türkiye'de seçim yolunda yürüyoruz. uzun süredir seçimlere bunca ara olmamıştı. 2007'den 2019'a art arda seçimsiz nice seçimlerle geçti.onca sıklık olağanı değildi. bunca ara da, o sıklığa göre, olağan sayılmaz.
üç yılda değişen nedir? iki türlü yaklaşılabilir: 1. akp-mhp seçimlerle kalıcı iktidarlarına eriştiler ve seçimlerle kazanılacak yeni güç arayışı gereksizleşti; 2. akp-mhp seçimlerde çoğunluklarını sürdürecek güçte 2019 yerel seçimleriyle sarsıntı geçirdiler ve düzey düşüklüğündeler. birincisi akp-mhp'nin temel varsayımıdır. akp-mhp karşıtlarıysa ikinci varsayımla siyasette yoğunlaşıyorlar.
bildiğimiz şudur: akp-mhp erken seçime direndiler. akp-mhp karşıtları seçimleri öne çekmekte başarılı olamadılar.
altılı birliktelik diye anılan akp-mhp karşıtları "cumhurbaşkanı" adayı konusunda gerilimsiz ve sessiz yürüyorlar. akp-mhp birlikteliğiyse kendi adaylarının değişmezliğine karşı huzursuz beklentideler. önce bahçeli "bizim adayımız açıktır; değişmez" diyerek öne çıktı. bir süre bu konuda konuşmayan akp'nin değişmez başkanı sonunda patladı: ben adayım; "kılıçdaroğlu sen de çık adaylığını açıkla ya da adayını açıkla" diye meydan okudu!
nedir bu patlamanın nedeni, gereği ya da beklentisi? altılı birliktelik ya da anayasal başkaldırının içinde sarsıntı yaratmak ilk beklentidir. sanılıyor ve düşünülüyor ki: altılı birliktelik aday belirlemede dağılır. bu durum anlaşılır ama, ya öyle olmazsa sorusuna iyice uzaktan bakılıyor diyemez miyiz?
2023 seçimlerini "aday" sorununa indirgemek yanlışını düzeltmek zordur. aday belirleme süreci de, aday belirleme de kolay olmaz görüntüsü/düşüncesi olağandır.
aday kim olur bilen yoktur; konuşan ve yön verdiğini sanan çoktur.
altılı birliktelikte yer alan her parti ve sorumluları seçim sürecini zorlu yaşayacaktır. seçim sonuçlarıyla siyaset dışı kalmaları herbiri için geçerlidir. yine de, en büyük sorumluluk ve zorluk kemal kılıçdaroğlu'nundur. kılıçdaroğlu adayı belirleyen ya da aday olacağından değildir zorluklar. nedeni de açıktır.
2019 ara seçimlerden bu yana akp-mhp birlikteliği çoğalan değil azalan siyasi güçtür. seçimlerde başarısızlık olmasın gerilimi özellikle kılıçdaroğlu'nun sorunudur. seçimlerden başarılı çıkmanın ve kazanmanın sonrasına hazırlıksızlığın birinci nedeni biliniyor: kazandırmayacak aday/lar açıklanmasın. kazanılan seçimle altılı birlikteliğin sürekliliği seçim öncesinden zorlu yaşanacaktır. seçim öncesi değil de seçimle "dağılma" ya da "eksilme" hazırlıksızlığı "o günü bulalım da" anlayışından öne çıkmıyor. bu durumu değiştirme de kolay olmayacaktır.
10 haziran 2022, izmir.
