akp'de tartışmasızlık en çarpıcı güçsüzlüktür. chp'de yoktan ortaya çıkan tartışmalar alev almadan söner gider.
akp, zaman içinde, türkiye'nin siyaset alanında gerilediğinde, eksildiğinde "parti içinde" sorgulamayı bastırdığından ve güçsüzlük saydığından gitti bilinecektir. tartışmanın, eksiklik ve güçsüzlük görülmesi akp'ye özgü değildir.
türkiye siyasi tarihinde örgütlülüğü en gevşek ama, yaygınlığı en derin ve kapsamlı olan dp tartışmalardan uzak kalamadan yaşayıp gitmiştir. dp'nin 1946-1950 kuruluş ve yaygınlaşma evresinde de, 1950-1960 iktidar yıllarında da parti içinde tartışma süreklilik göstermiştir. 1955 yılında dp'nin türkiye'de basın özgürlüklerinde, kuruluş amaçlarına aykırı olarak, getirdiği kısıtlamaları parti içinde tartışamaması "hürriyet partisi" olarak parti dışına taşırmıştır. görünürde ve o günlerde dp eksildiğini önemsemeden güçsüzlüğe itilmiştir.
1965-1969 arası ap'nin en güçlü yıllarıdır. 1969 seçimlerinde "anayasayı değiştirme" hedefine erişemese de tbmm'de çoğunluğu kazanmıştır. parti içinde tartışma olduğunu dört ay içinde demokratik pati oluşumuyla bildi türkiye toplumu. o günden sonra süleyman demirel de, ap de bir daha türkiye'de çoğunluk olmadan yaşadı. ap tek başına iktidar olamadı ve "milliyetçi cephe" oluşumlarıyla çalkantılı, zorlu yıllar yaşandı. parti içi tartışmalardan hep parti dışına taşmalar yaşandı. geriye dönüşler tartışmaları uzlaştırmaktan çok, yatıştırma ve öteleme olarak gerçeklendi. ap de, dp benzeri başkanını ve yönetimini tartışmalarda uzlaşımla değiştiremedi, geliştiremedi.
1980'ler de benzeriydi. 1983'le yeniden başlayan çok partili siyasi oluşumda ap içindeki tartışmalar anap'ın içine çekilemedi ve ap-anap çekişmelerinde anap içi tartışma açığa çıkamadı. anap geriledi, küçüldü ve eridi gitti. kısacası, parti içi tartışmaların bastırılması ya da parti içi tartışmaların güçsüzlük sayılmasının egemenliği sürüp gitti. akp'nin uzun süreli siyasi yaşamında parti içi tartışmalar sürekli yok sayılmaktan öteye gösterilmedi. parti içi tartışmanın yokluğu güçlülüğün gösterişi olarak yaşatıldı. oysa hep biliyoruz ki: 7 haziran 2015 seçimleriyle gösterişçilik her gün zorlama ve zorbalık olarak yaşatıldı. akp, o gün bugündür mhp'siz olmadı, olamadı, 7 haziran 2015'ten bu yana akp yoktur akp-mhp vardır.
akp-mhp oluşumu akp'nin kuruluş ve kurucular ülküleriyle çelişkilidir. akp'yi yücelten de, yükselten de olmamıştır akp-mhp birlikteliği. akp içinde olmayan, oldurulmayan tartışmalardan cılız, yetersiz oluşumların varlıkları ya da akp'nin içinden çıktığı "milli görüş" partileri yokolmak bilmemiştir. benzeri biçimde mhp de akp-mhp birlikteliğinden büyümemiştir. mhp'den kopan niceleri mhp'yi akp'ye, akp'nin mhp'ye "onsuz" olamama siyasetiyle yaşatmıştır.
chp ise "tartışmalarla" yaşama gücü bulan siyasi parti olmuştur. chp en uzun süreli yaşayan parti olarak her devirde tartışmaların içinde yaşamıştır. parti içinde tartışmalarla parti dışına taşmalar en yaygın chp özelinde yaşanmıştır. chp tarihi içinde tartışmayla yönetimde değişim ve partinin yükselen etkisiyle de chp tek partidir. chp'de, 1960'lar boyunca parti dışına taşmadan chp'de 1970'lerin başını bulan bülent ecevit tartışmada kazanan olmaktan öteye partiyi yükselten de olmuştur. onca kurultay ve onca tartışma chp'yi yaşatan güç olmuştur.
2000'li akp yılları boyunca da chp'de bitmeyen tartışmalarla üç büyük değişim yaşanmışır: deniz baykal, kemal kılıçdaroğlu ve sonunda özgür özel yönetim değişimleri partinin sürdürücüleri olmuştur. kemal kılçdaroğlu'nun uzun süreli chp başkanlığı iktidar dönüşümü getirmemiştir. kılıçdaroğlu'na yönetimine dayanıklılık chp seçmenlerinin direnci olarak yaşanmıştır. chp dışından chp'ye yakınlaşma, birliktelik kazanamamak sonunda kılıçdaroğlu'nun chp'deki yönetim gücünün sonlanmasını getirmiştir.
chp yönetimini kazanmasıyla partiyi geriletmeden hep yükseğe taşıyan özgür özel karşısında kemal kılıçdaroğlu'nun yönetim kuşkusu ve tartışma gücü yoktur. boşuna kılıçdaroğlu tartışmasından chp değişmez ve iktidarı zorlamaktan alıkonamaz. özgür özel'i bir gün yerinden edecek güç gelen seçimlerden çok sonrasında olabilir. chp içindeki tartışmayı kargaşa olarak görmek ve göstermek yanıltıcıdır.
kılıçdaroğlu ile yaşamış chp biliniyor ve geride kaldı. chp'de yeniden kazanan kılıçdaroğlu ile chp yükselen parti olmaktan uzaklaşır. kılıçdaroğlu'nun tartışması alçaltandır. chp bu tartışmayı uzatmadan aşacak güçtedir.
27 haziran 2025, izmir.
