2023 seçimlerinden beklenen sonuçları alamayan altılı masa birlikteliği kolaydan ve hızla dağıldı. 2024 yerel seçimlerine toparlanma olur mu ya da nasıl olur?
birliktelikler her koşulda zordur. birliktelikler kazandığında da, yenildiğinde de sürdürülebilirliği zorludur.
akp-mhp birlikteliği neden ve nasıl korunuyor ve sarsılmadan sürüyor? birlikteliklerde eşitlik ve eşitsizlik belirleyicidir. bir de, birliktelikte ödünleşmeye, uzlaşıma elverişli bir yanın olması belirleyici olur. akp-mhp birlikteliğinin oluşumu ve sürekliliği iki eşitin birlikteliği değildir. akp-mhp eşitsiz birlikteliktir ve eşit omayan mhp koşul dayatmadan, istek sunmadan ödün vermekten geri durmuyor.
altılı masa ya da chp önderliğindeki iyi parti ve öteki dörtlü katılanların birlikteliği de eşitsizliklerin egemen ve belirgin olduğu bir toplaşmaydı. ayrıca, chp dışındaki her biri ödünsüz kazanımı istedi ve aldılar da. bu dengesizlik chp'yi beklenenden çok sarsmış görünüyor. chp seçmenleri neden eşit olmayan siyasiliklere onca ödün verildi ama, ödün alınmadı sorgulamasındalar. kılıçdaroğlu bu ödünleri chp örgütünden bağımsız ya da yetkili kurullara yeterince danışmadan ve de yetkisini aşarak gerçekledi kuşkusundan öteye suçlamasından kurtulamadı.
ilk soru şudur: chp'nin örgütünün yetkili üst kurullarından aşağıdaki üyelerinin ve seçmenlerinin yeterince katılmadığı ödünler örgütsüzlükle yetkilerin kötüye kullanımı odağında kesişmiştir. kılıçdaroğlu'nun sorgulanması, suçlanması ve sonunda chp başkanlığını yitirmesini getirecek olan budur. kılıçdaroğlu'nun bu ödünleşmeyi açıklamakta yetersiz kaldığı apaçıktır. chp'de başkanlık oylaması yapılacak ilk kurultayda bu suçlama ve sorgulama birincil olacaktır. bugünden görünen odur ki: kılıçdaroğlu'nun yerine aday olan özgür özel'e de kılıçdaroğlu'nun suç ortaklığı ve gününde sorgulamaktaki zayıflığı kurultayda sorun olacaktır.
bugünden bildiğimiz, gününde ödünleri sorgulamayan ve chp'de başkanlığı isteyen aday ortada yoktur ve de o adayın kazanması da zordur. chp'nin 2024 yerel seçimlerine dağılmış bir görünümde gittiği açıktır. anında sorulacak soru da şudur: chp'nin dağılmışlığı toparlanabilir midir? bu sorunun yanıtı kurultayın yerel seçimlerden önce olmasına göre belirebilir. kılıçdaroğlu, yerel seçimlere chp başkanlığını koruyarak gitme seçmesindedir. 2024 yerel seçimlerinde 2019 düzeyi ve üstünde bir başarıyla chp'de değişim istemini gerileteceği varsayımıyla yürümektedir. oysa sürası açıktır ki; chp'nin bu dağınıklıkla kılıçdaroğlu'nu başkanlıkta tutması olanaksızdır. yerel seçimlerde 2019'un çok gerilerinde kalmış chp'de kılıçdaroğlu kurultaya bile giremezi güvenle söyleyebiliriz.
2023 seçimlerinden akp-mhp birlikteliği yenik çıksaydı, akp için de, bugün de güçlü görünen birliktelik korunamazdı. bugün korunan akp-mhp birlikteliği 2024 seçimleri öncesinde değil ama, 2024 seçimleriyle daha güçlü olamayacaktır. 2024 seçimlerinden de kazanmış ve de artan akp oyları durumunda akp içinde açıktan yaşanmayan sorgulamalar yerin dibine mi inerler? yenilmeyez duygusu mu egemen olur; yoksa, kazandık ama, kazanımların bir sonraki seçim için yetmezliği temelinde açığa çıkacak tartışma başlar mı?
akp'de yerel seçimler öncesi ya da sonrası açıkta tartışma yaşanmadan türkiye'de ğişim beklemek yanlış olur. bugün chp'den 2023'e göre umutları sarsılmış, chp'den kopmuş chp'li olmayanların 2024'le yaşayacağı hüzün ve çöküş kaçınılmaz görünüyor. chp için 2024 seçimleriyle 2023'ten de kötü seçim sonuçları akp'nin özgüvenidir ama, türkiye için akp'ye teslimiyeti getirecek bir siyasi sonuç olur.
bugünkü dağılmışlık anlaşılır ama, yarınki toparlanamama için temel olmamalıdır.
22 eylül 2023, college station, texas.
