türkiye'nin karmaşık gündemine bir düğüm daha atıldı. akp-mhp birlikteliği güçlü müdür? bahçeli'nin gündemi değiştirici önerisine erdoğan da olumlu katıldı. bundan ilk çıkarım: bahçeli'nin dillendirdiği önerinin kişiye özel değil "cumhur bilikteliğinin" ortak uzlaşımı ve tasarımı olduğudur. bahçeli'nin sözcülük yapması katılımından önemli varsayılmış ki onu öne çıkardılar. bir anlamda, bakın, o da engel değil güç gösterisi. bilemeyiz kimin önerisidir; kimin tasarımıdır ama, akp-mhp birlikteliğinin sorumluluğundadır öneri. doğal olarak, chp ve özgür özel yönetimi de katılır, katılmalıdır, katılacaktır beklentisi de var.
akp-mhp önermiş, chp de katılmışsa söylenecek, karşı duracak/ları kim takar da bu öngörünün beklentisi görünüyor. oysa yakın geçmişe ya da akp'nin 2015'e değin ve 2015 sonrası tarihine baktığımızda öneriler hep akp'nin tepesinden yapıldı, yapılırdı. çokluk da katılımlar beklenirdi ve gerçeklenirdi. ayrıca, chp'yi karşıya alma ana odak olurdu. bu öneride chp'yi karşıya almamaya öznden de öte, chp kesinlikle önerinin destekçisi ve yandaşı sayılmış görünümü verilmek istendi; isteniyor. benzerini 15 temmuz 2016 sonrası "yenikapı toplantısı"nda yaşamıştık. "yenikapı toplantısı"na, bir anlamda, isteksiz katılan kılıçdaroğlu chp'si, o ortak davranıştan ilk ve hızla uzaklaşan olmuştur.
bahçeli'nin öncülüğü alıp öne çıktığı önerinin yürüyeceğini güvenceleri var mıdır? bilemeyiz ama, "yenikapı"dan öteye yürümezi güvenle söyleyebiliriz.
öneriye gelirsek neler sçylenebilir? söyleyen/yazan çok. tepkiler ise yeterince yüksek ve güçlü diyemeyiz. bundan sonrası tepkilerin daha da azalacağını mı, giderek artarak öneriyi geçersiz kılacak düzeyi mi bulacağının yanıtı önyargı olur. yaşayarak göreceğiz.
öneri nedir ya da istenen nedir? pkk'yi öcalan'ın temsil ettiği varsayılarak ya da onun sözü en etkili olacağı düşünüldüğünden, çıksın dur desin isteniyor. nerede, nasıl? cumhuriyet'in kurucu meclisi tbmm'nin küçük bir parçası "dem" grup toplantısında. öncelikle pkk ve dem de bu öneriye katılacak ve öcalan da tümünün üzerinden yokedin silâhları deyince son kırk yıl bitip gidecek. öyle mi? doğal ki, değil.
daha ağızdan çıkan sözler nedir, nedendir anlaşılmadan kırk yıllık programları orta yerde yayanlar ve günü dolmadan "tusaş"a saldırı. ilk tepki değildir. ilk tepki, anında, kırk yıllık "program"ları öneriler diye ortaya dökmeler ve pkk'den önce dem sözcülerinin varız sesleri. anında ırak ve suriye'de 2015'ten bu yana en güçlü hava saldırıları. buradan çıkarım ne olmalıdır? pkk, dem ayrı değillerdir. demirtaş öcalan'a aykırı söz söylemez; söyleyemez. öcalan, demirtaş'a da, edirne'ye de, kandil'e de, ırak'a da, suriye'ye de çağrı yapar. yapınca ne olur? kırk yıldır olagelenler yaşanmamış sayılamaz ve öcalan'a sözde de, eylemde de katılan olmaz.
akp-mhp'nin beklediği de kısa zamanda daha açık ortaya çıkar. o da: anayasa değişikliğidir. anayasa değişikliği de olmaz.
yaşanan olay: genel seçimler dışında olmadığını bildiğimiz demokrasinin gelişmemişliğinin yeni bir göstergesidir. parti kurullarından geliştirilmemiş bir önerinin parti yetkililerince yukarıdan aşağıya dayatılması örneğidir. daha da acısı: tbmm'de söz almanın ya da temsil gücünün bunca kolay "gelsin konuşsun!" komutasına indirgenmesi ya da zorlanmasıdır. demokrasi diye yırtınanlarca da, yararımıza bir dönüşüm olabilir kolaylığıyla/zayıflığıyla üstüne atlanmasıdır. sessiz doğmuş bir öneriden yaşayacak bir gelişim ummak yanıltmacasıyla yanılsaması bakalım nerede durur ya da durdurulur?
25 ekim 2024, college station, texas.
