yaşamda olduğu gibi siyasette de kısa dönemli kazanımlar uzun dönemde hızla eriyebilir. bu gerçeği değişik sözlerle de söyleyebiliriz: geçici kazanımların kalıcılığa dönüşmesinin güvenceleri azdır.
siyasette de anı kurtarmak değil süreci kullanmak ve sonuç almak önemlidir. geçicilikle kalıcılık ya da kısa dönemli uzun dönemli karar alışlarda özensizlik bitirici olabilir.
somut durumlarla örnekleyebiliriz bu soyut durumları: hem tarihsel bağlamda, hem de ilkesel olarak.
önce türkiye'deki son örnekleri düşünelim. 19 mart sabahı seçilmiş istanbul büyükşehir belediye başkanı kuşklu "iftıra" ya da kullanılan deyişle "itiraf"la görevinden uzaklaştırılıp tutuklanmak üzere sorguya götürüldü. kısa dönemde, akp-mhp için önemli bir kazanım göründü. günü geldiğinde, seçimlerde ya da uzun dönemde, belediye başkanı aklanırsa günü kurtarıcı saldırı uzun dönemde yıkıcı olarak bilinecektir.
uzun dönemli düşünen siyasetçilerin kalıcılığı da uzun dönemlere yayılır. akp-mhp yargıya karışmayı hak ve güç gösterisi olarak yaşıyor. kısa dönemde yandaşlarına güç verir görünürken, karşıtlarının edilginlikte etkinliğe dönüştürdüğü açıktır. 19 mart gününden sonraki chp'nin açık toplantılarındaki katılım ve coşkular akp-mhp'nin anı da kurtaramadığının göstergesi alınabilir.
akp-mhp'nin anı kurtaramadığını şuradan düşünüyoruz: chp'li belediye başkanlarına saldırı istanbul'la kısıtlı yaşanmadı ve giderek tüm chp'li seçilmişlere yaygınlaştırıldı. istanbul'daki chp'li seçilmişe saldırının sorguları yasal sürecini tamamlamadan yaşananın çoğaltılması ve yaygınlaştırılması kısa dönemde, akp-mhp için güç gösterisi olsa da, uzun dönemde onca yargıyı sürdürmek ve karara bağlamak seçimlerden öncesini bulmayacaktır. seçim kazanmak ya da chp'yi kuşkulu/suçlu göstermek saldırısını açık ve adil yargılamayla sonuçlandırmak kolay olmayacaktır.
şunu da görmemiz gerekiyor: akp başından bu yana chp'nin tarihselliğinden kalma tortuların üzerinden siyaset yapıyor. gününde ya da 1920'lerde, 1930'larda, 1940'larda yaşanmış ve türkiye'nin 1950'lerle aştığı chp önderliğindeki türkiye'deki dönüşümleri karalamakla, kötülemekle kısa dönemde kazandığını sandığı gücün uzun dönem için kazanılmadığını öngörmek zor değildir.
"chp zihniyeti" diye kavramsallıştırılmış ve türkiye'nin genç nüfusu için "masal" ya da "ninni" gibi söylenenlerden dolayı chp'nin küçülmediği ortadadır. daha da ilginci: chp, uzun süreden sonra, yeniden güç kazanmış ve öndeki parti konumuna yükselmiş görünmektedir. özellikle, gelen seçimlerde, olası chp kazanımları soucunda akp-mhp'nin kazanımlarının uçuculuğuyla chp aklanmış da olabilecektir. chp aklanmış derken 1950 öncelerini karalaa/suçlama genellemelerinin geçiciliğini aanlamak gerekir.
yanlışın ya da zararın neresinden dönülürse kâr sayılır deyişi de siyasette zamanlamalar için geçerlidir. akp-mhp istanbul saldırısına tepkileri durup değerlendireceğine durmak bilmeden uçuruma gözü kapalı gitmiştir, gitmektedir. son günlerde akp'yi 2015'ten bu yana iktidarda tutan mhp başkanı da belediyelere saldırıların "hukuk" içinde ve hızla sonlandırılması istemini sıklaştırmış görünüyor.
bir an için mhp'nin yasallığın uygulanması istemini yanılsama ya da yanıltmaca diye sayabiliriz. oysa, uzun dönem için, mhp'nin akp'den ayrı birliktelikler arayışı olarak da düşünmek olasıdır. akp'nin iktidarının sürmesini sağlayan güç, yarın yıkımının aracı ya da öncüsü de olamaz mı? olacaktır demek için verimiz de güvencelerimiz de yok ama, uçuruma gidişi içinden bilenlerin dönüşlerinin ve kaçışlarının örnekleri vardır.
akp'nin üç beş chp'li belediye başkanını akp'ye katılmalarını akp'nin büyümesi görmesi ve göstermesinin kısa dönemde getirisi olmadığından öteye uzun dönemde olmadığı yaşanarak görülecektir. chp'li başkanların gösterdiği kişisel zayıflıkları akp'nin gücü sayarak chp seçmenlerinin akp'ye yöneleceğini düşünmek akp'nin güçsüzleşmesinin yeni adımı olarak görülmelidir.
15 ağustos 2025, college station, texas.
