türkiye'de 2023 öncelikle ve ençok seçim olarak yaşanacaktır. lozan antlaşması'nın onaylanması ve yürürlüğe girmesiyle cumhuriyet'in başlamasının yüzüncü yılında büyük seçim yaşanacak.
yürürlükteki anayasa geçerli olacağına göre cumhurbaşkanlığı seçimiyle tbmm üyelerinin seçimi 18 haziran'dan önce olabilir ama, 18 haziran'ın ötesine ertelenemez. burada durup da "ertelenemez mi" sorgulamasında olanlar ve olacaklar vardır. doğal ki, bunların varlığı, yarın öyle olacağını belirlemez. seçimler 18 haziran ya da öncesinde olacaktır.
seçimler olsa ne olur yaklaşımında olanlar da vardır. bunlar olan seçimleri küçümseyenler ve olmasa da olur yanlışında takılıp kalanlardır. seçimler türkiye'nin o anını belirler ve öncesinden kaynaklıdır. seçimlerle türkiye'de siyaset yine ve yeniden sürecektir. bugünün odağı seçimlerin tarihidir ve erdoğan'ın karşısında seçime girecek adaylardır. oysa, biliyoruz ki, tbmm seçimleri ve tbmm'nin oluşumu/bileşimi de çok önemlidir.
seçimlerin sonuçları geçerli olacak mıdır? bu konuda da, seçimler olsa ne olurcular, seçimlerin sonuçlarıyla oynanacaktır ve seçimlere/sayımlara dışarıdan karışma yaşanacaktır öngörüsü vardır. doğal ki, bu tür öngörüler önyargılarla ilişkilidir ve önyargılara göre değerlendirmeler olacaktır. seçimlerin sonuçlarının geçersiz kılınması öngörüsü de, seçimleri geçersiz kılma çabaları da kolay değildir; kabul edilir değildir.
seçimlerle türkiye'deki toplumsal gerilim ve gerginlik sonlanmayacaktır. seçimlerde çok açık bir üstünlük ve çoğunluk sağlayan siyasilik seçimlerle kazanılacak çoğunluğu koruyabilir mi? bugün için çokluk gelen seçimler ve sonuçları önemlidir. sonuçlarla değişim olup olmayacağı seçimlerin sonrasında düşünülür yaklaşımı önceliklidir. oysa seçim sonuçlarıyla, özellikle değişim yaşanırsa, türkiye'yi belirsizlik beklemektedir. nedeni de açıktır.
seçimler geçerli anayasa temelinde yaşanacaktır. sonrasında akp-mhp karşıtları için zorlu bir evreye girilecektir. geçerli anayasa temelinde yönetim "siyasi ahlaka" aykırı olacaktır. geçerli anayasayı yoksaymak da, yeni anayasa kurgulayıp geçerli kılmak da belirsizlikleri içermektedir.
ayrıca ve daha da önemlisi türkiye'nin iç koşulları ve sınırlar ötesindeki varlığını zorlama girişimleri ve etkinlikleri ortaya çıkacaktır. iç koşullar açıktır: iktisadi zorluklar ve gelir bölüşümündeki adaletsizlikler. örneğin, üretim duraklamaları ve pazar tıkanmaları dayatır mı? bu konuda da, akp-mhp karşıtları ortaktırlar: türkiye'de üretim ve dış kaynakalara bağımlılık egemendir ve seçimlerle kazanılan siyasi gücün özgürlükleri koruyarak iktisadi zorlukların üstesinden gelmesi zorlayıcı olacaktır.
türkiye'nin sınırları ötesinden seçimlerin sonuçlarıyla geriye dönülmeyeceği de, günü geldiğinde, akp-mhp karşıtı bileşenlerinde sorunlu olacaktır.
2023'le başlayan seçimler odağının yoğunluğuyla yaşanacak ilk altı ay ve sonrasındaki son altı ay seçimlere göre değişik yaşanacaktır türkiye'de. yaşanacak ve olası zorluklar türkiye'deki siyasi odakların uzlaşımları ve uyumlarıyla zorlu da olsa aşılır.
6 ocak 2023, college station, texas.
