chp'nin yüzüncü yılında chp kendine başkan arıyor. chp başkanlığı salt parti başkanlığı değildir. chp salt parti değildir de ondan. chp, cumhuriyet kurucusu ve yaşatıcısı siyasi partidir. chp başkanlığı iktidar olan öteki siyasi partilerin başkanlarından da güçlü ve önemli bir konumdur. chp başkanları, salt yerine geçtikleri başkanla karşılaştırılmazlar. chp başkanı atatürk'le, ismet inönü'yle ve sonunda da bülent ecevit'le karşılaştırılırlar. kolay değildir.
ismet inönü atatürk değildir ve bülent ecevit de ne atatürk'tür, ne de ismet inönü'dür. ilk üç başkanın herbiri ayrı önemdedir ve tarihteki yerleri ayrı ayrıdır.
doğal ki, kemal kılıçdaroğlu'yla başlayarak karşılaştırma onun için deniz baykal'a karşıdır. kılıçdaroğlu sonrası başkan da ençok kılıçdaroğlu ile karşılaştırılacaktır.
deniz baykal'ın chp başkanlığı seçim kazanma başarısı yaşanmadığından tepkiyle sonlandı ve tarih ilerledikçe günündeki öneminden de önemsizliğe azalacak eğilimdedir. deniz baykal chp başkanlığından ayrıldıktan sonra uzun kılçdaroğlu evresinde, deniz baykal'a öykünme ve deniz baykal'ı arayış olmamıştır. deniz baykal için parti tarihi ve türkiye'de siyasi partiler örneklemesinde kötü anılması kendiliğinden ayrılma noktasını seçememesidir. kılçdaroğlu için de de benzeri söylenecektir: chp başkanlığından ayrılmasını başaramadı. kılçdaroğlu'nun başarısızlıkları çoktur ama, en üste çıkacak iki başarısızlık kılçdaroğlu adı anıldıkça yinelecektir: 28 mayıs akşamı değilse de, 29 mayıs'ta çekildiğini açıklayamadı.
kılıçdaroğlu da, baykal benzeri, görünürde değişik koşullarda olsa da isteyerek yeni başkanının önünü açarak gitmemiştir diye bilinecektir uzunca süre. ayrıca, başlangıçta deniz baykalcılar için kuşkulu karamsarlık, deniz baykal karşıtları için de kuşkulu umut grörünümündeydi kılçdaroğlu. kısacası, kuşku ortaktı.
kılıçdaroğlu'nun chp başkanı olarak siyasi tarihte ortaya çıkışı unutulmuş değildir. seçimlerden hep yenik çıkmış ve siyasi iktidar umudu olamamış deniz baykal'a karşı gelişmiş öfke ve nefretin ortadan çekilmesi çözümüydü kılıçdaroğlu. kılıçdaroğlu'nun siyasi olarak chp'ye yeni siyaset diye getirdiği chp'nin içinden ayıklamalar, arındırmalar ve küstürmeler olmuştur. deniz baykal'ın isteyerek olmasa da, kabullendiği kılıçdaroğlu baykal ardıllarını arındırdıkça kılıçdaroğlu olmuştur. kılıçdaroğlu chp içinden çok, chp dışından ilgi ve destek görmüştür.
kılıçdaroğlu'nun chp dışında siyasi partilerle birlikte olma ve görünme siyaseti onu yaşatan da, bitiren de oldu. kılıçdaroğlu, 2010-2015 arası mhp ve siyasi başkanı devlet bahçeli ile olmayı kendisine benimsetmiş ama, chp seçmenlerine çekici olmamıştır. 7 haziran 2015 kılıçdaroğlu için ve chp'de kılıçdaroğlu için yeni bir evreye adım oluştur. 7 haziran 2015'ten 1 kasım'a değin, yine chp seçmenlerinin katılmadığı erdoğan'a karşıtlarla, akp ve davutoğlu ile birlikte "hükümet" arayışındaki kararlılığıdır. chp içinde bu siyaseti de anlama ve benimseme gerçeklenmemiştir.
2017 anayasa halkoylaması ve ardından 2018 cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki etkisiz siyasilikleri bitirici darbeyi vurmamıştır. 2019 yerel seçimleri ve sonrasındaki meral akşener ve iyip ile birlikteliklere inanan kılıçdaroğlu-akşener dışında pek olmamıştır.
2019 yerel seçimlerinde istanbul ve ankara seçimlerinden akp adaylarının seçim yitirmeleri sonrası ilk ve son kez chp içinden ve dışında kitlesel karşılık bulmuştur. kısaca söylersek: chp'yi tek başına seçim kazanamaz yargısına tutsaklaştırması chp dışında kuşku ve chp içindeyse kuşkulu benimsemeye dönüşmüştür.
"adalet yürüyüşü" ile kazanılan kuşkulu saygınlık chp içinde kılıçdaroğlu'na sevgisizliğin üstesinden gelememiştir. chp dışındaki akp-mhp karşıtlarından kazanılan saygının yine chp içinde karşılığı olmamıştır.
14 mayıs 2023'e değin kazanılan akp-mhp'ye öfkeli, nefret yüklü ve intikam bekleyişindeki kitlenin sevginin seçmen çoğunluğuna dönüşmemesinin kılıçdaroğlu için beklenmeyen sonuç olması kılıçdaroğlu'nun siyasi yetersizliğini üstü örtülemez çıplaklığıyla ortaya sermiştir.
bugün chp içinden kılıçdaroğlu'nun yerine chp başkanı olmak için adayım diyen özgür özel'in kılıçdaroğlu'ndan öğrendikleri olmuştur diyebiliriz. chp başkanı olmak için kurultay çoğunluğundan ötesi gereklidir ve önemlidir.
15 eylül 2023, college station, texas.
