akp'ye ilk kitlesel tepki 2007 seçimleri yolunda yaşandı:2007. gününde, akp'yi iktidara taşıyan ve akp'yle demokratikleştik yanılsamasıyla 2007 gününde yeterli olmadı. 2000'li akp yılları yeniden, yeniden tarihselleştirildiğinde 2007'deki tandoğan, çağlayan ve gündoğdu toplantıları akp'ye ilk kitlesel kalkışma sayılacaktır(tandoğan, çağlayan sonrası ve gündoğdu öncesi çanakkale ve manisa toplantıları). 2007 ve mayıs toplantılarını gününde yaşayanlar ve yaşatanlar, akp'yle 2002'den başlayarak karşıtlaşanlar oldu. oysa 2007 mayıs'ında akp'ye karşıtlık azınlıktaydı ve etkisi kısıtlı oldu. 2007'de sokakları ilk bulanlar cumhuriyet kadınları, kızları ve gençleri oldu.
akp'nin tepkisi de türk bayraklı yüksek katılımlı toplantıları oldu. 22 temmuz 2007 seçimleri sonucunda akp bir önceki seçimde aldığı %34,28'lik oyunu arttırarak %46,58'e yükseltti.
2007'nin seçim sonuçlarıyla akp öncesinden değişimdeydi. 2002 seçimleri sonrasında ilk siyasi değelendirme olan "hükümet oldular ama iktidar değiller" 2007 ile akp'nin iktidar oluşunun ilk gösterisiydi. iktidarla olmaya ve iktidarın gücüne katılmaya elverişli siyasi ortamda 2010 halkoylaması ve 2011 seçimleri yaşandı. akp sarsılmadan yürüyüşünü sürdürüyordu. 2007 cumhuriyet toplantıları kısa sürede geride kaldığından öteye benzeri toplantıları düzenleyecek siyasi etkinleri yıldırmalar, hapislere toplamalar sıradanlaştı. 2007'yle iktidar olduklarını ve yıkılmaz sayılan akp'ye güven eksiksizdi. 2010 ve 2011 seçmen oylarının güvencesiyle gizliden ve tbmm'den bağımsız, norveç'te, arayışlar oluşumu 2012'yle açığa çıktı.
bu arada 2011'de türkiye'de etkisi duyulmayan ve "arap baharı" diye anılan tunus, mısır, libya ve sonunda suriye ayaklanmaları yaşandı. abd'de ise demokrat başkan obama yeniden başkan seçildi. obama'nın türkiye'den bekledikleriyle akp türkiye'sinin obama ve abd'den beklediklerinde uzlaşım olmadığı ve uyumsuzluklar olduğunu anlayanlar azdı. 2013 ilkbaharı türkiye'de hızlı yaşandı. açılım, nevruz, akiller derken akp tüm kurmaylarıyla mayıs ortasında washington'daydı. akp yetkinleri abd'den döndüklerinde, 2007'den değişik bir kitlesellik akp karşıtları olarak taksim meydanı'ndaydı. akp'ye karşıt ikinci kitlesel toplanmanın içinde 2007 kitlesi vardı ama, yönlendirme onlarda değildi. 2007 kitlesi, 2007 sonrası yaşananlarla değişmeden ve kararlılıklarıyla akp karşıtlığını sürdürüyorlardı.
2013 gezi olaylarıyla akp karşıtlığı değişik katılımlarla çoğalma yönündeydi. 2014 cumhurbaşkanlığı seçimi ilk kez halk oylamasıyla yapıldı ve %51,79 oy çokluğuyla akp başkanı cumhurbaşkanı seçildi. gününde anlaşılmayan ve önemsenmeyen ayrıntıya değinen az oldu. akp, 2011 seçimlerinden 400 bin az oy almıştı. akp artmıyordu artık. akp'nin gerilediğini anlamak için 7 haziran 2015'i yaşamak gerekti. 2011 genel seçimlerine göre 4 milyonun üstünde yeni seçmene karşılık akp oyları hem yüzde ellinin altındaydı; hem de akp karşıtlığı çoğunluğu bulmuştu. akp'nin 2011'e göre yitirdiği seçmen 3 milyondu.
akp'ye yeni katılım devlet bahçeli başkanlığındaki mhp oldu. akp-mhp birlikteliği 7 haziran 2015 seçim sonuçlarını yoksayarak 1 kasım 2015'te seçimlerin yenilenmesini getirdi. 1 kasım 2015 seçimleri akp'nin yüksek oy aldığı son seçim oldu. 16 nisan 2017'de halkoylaması sonuçları türkiye'nin akp'yle en önemli değişimi oldu. anayasa değişimi türkiye'de tbmm'yi yoksayıcı ve yokedici oldu.
akp-mhp 2017'de gerçekleşen anayasa değişimiyle kendi içlerinde değişimler yaşadı. akp'nin ve mhp'nin üst yönetimleriyle seçmenleri arasındaki ilişki yukarıdan aşağıya etkinliğnde güç kazanırken; aşağıdan yukarıya etkisizlik sıradanlaştı. 2017 halkoylaması ve sonrasındaki seçimlere kuşku artan yönde gelişti.
2007 sonrası akp'nin kazandığı iktidar gücüyle içeriye toplananlar 2013'te dışarıdaydılar. 2015'le başlayan 2013 toplanmalarının düzenleyicileriyle destekçileri içeriye yığıldılar.
2019 yerel seçimleri akp-mhp için 2017 ve 2018'e benzemez sonuçları getirdi. istanbul ve ankara akp siyasi iktidarında ilk kez akp-mhp karşıtlarını seçti. 2019 yerel seçimlerinin gücüyle akp-mhp karşıtlığı cumhurbaşkanlığı ve tbmm genelinde çoğunluk olma umudunu yükseltti. 2023 seçimlerinden akp-mhp karşıtları istenilen değişim sonucuna erişemeseler de akp-mhp birlikteliğinin çoğunluğunun yıprandığı gerçeklendi. 2024 yerel seçimleri akp-mhp'nin yeniden umutlanmasının olanaksızlığını gösterdi.
akp'nin seçimlerle kazanılan ve yürüyen gücünün seçimlerle sürdürülebilir olmadığının yeni aşaması: istanbul belediyesi'ne yapılan yasal görünümlü saldırı ve chp'nin kitleleri bu saldırıya direnişe çağrısı ve yönlendirmesidir.
akp-mhp birlikteliğine tepkide saraçhane ve maltep toplantıları öncekilere göre değişiktir. birincisi, 2007 göstericilerinin 2013'e göre öncü ve yönlendirici güç konumuna yükselmeleridir. 2007'de, 2013'de chp'nin açıktan olmayan yönlendirmesi 2025 saraçhane ve maltepe toplanmalarında açıktan ve öncü konumundadır.
akp-mhp birlikteliği seçim gücünü ve güvenini yitirdiklerinden ve tbmm'yi çalışamaz konuma getirdiklerinden 2025 kitlesel gösterilerinin yansımaları neleri değiştirir belirsizdir. değişim isteyenlerde gelişen seçimlerin tümden kaldırılacağı kuşkusu anlaşılır ama, gerçeklenebilir değildir. seçimler erkene alınmasa da, gününü aşmadan yaşanacaktır. akp-mhp birlikteliğinin seçmenlerin çoğunluğunu yitirmesini ve akp-mhp karşıtlığının çoğunluğa erişmesini önlemek kolay değildirden öteye olanaksızdır.
4 nisan 2025, college station, texas.
