10 Mayıs 2024 Cuma

akp-mhp birlikteliği sürdürülebilir midir? / cumaları -- 995.

akp-mhp birlikteliği akp'nin yaşadığı en uzun süreli birlikteliktir. 3 kasım 2002 genel seçimlerinden bu yana akp nice toplumsallıklarla ve nice siyasetlerle birliktelikler aradı, kurdu ve yaşadı. %57,88 en yüksek oy oranına eriştiği 2010 anayasa değişimi halkoylamasından sonrasında akp'nin birliktelikleri 7 haziran 2015 genel seçimlerine değin esnedi, yumuşadı ve koptu.

7 haziran 2015 seçim sonuçları açıklanmadan başlayan akp-mhp birlikteliği aralıksız, tartışmasız en uzun süreli akp birlikteliğidir. kısacası akp, 7 haziran 2015'ten bu yana mhp'siz olamamıştır; olmamıştır. akp-mhp birlikteliği bunca uzun sürerken akp yönetimi de, mhp yönetimi de akp-mhp dışına tartışmalı görünmemiştir. şunlar yaşanmıştır: 1. akp'den mhp birlikteliğine uyumsuzların ayrılması ve 2. mhp'nin akp'ye yakınlaşması ve korumasına tepki gösterenlerin ayrılıkları. akp'den kopanlar ahmet davutoğlu ve ali babacan önderlikleriyle yetersiz ve akp'de kitlesel sarsıntı, tartışma ve kopuş sağlayamamışlardır. oysa, mhp'den kopanların akp, mhp ve akp-mhp karşıtlıkları iyi parti ve zafer partisi ayrılıkları bir süre siyasi alanda "etkin olabilir" görünmüştür.

14-28 mayıs 2023 seçimleri akp-mhp birlikteliğini ve siyasi iktidarını zorlasa da, değişimi getirmemiştir.

31 mart 2024 yerel seçimlerinde "kendi başınalık" görüntüsünde de, akp-mhp birlikteliği sürdürülmüştür.

31 mart yerel seçimlerinin chp'yi birinci parti konumuna getirmesine tepki akp'den çok mhp'den gelmiştir. bunu iki biçimde yaşadık: devlet bahçeli chp'ye saldırganlığında akp'nin "chp zihniyeti" değişmez karşıtlığından önde görünmüştür. henüz yeterince ve açıkça bilinmeyen akp'nin "anayasa değişimi" zorlamasına mhp çok istekli görünmemiştir. 31 mart yerel seçimleri sonuçlarıyla mhp akp'ye yarardan çok zarar vermiştir. benzeri biçimde 31 mart 2024 yerel seçimleri mhp yararına da sonuçlanmamıştır.

31 mart yerel seçim sonuçlarına göre akp mhp'den tümden kopmaya gidebilir mi ya da mhp akp'den kopmaya girişir mi? değişik söyleyişle akp mi mhp'yi akp-mhp birlikteliğinden koparır; yoksa, mhp mi akp'den kopmaya girişir? hangisinin akp-mhp birlikteliğini koparmaya yönelmesinden önce o kopuşu öngörmek ve kopuşun getirilerini/götürülerini düşünmek zordur ve yanıltıcı olur.

akp'nin de, mhp'nin de yeni birliktelikler oluşturmadan kopuşu zorlamalarını düşünmek daha da yanıltıcıdır. akp-mhp birlikteliğinin sürdürülemezliği öngörüsünün olasılığı düşük görünse de olabilirliği yadsınamaz.

chp'nin akp ve erdoğan'a el vermesinin ardından gönülsüz de olsa mhp ve bahçeli'ye el vermesi olgusuna en çok tepkinin chp, dem ve küçük partilerden olmasını kıyıda ve akılda tutmamız gerekir.

siyasette olmayacak dağılmaların yaşanması da, beklenmedik/öngörülmedik birlikteliklerin gerçeklenmesi de olabilir. birliktelikleri dağıtmak da, yeni birliktelikler kurgulamak da chp'nin ve akp'nin temel zorunluluğudur.

10 mayıs 2024, college station, texas.