5 kasım 2024'te abd'de seçimler yaşanacak. abd'de seçim süreci uzundur ya da abd'nin her anı seçim olarak yaşanır. abd seçimlerinde değişim çokça yaşandığı gibi, değişmezliğin egemen olduğu yerler, anlar da çokçadır. örneğin, 1990'lardan bu yana seçim sonuçlarının değişmediği yerler çoğalmıştır. bu seçimlerde de: değişeceklerle değişmezler üzerinden seçim öngörüleri bir yılı aşkındır durulmadı. 5 gün içinde, seçimlerin gerçekliği, abd seçmenlerince sonuçlandırılacak. seçimler yurttaşların yönlendiği ve yönlendirdiği önemli bir göstergedir.
seçimleri küçümseyici üsttenci yaklaşımlar da vardır. seçimleri "kitle iletişim" ve de "toplumsal etkileşim" ortamlarıyla olanakları yönlendiricidir düşüncesiyle küçümseyiciler de çoktur.
abd'de seçim kazanmak ve seçim sonuçlarıyla "hizalanmak" önemlidir. 2024 seçimlerinde de bgelişmiş durumdadır. nedir u gerçekler ve ve gerçeklikler doğal olarak yagındır ve egemendir. 2024 seçimlerinin tüm bu önyargılardan öteye özel bir önemi de 2016'dan bu yana yayındır. nedir bu yeni durum? trump önderliğindeki cumhuriyetçilerin başını çektiği "seçimler"in seçmenlerce değil, demokrat seçkinlerce belirlendiği varsayımı ve yargılamasıdır. bu değerlendirme uzun süre abd karşıtlarının ve abd'yi insanlığın gelişimi için durdurucu ve önleyici/saptırıcı güçlerin önyargılarıydı. trump'la ilk kez, abd içinde de yaygın bir toplumsal, siyasal güce erişmiştir.
ilkel biçimde trump'ın başlattığı bu önyargılı söylem, yine trump'ın ağzından şuraya vardı: "seçimi ben kazanırsam seçimlere dışarıdan etki olmamıştır ama, seçimi ben yitirmişsem seçimler "hilelidir" ve sonuçları geçersisizdir!" 2016'da abd başkanlık seçimlerini trump kazandı; 2020'de seçimleri trump yitirdi. 2020 seçimlerinin sonuçlarına katlanmamak ve geriye döndürmek içn abd tarihinde az görülmüş meclislere saldırı yaşandı. 2020 seçimlerinin onaylandığı günden bugüne ve açıktır ki 5 kasım gününe değin bu söylem yinelenecektir. 2024 seçimleri ne yönde sonuçlansa da: bu, olmayacak "trump varsayımı ve savı" seçimlere kalıcı olarak yapışacak mıdır; sonlanacak mıdır?
seçimleri soruşturmacı/sorgulayıcı araştırmacılığın "matematiksel modellemeleri" de geçmiş seçimlerden yaygın, zengin ve eksiksiz süregitti. doğal olarak: yakın dönem seçimleriyle karşılaştırmalı değerlendirmeleri, seçim sonuçlarıyla, yaygın araştırılacaktır, değerlendirilecektir.
tüm bu genel bilinenlerin dışında, iki büyük beklenti: seçimlerden öne çıkacak kişiler ve siyasi partiler kim/ler olur? her seçimin kendi özgülükleri ve beklenmedik sonuçları olmuştur ve 5 kasım seçimlerinde de bu sonuçlarla karşılaşılması beklenmedik olmayacaktır.
geleneksel ve genel kabul gören beklentileri kısaca sıralarsak: başkanlık seçiminde iki yanın da kazanması beklenmedik olmayacaktır. seçim öncesinin "modellemeleri"ni veri alırsak: trump çok geride değil; harris de kazanabilir beklentileri egemendir. temsilciler meclisi seçimleri beklentileri de şudur: demokratlar azınlıkta olduğu temsilciler meclisi seçimleri sonucunda çoğunluğa geçebilir. senato'da azınlıkta olan cumhuriyetçiler de çoğunluğu kazanabilir beklentisi yaygındır.
5 kasım ile beklentiler geride kalacak ve yurttaşların abd'yi nasıl gördüğü, görmek istediği ortaya çıkacaktır. ya çıkmazsa; ancak o oluşumla konuşulur, söylenir ve değerlendirilebilir. bugünden söylenecek önyargılar geride kalacaktır.
1 kasım 2024, college station, texas.
