türkiye'de siyasette olmayanlar da, olanlar da çoktur. türkiye'de olmayanlar deyince: en başlarda "uzlaşı anlayışının" olmayışıdır. türkiye'de en çok olan da: karşıtlaşma ve düşmanlıktır.
19 mart türkiye'de yeni bir başlangıçtır. bu kaçıncı yeni diyebiliriz. şunu da diyebiliriz: ne bitti; ne başladı?
akp-mhp birlikteliğinin kendi içinden sonlanmayacağını çoktandır görüyorduk; izliyordu. türkiye'de 7 haziran 2015'ten bu yana onca sarsıntı yaşandı; yaşanıyor. akp-mhp ilk günündeki gücünden sarsılmıyor; süregidiyor. türkiye'de yaşanan her siyasi gelişimden, iktisadi ya da toplumsal olaydan sonra ilk söylenen ve artık tekerleme diyeceğimiz açıktır: akp-mhp sarsılmadan dimdik duruyor ya da üst düzey yetkili ağızlardan akp-mhp arasına kimse giremez; akp-mhp birlikteliğini kimse bozamaz.
doğal ki, akp-mhp birlikteliği de karmaşık bir durumdur. akp-mhp birlikteliği üst düzeyde kısıtlı yetkinlerin, yetkililerin birlikteliğidir. akp ve mhp seçmenlerinin akp-mhp birlikteliğinin savunucusu olduklarını düşünemeyiz. 7 haziran 2015'ten bu yana onca dönemeci akp-mhp birlikteliği olarak aşanların tek partiye dönüşmeleri beklenirdi; olabilirdi. oysa, yaşanan gerçeklik nedir? akp büyüklüğünü korudu ve mhp olmadan tek başına olamadığı yaşandı. benzeri biçimde mhp tek başınalığını akp'yi iktidarda korumak yönünde kullandı. mhp erimedi; akp büyümedi.
istanbul belediye başkanına ve yakın çevresine suçlama, sorgulama, gözaltı ve tutuklama son yaşanandır. görünürde başı akp çekiyor ve mhp desteğinde eksiksiz. öncesinde pkk'nin kendisini yoketmesi buyruğunu mhp dillendirdi ve akp sorgulamadan yanında/arkasında durdu.
mhp bitmedi, akp büyümedi ama, yaşanan birbiri ardından son iki gelişmeye gelinceye akp-mhp birlikteliği gerilemedeydi. akp-mhp, özellikle, 7 haziran 2015'ten bu yana anayasallığı ve yasallığı kendi yönetme anlayışlarına göre düzenleme uğraşındalar. yasasızlık ve anayasasızlık değil kendi yasaları ve anayasalarına göre yasallık, adalet ve demokrasi uğraşındalar. bu yüzden akp-mhp birlikteliği de, akp-mhp birlikteliği karşıtları da yasallık, anayasallık dediklerinde uzlaşımda değillerdir. benzer sözcükler gündelik ve sürekli çatışma için kullanılmaktadır.
akp-mhp birlikteliği yasamada, yürütmede ve yargıda "tek parti" olarak yaşamaktadır. tbmm'de yasama tartışmadan uzak, uzlaşım olmadan akp-mhp istemleri doğrultusunda oluşmaktadır. tbmm'nin üstünlüğü ve "egemenliğin kayıtsız koşulsuz ulusun" temel ilkesinin uygulamada yetersizliği değil; yokolduğu bir işleyiş süregitmektedir. tbmm varolan bir kuruluş olmakta uzaktır. oysa tbmm, türkiye'nin kurtuluşunun odağı ve dayanağıdır; türkiye cumhuriyeti'nin kurucusu kurumudur. tbmm'nin olması siyasi karşıtlıkların, anı ve günü geldiğinde, kıyasıya karşıtlaşıldığı ama, sonunda çoğunluğun uzlaşıyla gerçeklenmesidir. tbmm karşıtların varolduğu değil; karşıtlaşmaların uzlaşımın gerçeklendiği kurum, 2010 ve 2017 halkoylamalarıyla çoktan yokolduğu bir yetkisiz, yetersiz ortama dönüşmüştür.
son olarak: gükten zembille indirilmiş görünümündeki "pkk kendini yoketsin" buyruğu da, istanbul belediyesi'ne saldırılar da tbmm denetiminden bağımsız gerçeklenmiştir. bu yüzden de geçerli değil, inandırıcı hiç değildir.
chp'nin sokak çağrıları türkiye cumhuriyeti tarihinde yaşanmamıştır. tepki gösterirken, durup da, tbmm'ye, uzlaşı alanına çekilmesi yerine, "sokakları suç alanı" duyurusu etkisiz kalmıştır. türkiye'de gelinen noktada beliren durum açıktır: sokaklar dağılır mı; dağıtılırlar mı? iki durum da uzlaşıyla değil çatışmayla gerçeklenecektir görünüyor. oysa, karşıtlıkların tbmm'ye çekilmesi ve uzlaşı tek çözüm olmalıdır.
28 mart 2025, college station, texas.
