chp kimseye yâr olmaz. chp'den kopanlar boşta kalır. chp'den kopuşlar çok olmuştur. chp'den kopanların ilki demokrat parti[dp] oldu. chp'den kopan dp chp'yi aştı ve on yıllık uzun sürede iktidar oldu. dp sonrasının kendisini dp'yle ilişkilendirenleri de eksilmedi. chp'den kopanlardan dp dışında chp'den üste çıkanlar olmadı. ecevit'in demokratik sol partisi[dsp] de chp'yi aşamadı. şöyle de söylenebilir: ecevit'li dsp değil de chp daha dayanıklı kaldı.
chp günümüzde yeniden türkiye'nin gündemindedir. boşluktaki iktidarsız iktidar özlemcileri yeniden chp'den umutlular ya da chp'yle olmaktan güven duyuyorlar. soru neden değildir; nereye değindir.
chp ne sınıf partisidir, ne de kişi partisidir. chp'de her başkan değişimi kimilerini karamsatır; kimilerinde de olmayacak umutlara yolaçar. deniz baykal'ı chp'nin gelişimine en büyük engel sananlar çokçaydı. beklenmedik kemal kılıçdaroğlu değişiminde şimdi oldu diyenler de çok olmuştu. yıllarca kılıçdaroğlu ile olurdu olmazdı sonrası, kılıçdaroğlu da karamsarlıkla iyimserlik gelgitine uğradı. chp'den ya da chp'yle olmazcılar özel'le olur muyla olmaz kuşkusunda kaldılar. sonra özel yükseldi ve kılıçdaroğlu alçaldı.
chp'de görünürde üç başlılık vardı: özel, imamoğlu ve yavaş. üçünün de ayrı ayrı seçmenleri ve üçünü de chp'de buluşturan birliktelik chp'yi öne çıkardı. oysa şunu biliyorduk: özel'le olanlar olmayanlar benzeri imamoğlu ve yavaş'la da olanlar olmayanlar kargaşası yaşanacak görünümdeydi.
chp'den kopanların karşıtlarına gitmesi 1950'lerde yaşandı. sonraları tekil örnekler dışında chp'den toplu kopuşlar ve karşıtlarına gitmeler olmadı. günümüzün koşullarında chp dışına taşmalar olur mu; nasıl ve ne zaman olur? akp-mhp bunun beklentisiyle yatıp kalkmaktadır. akp-mhp'den kopuşların kendi başınalıkları içinden uzaklatıkları akp-mhp'yi geriletti ama akp'yi aşan, mhp'yi aşanları olmadı.
özel'li chp'den ürkenler, kuşkulular ve korkanlar var. özel ile chp akp-mhp çekiminde chp'nin olası iktidarını engeller. bir de özel'li chp'nin akp-mhp'yi aşması umudu yükseldikçe chp'ye yakınlaşan umutları kabarmışlar var.
son olarak: akp-mhp'nin başını çektiği ve dem'in de önüne taş koymadığı "terörsüz türkiye" tasarımı var. özel'in sessizce desteklediğini sananları karamsarlar ve umutlananlar olarak görebiliriz. karamsarlar chp'nin her ne pahasına "komisyon" diye anılan akp-mhp tasarımına karşı çıkmasını istiyorlar. olası özel'li chp'nin "komisyon"da olmasının özel ve chp için son olacağı tepkisindeler. umutlananlar ise özel'li chp'nin "komisyon"da olmasını karamsarların(onlar "ulusalcılar" diyorlar) chp'den arınması olarak öngörüyorlar. chp karamsarları chp'nin özüdür, chp onlardır. oysa umutlananlar chp'nin son altmış yılında hep karşısında olanlar ve de chp'nin dağılmasını eksiklik değil de chp'nin köklerinden ayrılması sayanlar chp'li değillerdir. chp'li karamsarlar ve chp'li olmayan umutlananlar karşıtlaşmasında özel'li chp'nin seçmesi ne olur?
karamsarlarla umutlananlar çelişmesinde özel'in seçmesi tepkisi nasıl olur önemlidir. chp'den azalma mı, yoksa chp'ye uzak durma mı sonuçlanır? bu sorunun yanıtı açıktır: chp yolunda gider. karamsarlar erken tepkiden geriye çekilebilirler ve chp'yle yürürler. oysa, chp'den umutlananların tepkisi yüksek sesli olsa da chp'yi sarsmaz. daha da ötesi akp-mhp seçmeninden kazanımları olur chp'nin. özel'le coşkuları kabaranların özel'e tepkilerinin sesleri hızla güçsüzleşir. bugün özel'li chp'yle coşku kabarışı yaşayanların olası tepkisi suda eriyen şeker gibi olur. ayrıca, chp'den umutlanmak yanlışından kendilerini değil de chp'yi suçlamanın yeni dayanaklarını buldukları varsayımıyla oyalanırlar.
chp'nin "komisyon" seçmesi akp-mhp'yi güçlendirmez; chp içinde bölünmüşlük sislerini çökertir chp'ye.
chp'nin "komisyon"da olmasıyla "komisyon" güçlenir ama, akp-mhp güçlenmez. chp "komisyon"da olmazsa: "komisyon" kendi çalar, kendi oynar. akp-mhp de bir sonuç alamaz.
1 ağustos 2025, bridgehampton, ny.
