.
akp-mhp için değişim getirmeyecek seçimi akp-mhp neden istesin? istemez ve istemiyor da.
sorun şudur: gelen seçimde mhp akp'yle olsa da, mhp seçmeni de akp-mhp birlikteliğiyle olur mu? olmasa ne olur? 7 haziran seçimleri akşamındaki görünüm çıkar.
akp mhp ile yokoluncaya değin mi birlikteliğini sürdürecektir? akp, akp-mhp birlikteliğinden tek başına yararlanandır ama, mhp de yararlanıyor diyebilir miyiz? burası en az bilinen görünse de, mhp'nin ilerlemediği, gelişmediği de ortadadır. akp mhp'siz olmayı yeğler, mhp de akp'siz olmak ister ama, akp-mhp'siz ikisi de yitirir.
7 haziran 2015'ten günümüze, akp mhp'siz olmayı görünürde zorlamasa da, istediği açıktır. mhp de, akp'yi desteklemeden tek başına güç değildir. o zaman neden erken seçim olsun?
erken seçim olmayacağı açık gerçekliktir ve türkiye'nin siyasi düğümlenmesidir.
türkiye'nin siyasi düğümlenmesi nasıl çözülür?
türkiye'nin siyasi düğümlenmesinin açkısı akp'nin çözülmesidir ya da akp'den kopuş olmasıdır. bu istenendir ve olabilirliğini zorlamak siyasi hedef olmalıdır.
akp, 2002'den günümüze, chp'nin birlikteliklerini önleyip chp'de kopuşları zorlayarak yürüdü. chp ise, 2002'den bu güne, erdoğan karşıtlığını akp karşıtlığından önde yürüttü. erdoğan gitmedi; akp'den kopuşlar da etkin olmadı. chp'de üç değişim yaşandı: baykal, kılıçdaroğlu ve özel. erken seçimden chp önde çıkmayınca, chp'de yine değişim zorunlu olur.
sonuç olarak: türkiye'nin dört parçalı siyasi parçalanmasının değişimi erken seçimle olmaz. o parçalanmanın değişimi erken seçimi zorlar. günümüzde nerede olduğumuzu doğru görmeliyiz; bilmeliyiz.
10 nisan 2026, college station, texas.
