türkiye'de 1984'ten bu yana yaşanan isyandır. türkiye savaş durumunda yaşayan bir ülke değildir. türkiye'nin barışını sonlandırma uğraşları, iç savaş zorlamaları türkiye'nin içinde kargaşaye dönüşmemiştir ve isyancılar onca dış desteğe karşın içeride güç bulamamışlardır. kısacası, isyanda tükenmişlerdir.
27 şubat günü yaşanan bir uzlaşım ya da barış değildir. bitmiş, tükenmiş pkk'nin egemen güce teslim oluşunu barış diye nitelemek yanılsamadır. çağrı diye sunulan pkk'nin durum değerlendirmesi nereye varır? hep olduğunca, kendini güç sayanlar, yenilgilerini süslü sözcüklerle gizleyerek güçmüş gösterisini, bir süre, açıkta yaşayabilirler. zaman ilerledikçe yaşanan gerçeklikte eriyeceklerdir.
türkiye'de bir süredir, siyasi iktidarın üst yetkililerinin isteğiyle pkk'yi askeri olarak bitirmenin ötesinde teslime zorlayan isteme pkk uyar mı belirsizliğinde bir adım atılmıştır. pkk kendini sonlandırmaya uymak istediklerini açıklamışlardır. şunu bilmekte yarar vardır: pkk, dem ve öncülleri ile türkiye dışındaki uzantıları bir ve birlikte midir? yaşayarak öğreneceğiz.
türkiye'de pkk isyanı uzun sürmüştür. pkk isyanı öncesi isyanlar da sonlanmış ve isyancılar tükenmiştir. 1920'lerin ve 1930'ların isyanlarının türkiye'nin doğu'sunda yarattıklarının türkiye'nin batı'sına yansıması etkisiz olmuştur. 1960'larla yeraltından açığa çıkan "soğuk savaş" dönemi sosyalizm arayışları, doğu'daki geçmiş isyanların kalıntılarına eriştikten sonra sosyalizm siyasette ikincilleşmiş ve kimlikçilk öncülleşmiştir.
1970'lerle türkiye'nin batı kentlerinde kitlesel dayanak bulan sosyalizm eylemciliği doğu ve güneydoğu kentlerinde sosyalizm kalkanlı kimlikçi arayışlar açığa çıkmıştır.
1980 askeri darbesi sosyalist eylemciliği yoketmekten çok kimlikçi temelli ve 1930'ların sonlarında sonlandırılmış ayrılıkçılık eylemciliğini bastırmıştır. sosyalizm eylemcileri silikleşmiş ama, kimlikçi arayışlar, tepkiler direnç göstermiştir.
1980'lerin suskunluğunda ortaya çıkan pkk isyancılığı 1980 öncesinin bastırılmış yenik sosyalistleri için dayanak olmuştur. türkiye'de sosyalistlerin yanında ayrılıkçılık siyasileri yerine, ayrılıkçı siyasiler yanında sosyalistler siyasiliği oluşumu evrilmiştir. türkiye'nin egemenleri için 1960'lar ve 1970'ler boyunca sosyalizmi "rusçuluk"la özdeşleştirme, 1980'lerle kendi içinde çöken sosyalizm korkusu yerine, ülkenin bölünmesi korkusuyla yer değiştirmiştir.
abd, 1989 sonrası sovyetlerin dağılmasının getirdiği uluslararası ilişkilerde: "soğuk savaş" süresince sovyetlerle birlik görünmüş ırak-suriye zoryönetimlerini yoketme girişiminde yörenin isyancılarını yanına toplamıştır. türkiye'de pkk, dem ve öncülleri olgusu budur. sonuçta, türkiye'de sosyalizm olmamıştır ve türkiye bölünmemiştir. isyan türkiye'nin kalkınmasını durdurmamıştır ve adaletsizlik daha yaygın yaşanan gerçeklik olmuştur. türkiye'nin barışı korunmuş, insan hakları darbeler almıştır. nice sayıda insan yıkımına neden olan "silâhlı isyancılık" yenilmiştir; tükenmesi hızlandırılmıştır.
türkiye içindeki isyanın ırak ve suriye sınırları ötesinde de sonlandırılmasının sonuçları değişik olmayacaktır. sovyetlerle başlayan isyancılık abdcilikle bir yere varamadan tükenecektir. direnenler oldukça, yokolmadık dendikçe tükeniş uzayabilir ama, yeniden yaşanan gerçeklik olmaz.
28 şubat 2025, college station, texas.
