seçimlerin belirleyicisi oylardır, seçmenlerdir. seçimleri "örgütlülük" kazanır; kazandırır. bu hep böyleydi; böyledir.
seçimlere ikili karşıtlıkla gidilecek ve üçüncüler de etkisiz kalacaktır. seçimin bir yanı akp-mhp birlikteliğidir. akp-mhp çokturlar ve örgütlüdürler. akp-mhp çokluğu da örgütlülüğü de çokluğu da seçim yolunda korunacak mıdır? şimdilik bilinen, gözlenen iki gerçeklik var: akp'nin seçmenlerinde "ideolojik" anlamda mhp ile birliktelikten çok kaynaşma gelişmiştir. akp ve mhp üst yönetimleri, sorumluları, sözcüleri için bu durum açıktır. bu durum seçmenler düzeyinde de öyledir diyebilir miyiz? seçim işte bunu gösterecektir. ikinci gerçeklik de açıktır: mhp son seçimden bu yana yarı seçmenini yitirmiş görünüyor.
akp'den kopanlar olarak görünenler davutoğlu ve babacan küçük partilerinde siyasetlerini sürdürüyorlar. nicelik olarak akp-mhp çoğunluğunu küçültecek düzeyi bulurlar mı? bir de başından bu yana akp ile olmayan, olamayan karamollaoğlu'nun temsil ettiği kararlı akp karşıtları vardır. mhp iyi parti'ye yitirdiklerini geriye nasıl alabilir? akp'den kopan ya da akp'li olmayanlar, bir zamanlar oyladıkları akp'yi yeniden oylarlar mı? görünenler ve bilinenler açıktır: davutoğlu, babacan ve karamollaoğlu yeniden akp'yi oylamazlar. soru ve sorun seçmenler düzeyindedir. seçmenlerin ne düşündüğünü araştıranlar, soruşturanlar ve bunların sonuçlarını paylaşanlar, yönlendirilenler belirleyici olur mu?
akp-mhp birlikteliğinin örgütlülüğü ve çokluğu, önceki seçimden bu yana, artan yönde değildir. akp-mhp birlikteliğinde azalma yaşandığı ve bunun seçim yolunda değişmeyeceği bugünden söylenendir/gözlenendir. akp-mhp azalışını örgütlülükle durdurabilirler mi? seçimin bir belirleyicisi de budur.
akp-mhp karşıtları çokturdurlar ama, örgütlülükleri nedir? altılı birlikteliğin örgütleri ayrı ayrıdır ama, birliktelik örgütlülüğü ne düzeydedir? altılı masa diye düzenli toplantılar yapılıyor. yeterli midir; yetecek midir? oyları birleştirmek nasıl olacaktır? kendiliğinden olacaktır ne geçerli beklentidir, ne de istenen çoğunluğu sağlar.
aday belirleme süreci akp-mhp karşıtlarını çoğaltan olur mu? seçimin bir belirleyicisi de budur.
seçim yolunda neler gözlüyoruz? akp-mhp birlikteliği pazardaki sarsıntıların "geçici" olduğu yanılsamasından geri adım atmıyorlar. doğal olarak, akp karşıtları da "yiten/batan" türkiye yinelemesini her gün gündemde "canlı" tutuyorlar.
akp-mhp birlikteliği, neredeyse, her an yunanistan'la savaş yaşanacak; yarın suriye'de fetih başlayacak ve içeride/dışarıda "terörist" kalmadı, kalmayacak yönlendirmesinde. akp-mhp birlikteliği, 1945'ten bu yana gelişmiş abd ilişkilerini, 1952'den bu yana türkiye'nin gerçekliği nato üyeliğini ve sonuçlandırılamayan ab üyeliğini donduracak dış hedeflerden içeriye yansımalarla güç gösterisindeler. akp-mhp karşıtları ise dinmeyen çevre ülkeleri küçümseyici ulusal hedefleri korumada sessizliklerini özenle sürdürüyorlar. seçimlerin belirleyicisi olmayacak bu dış ilişkiler gerilimi ve sessizlikler seçimi belirlemede enaz etken olacaklardandır.
seçim yolunda bu belirsizliklerin değişmeyeceğini ve belirsizliklerin temel belirleyici olduğunu öngörmek geçerli olanıdır.
17 haziran 2022, izmir.
