siyasi önderlerin ya da iktidarın yönlendiricilerinin güven kaynağı içerisidir. içeride ilgi görmeyenlerin dışta ilgi odağı olmaları yanıltıcıdır. yakın geçmişte bunun en güzel örneklerini rusya'da yaşamıştık. gorbacov sscb önderi olarak rusya'da ilgi odağı olarak ortaya çıkmasının ardından küreselin ilgisini de çekmişti.
gorbacov örneğinin başlangıcından ya da çıkışından çok gelişimi ve sonlanması düşündürücüdür.
gorbacov, tarihin, olmayacak bir anında, yirminci yüzyıl'ın belirleyicisi sscb'nin siyasi önderi olarak ortaya çıktı. 1980'lerin başında birbiri ardından önce brejnev ve hemen ardından andropov ve çernenko ölünce mikael gorbacov sscb'nin en yetkin siyasi önderliğine yükseldi. gününde sovyetler birliği rusya'sı için içte bilinen değildi. sovyetler birliği komünist partisi yapılanmasında en yüksek noktadaki görevlendirmede rusya halkının seçmesi değildi. kısa sürede durgunlukta olan sovyetler birliği yurttaşlarının en az bildiği ve yaşadığı "özgürlük" hedefinin siyasi bayraktarı olmak istedi.
ülkelerin içinde kitlelerin özgürlük istemi doğaldır ve siyasi önderlerin özgürlük öngörüsü sevgi odağı olmaları için yeterli değildir. özgürlük: ekmek ve barışla birlikte siyasi önderleri kitlelerin sevileni olmak için gereklidir. gorbacov, ülkesi insanları için özgürlük yanlısı oldukça, rusya'nın içinden çok dışarının ilgi odağı oldu. bu durum da, gorbacov'u rusya içinde istenilenden çok yararlanılacak siyasi önder konumunda getirdi. gorbacov rusya'nın içinden çok rusya dışının çekim odağı ve hızla güveniliri oldu. bu durum hem rusya için, hem de gorbacov için yanıltıcı ve yıkıcı gelişti.
gorbacov, rusya'nın iç koşullarını iyileştirme olarak başladığı siyasiliğinde en yüksek temsilcisi olduğu sscb komünist partisi ve sscb düzeninin eleştiricisi oldu. rusya'nın içinden de, dışından da kuşkulu konuma dönüştü siyasi uğraşları. "glasnost(açıklık ya da kişisel özgürlük açılımı)" ile "prestroika(yeniden yapılanma ya da durgun toplumu canlandırma)" rusya'nın içinde sovyet karşıtlarının özgürleşmesini açığa çıkarırken, düzeni yenileme değil yıkıma götürdü. sscb ve rusya içinde iyileşmeden çok kargaşaya özgürlük yaşanır oldu. rusya'nın dışında gorbacov'un başarılı olması istemi coşkuya dönüştü. dışarıdan yıkılamayan svyetler birliği içinden yıkılıyordu. dışarısının kuşkusu gorbacov'un bir noktada eskiye("sscb" tarihselliğiyle geleneklerine) döneceği kuşkusu oldu hep. dışarısı hep kuşku dolu ama, gorbacov yanlısı olarak bekledi. içerisi de, bir türlü, kendinin seçmediğini dışarının yararı içindir kuşkusundan gorbacov'a yaklaşmadı.
sscb içinden benzeri yapılardan siyasi sorumluluklar ve görevlerle siyasi önderlik kazanmış yeltsin gorbacov'un karşısına çıktı. kısa zamanda rusya içinde yeltsin siyasi önder olurken dışarısı yeltsin karşıtı ve düşmanı oldu. gorbacov ise rusya karşıtı ve dışarının rusya'daki uzantısı konumuna dönüştü. kısacası içeriden gücünü alan yeltsin dışarının dayanağını kazanmış gorbacov'un altında ezildi.
siyasi önderlerin içte ve dışta görünümlerinde içerideki dayanakları ve içerideki dayanıklılığı belirleyicidir. dışarının ilgi odağı olmak siyasi önderler için çokluk hem kendi kişilikleri, hem de ülkeleri için değişik etkide gelişir ve sonlanır.
siyasi önderleri tartışırken ya da değerlendirirken içerinin kuşkuları önemlidir; dışarının ilgileri yararlı olmaz. bu genelleme her ulusallık için, her toplumsallıkta benzeri işler. küreselde önde olmak görüntüsünün içerideki destek için güç görülmesi ya da gösterilmesi yanıltıcı gelişir ve yanılsamadır. olur olmaz, ülkelerinin sorunlarını dışarıdaki başarılarla, desteklerle çözümlemek çabaları istenenlerden çok karşıtlarını getirir.
dışarısı bir siyasi önderi önemsediğinde ve önemser göründüğünde artık tarihin öznesi olmuş gorbacov-yeltsin karşıtlaşmasını yeniden ve yeniden düşünmek yararlıdır. dışarıdan alınan güçle içeride güç olmanın getirileri kısa süreli olur. içeride kazanılmış güçle dışarıda da belirleyici olunacağını düşünmekse yanılgıların tepe noktasıdır.
19 eylül 2025, college station, texas.
