5 kasım 2024 salı günü abd'de seçimler yaşanacak. abd'de seçimlere günler kaldı. seçim yolunda nitelikli seçimi nasıl sonuçlanabileceğini araştırma kuruluşları günde 24 saat çalışıyorlar. seçim sürecinde araştırma/soruşturma kuruluşlarının etkileri ve gücü nedir? doğal ki, seçimleri belirleyenler onlar değil. seçimleri belirleyenler seçmenler olacaktır. seçmenlerin seçme eğilimlerini öngörmek araştırması/soruşturması abd'de ve küreselde yönlendirme aracına dönüşmesi yeni değildir. küreselde pekçok seçimde yanıltıcı öngörüler yaygınlaşma eğilimleri olmuştur ve olması artan yöndedir.
5 kasım abd seçimleri yolunda seçimleri öngörüde, abd toplumunda da yaşanan "kutuplaşma"nın yansıması doğaldır. öngörüler iki ayrı uçtadır: abd başkanlığını trump'ın kazanacağını öngörenler de, harris'in kazanacağını da öngörenler çoktur. bu noktada öngörülerin saygınlığı seçimlerin sonuçlarıyla da kutuplaşmayı durduramayacaktır.
abd seçimlerinin sonucunu öngörmenin sorunlu olduğunu bilelim ve aklımızın bir kıyısında tutalım.
abd seçimlerinin salt başkanlık seçimi olmadığını biliyoruz. başkanlık seçiminden de önemli yasama meclisleri seçimleri de var. 5 kasım'da temsilciler meclisi seçimleri de, senato üçte birini yenileme seçimleri de yaşanacak.
abd'de güçler ayrımının yasama, yürütme ve yargı ayaklarının üçü de seçim sonuçlarıyla yeni bir aşamaya evrilecektir.
seçimler yolunda başkanlık ya da yürütme gücü demokratlarındır. abd'de temsilciler meclisi çoğunluğu cumhuriyetçilerindir. senato çoğunluğu ise demokratlarındır. yasama bölünmüş durumdadır. 5 kasım seçimleriyle bu durumun ya da kutuplaşmanın korunması zordur. daha açık söylersek demokratlar temsilciler meclisi çoğunluğunu kazanırken senato çoğunluğunu yitirebilir. yasamada değişim olabilir ama, "kutuplaşma" sürebilir.
başkanlık seçimü ve meclislerde çoğunluklar yargı gücünü de etkileyecektir. eksilecek yüce yargı üyelerinin yerine aday gösterme başkanın yetkisindedir ama, onaylama ve oylama senato çoğunluğuyla belirlenir.
5 kasım seçimleri yolunda anayasa mahkemesi çoğunluğu cumhuriyetçilerindir. yüksek yargı gücünde cumhuriyetçi başkanların atadıklarının sayısı altı iken, demokrat başkanların atadıkları üç üyedir. başkanlık ve senato çoğunluk gücü cumhuriyetçilerde olursa yargı gücünde değişim cumhruiyetçi üyeler çoğunluğunu arttırıcı olur. başkanlık demokrat olsa da senato çoğunluğu cumhuriyetçilerin olursa üye yenilenmesi gerektiğinde uzlaşım olanaksız değil ama, zorlu yaşanır. bunun anlamı da açıktır: "kutuplaşma" sürer.
5 kasım seçimleriyle demokratlar başkanlıktan iki mecliste de çoğunluğu kazanmadan bütçe tartışmaları da, yargıya yeni üye atamaları da zorlu yaşanacaktır.
5 kasım seçimleri demokratlar trump'a karşı ya da trump demokratlara karşı yürürken nerede, neleri değiştiriri öngörmek doğal olarak yanıltıcıdır. nedeni de: kutuplaşmış abd toplumunda seçimler ülke çapında değil yerellik temelinde belirlenmektedir. abd düzeyinde seçimlerin sonuçlarının etkilenmesi seçim sonuçlarıyla oluşacaktır.
18 ekim 2024, college station, texas.
