14-28 mayıs 2023 seçimleri süreci uzundu. 31 mart 2024 yerel seçimlerine hazırlık süresi dar zamanlıdır. 14-28 mayıs seçimleriyle dağılan altılı masa ve sıkılaşan akp-mhp birlikteliği yerel 2024 yerel seçimlerin başlangıç görüntüsüdür.
2019 yerel seçimlerinden güçlü kazanımlarla öne çıkan chp ve iyip o kazanımlarını 2023 genel seçimlerinde sürdüremediler. oysa 2019'a göre chp'nin başını çektiği birlikteliğe iyip ötesinde katılımlar da vardı. benzerlerin oluşturduğu akp-mhp birlikteliğine karşı oluşturulan ama, bir türlü oluşmayan benzemezlerin altılı masa birarada oluşu 29 mayıs 2023'le dağılmış durumdadır.
birbirine inanmayan ve güvenmeyenlerin siyasi birlikteliği kalıcı olmadığından öteye getirisi de çok olmuyor. chp'nin başını çektiği altılı masa doğru ve gerekli bir örgütlenmeydi ama, isteneni getirmedi. istenen açıktı: akp-mhp birlikteliğinin tbmm'deki yansımasının azınlık olması ve cumhurbaşkanlığı'nın değişmesi. ikisi de olmadı. altılı masa birlikteliği değil de altılı "biraradalık" kolay savruldu ve anında sonlandı.
geriye değil de ileriye baktığımızda 14-28 mayıs seçimleri sürecinden ve altılı biraradalıktan kazanılan oldu mu? en büyük kazanım diye küçüklerin kırk milletvekili ile tbmm'ye yansıması düşünülüyor ve değerlendiriliyor. altılı biraradalıkla cumhurbaşkanlığı seçiminde yüzde kırksekiz oy oranı kalıcı sonuç getirmedi. yerel seçimlerde daha çoğalmak umudu yerine geçersiz ve yanlıştı altılı biraradalık diye tüm bileşenlerin ortak değerlendirmesi açıkta siyasi gündemdir.
akp ve mhp'nin kendi başlarında da, birliktelikte de seçmenlerini birarada tutmakta yetkin ve güçlü oldukları açık. açık olmayan mhp'nin almadan akp'ye payanda olmasının sınırı nedir ya da mhp'ye yararı ve kazanımı nedir. 2024 yerel seçimlerinde akp mhp'ye nereleri verir ya da nereleri almayı hedefler? bu sorunun yanıtı düzeyinde önemlisi de şudur: chp ve 2023 genel seçimlerin için yanında topladıkları kendi seçmenlerini kendi partileri adayları ardında kendi başlarına ya da biraradalıklarla toplulaştırmaları çok zayıftır. enazından akp-mhp birlikteliğinin yereli paylaşma noktasından öyledir.
akp, kısa tarihi boyunca izmir'de ve diyarbakır'da seçim kazanamadı. akp için erdoğan'ın son seçimi diyebileceğimiz 2024 seçimleri için tüm yerelde olduğundan önemlidir izmir ve diyarbakır yerelinde kazanmak-yenilmek. bu iki ilin birini kazanması gerilemiş akp için yeniden canlanmayı getirir. daha da ilerisi 2019'da yitirilen istanbul ve ankara'yı yeniden almasından da öteye büyük kazanım olur. chp açısından istanbul'un ve ankara'nin yerelde yitirilmesinden de önemlisi izmir'i akp-mhp'ye yitirilmesi çok sarsıcı bir sonuç olur. izmir'de akp kazanamaz da akp'nin kıyıdan desteklediği mhp kazanabilir mi?
akp, gelen yerel seçimlerde iyip'i açıktan akp-mhp birlikteliğne katamaz ama seçmenler katında, izmir özelinde ve türkiye genelinde iyip seçmenlerinin oylarını toplayabilirler. bu sonuç da kılıçdaroğlu'nun chp'de başkanlığı yitirmesinden öteye kılıçdaroğlu'nu muharrem ince'den aşağıya indirir chp seçmenleri katında. işte bu noktada kılıçdaroğlu'na yöneltilen çekilmeli, değişim istemi öne çıkar. kılıçdaroğlu gitsin diye chp seçmenleri izmir özelinde yerel seçimlere uzak durabilirler.
akp, 2019'da çok küçük çoklukla kazandığı bursa ve balıkesir'i mhp'ye vererek istanbul, ankara ve izmir'i almak isteyecektir.
chp'nin birliktelik olmadan kazanacağı olmayacağından öteye yitirecekleri çok olacaktır. kılıçdaroğlu'na chp'de karşıtlık kılıçdaroğlu'nun bitirmekten öteye chp'yi bitirecek düzeyi bulacak yönde yaşanacaktır yerel seçimler. bu sonucu önleyecek olan chp seçmenleri bunun bilincinde olsalar da, örgütlülüğünde midirler? yerel seçimlere çok zaman vardır demek yanlış olur bugün. kısacası, 2024 yerel seçimleri chp için kılıçdaroğlu gitsin kalsın seçimine dönüştürülmemelidir. chp seçmenlerinin bilinçli davranışı, chp'nin 2019 kazanımlarını değiştirmeyecek sonuçlarda da, kılıçdarolu'nun kendini başarılı siyasetçi saymaması gerektiği de değişmeyecek gerçekliktir.
1 eylül 2023, college station, texas.
