5 Eylül 2025 Cuma

türkiye'nin zorlama demokrasisine katlanamayanlar / cumaları -- 1064.

türkiye'de demokrasiye darbeler yeni değildir. bir anlamda, türkiye'de demokrasi darbelerle yaşamıştır ve darbelerle geriletilmiştir.

akp-mhp iktidarının chp'ye başkan belirleme zorlamaları, chp'lilerin seçtiği başkanları yoksaymaları demokrasiye inanmadıklarındandır. akp de, mhp de, akp-mhp birlikteliği de chp'lilerin seçtikleri siyasileri belirleyemez. akp-mhp chp'yi beğenmeyebilirler; chp'yi alaşağı etmek istemeleri doğaldır ama, chp'lilerin seçtiğini değiştirip atama yapmaları türkiye'de yaşanan zorlama demokrasiye son darbeler oluyor.

akp-mhp birlikteliği akp ve mhp yöneticilerinin seçtiği ve katlandığı bir oluşumdur. chp'liler akp-mhp olarak akp-mhp'nin kendilerine seçtiklerini olmazlanamazlar; olmazlanmıyorlar da. o seçimi yapacak olanlar akp'li ve mhp'li olanlardır. akp-mhp'nin seçtiklerine karşıtlık ve karşı uğraş chp'nin ve chp'lilerin en doğal tepkileridir. bunun karşıtı da açıktır: chp'ye ya da chp'de kimlerin seçileceğine chp'liler karar verir.

akp-mhp türkiye'de donmuş ve tıkanmış siyasiliklerdir. türkiye'de çoğunluk olmak için birliktelikler kurmak ve seçimlere katılmak siyasetin, demokrasinin temellerindendir. akp-mhp seçimlerin günlemesini ve zamanlamasını tbmm'de çoğunluğuna, anayasal ve yasal gereklerle gelenekler doğrultusunda belirleyebilirler. akp-mhp seçimleri süresiz ve anayasal ve yasal olmayan biçimde öteleyemezler. görülecektir ki, yaşanacaktır ki: türkiye'de seçimler gününden önce olmasa da gününden sonrasında olmayacaktır beklentisi yanlıştır. türkiye'de seçimler olacaktır.

seçimler olduğunda da, görülecektir ki: akp-mhp birlikteliği türkiye'yi yönetecek tbmm çoğunluğunda olmayacaktır. o zaman da, akp-mhp'nin bugünkü yönetimleri ve yöneticilerini akp'lilerin eleştirisi geç kalmış olacaktır. akp-mhp seçmenleri bugün chp'ye saldırıları arttırmaları değil, durdurmaları yönünde dirençli olmaları gerekir. şu anda türkiye'de görünmeyen ve olmayan budur.

akp-mhp seçmenlerinin yönetimlerini sorgulamadan ardlarında durmaları akp-mhp'yi küçültücü değildir; akp-mhp yönetimlerini küçültücü olurlar. akp-mhp'nin küçülmesi de ancak ve ancak seçim öncesinde akp-mhp içlerinden başkaldırıyla önlenebilir. akp-mhp yönetimleri, bugün için akp-mhp seçmenlerinden sorgulayıcı tepki görmemeyi doğru değerlendirmelidirler. akp-mhp yaptık oldu anlayışında kendileriyle birlikte akp-mhp seçmenlerini de küçültücü olmaktan geriye dönüş göstermeyecekler görüntüsü üzücüdür ve ürkütücüdür.

akp-mhp iktidarının chp'deki yönetimleri ve yöneticileri atamayla değiştirme zorlamaları demokrasiye son darbelerdir. evet geçmişte de nice siyasi partiler kapatıldı. o durumları demokrasi saymadık. en son 1980 darbesi sonrası tüm partiler kapatıldı. 1983 ile yeniden siyasi partilere siyasi yaşama hakkı tanındı ama, ne gördük? kimi partileri kapatmaktan öteye,  partilerin yönetimlerinde olacakların yoksayılmaları da yaşandı. şu yaşanmadı: sizin seçtikleriniz olmaz, bunları atarım ve atadım!

akp-mhp pek çok konumda ve nice durumlarda demokrasiyi zorladılar ama, chp'nin yönetimini ben atarım darbesi zorlamada gelinen en düşük noktadır. akp-mhp chp'yi de kapasalar atamalarla chp'yi yönetemezler. türkiye'nin seçmenleri kendi chp'sini kurar ve yine akp'-mhp'yi çoğunluktan aşağıya indirir. şu an görünenin bu yönde gidişe zorlama olduğu açıktır. daha da acısı: akp-mhp zorlama ve yanlış gidişlerinden dönmeyeceklerini türkiye'ye yansıtmalarıdır.

5 eylül 2025, college station, texas.