türkiye'de bitmeyen siyasi tartışma "chp" üzerinedir. chp tartışmalarını, çokluk, chp dışındakiler ve chp'li olmayanlar yaparlar. chpliler de tepki göstermekten öteye seyirlik durumu izler olurlar.14 mayıs akşamı chp'nin yetmezliği açığa çıkmıştı. chp başkanı kılıçdaroğlu "buradayım!" diyerek chp içindeki olası tartışmayı chpliler dışına yönlendirdi. türkiye'de üzerine en çok söz söylenmiş/yazılmış chp yeniden tartışma odağı olmuştur. burasını olağan saymalıyız ve varsayımlarımızı tasarımlarımızla, beklentilerimizle uzlaşık korumalıyız. kabaran "hayallerin sukutu" çokça yaşanandır, özellikle, chp kurumsallığında.
chp nasıl bir yapıdır, nasıl bir örgütlenmedir ne çok biliniyor, konuşuluyor ve üzerinde değer yargıları geliştiriliyorsa karşıtı akp konusunda bilinenler azdır. akp konusunda ya gözü kapalı, içten destekleyensinizdir ya da, yine gözü kapalı, içtenlikli karşıtısınızdır.
akp işleyişi konusunda bildiklerimiz azdır ve şunu güvenle söyleyebiliriz: yeraltı örgütlenmesi özelliğinde ve yöneticilerin/yürütücülerin üste çıkışları da, alta düşüşleri de kolay izlenir ve anlaşılmış değildir.
yirmi yılı aşkın akp örgütlenmesinde parti kararları ve yönlendiriciler nasıl oluşuyor ve nasıl oluyor da açıktan karşıtlaşmalar bilinmiyor. yaşanmıyor demek yanlış olur; içerideki tartışmalar dışavurmuyor; yansıtılmıyor. akp'de, neredeyse, herkes değişti ve bir o değişmedi. bu görünümün toplumda ve özellikle akp karşıtlarında tek değerlendirmesi var ve o da şudur: akp'de herşeye o karar veriyor ve o ne isterse oluyor. şöyle de diyebiliriz: ya onunlasın ya da yoksun.
herşeye karar verenin o olduğu akp'nin gerçekliği midir; yoksa, akp'nin yanıltıcı görünümü müdür? bilen bilmeyen söylüyor ve böyle de süregidiyor. akp'nin doğrultusu ve odaklanması değişmedi mi; değişmiyor mu? akp karşıtları açısından ve bakışıyla o değişmedikçe akp nasıl başladıysa hep odur; hep öyle kalacaktır.
akp'yi tek parça olarak düşünmek, doğal ki, yanlıştır. akp'de de parçaların olduğunu ve olacağını varsaymak doğalıdır. akp'de parçaların dengelenmesi ya da güç dağılımı ve güçbirliği süreci bir biçimde korunuyor.
akp'nin dışındaki ve de karşıtlaştıklarının içinden veri taşıyıcıları olması açıktan bilinmese de; karşıtlarının içindeki her tartışmada istenmeyenler "akp'nin" uzantıları ve işbirlikçi olarak varsayılıyor. örneğin, muharrem ince'nin chp içindeki varlığı ve elenişi hep bu temelde değerlendirildi. meral akşener'in altılı masa'da aday seçimi toplantısındaki tepkisine birincil tepki de benzer oldu: onun uzantısı ve gitti onunla buluştu. ya kılıçdaroğlu değerlendirmesi? başından onun ve akp'nin tasarımıdır ve kılıçdaroğlu akp adına chp'nin başıdır kuşkuları dinmeksizin gündemin üst noktalarında sürdürüldü; sürdürülüyor.
geçmişte de böyle kolaycı ve kestirmeci değerlendirmeler yaygındı ve akp öncesindeki "onlar" askerler olarak varsayılırdı, söylenirdi. bu noktada "dünkü" onlar ve bugünkü "o ve onlar" bir ve benzer midir? kısacası, chp tartışması ne yenidir, ne de beklenen sonuca varacaktır. üzerinde yoğunlaşılması atlanan, akp içinde dengeler nasıl korunuyor ya da nereye değin dışavurmadan korunur sorusu ve sorgulaması da önemsenmelidir.
23 haziran 2023, college station, texas.
