söylenenlerin de, yapılanların da saptırılması sıradanlaşmıştır. bu durum küreselin de, türkiye'nin de kolay aşamadığı sorunlarındandır günümüzde.
yönlendirme ve yanıltmanın bilinçli yapıldığı ve bundan toplumsal, siyasal sonuçlar beklenmesi "iletişim"in geldiği yeni duraktayız. görünen odur ki: iletişimde toplumsallaşmanın getirdiklerinin sonuçlarını kötüye kullanma kötücüllerin, egemenlerin olduğunca, egemenlere kötülere karşı durmanın da aracı olmuştur. gelinen yeni durakta: doğru yanlış ya da geçerli geçersiz anlamını yitirmektedir.
bugünkü durumun geçmişte benzerlerini bulmak yanıltıcı olur. günümüzde yaygınlaşan ve belirleyiciliğe varan durum açıktır: denetimsiz ve sorumsuz kişi ve topluluklar "saptırmaca"yı kendileri için güç görmektedirler. bu arada, "facebook," "google," "twitter," "instagram," "whatsapp" bilinenlerinin niceleri milyarlarca kullanıcı ve milyarlarca etkileşim düzeyindedir.
bugünün yaygın iletişim ve etkileşimin durdurulması da, denetlenmesi de zordur. küreselin ortak devleti ve yaptırımcı gücü yoktur. ulusal düzeyde yaptırımlar ve denetlemeler kısıtlı kalmaktadır. bu durumu düzeltmek de, kendi yönünde kullanmak istemi de çelişkili yürürlüktedir. bu ne demektir? ulusal sınırlarda egemen siyasiler hem iletişimi düzenleme çabasındalar; hem de egemenler iktidarlarını sürdürmek yönünden "saptırıcı güç" oluşturmuş konumdadırlar.
siyasiler küçüklü büyüklü iktidar olsun iktidara direnenler ya da değiştirme yanlısı olsunlar durumdan hem yakınıyorlar; hem de yararlanıcı etkinliklerden uzak durmuyorlar.
türkiye'deki durum ne özeldir; ne de küreselden ayrı ve değişiktir türkiye'de de akp iktidarı ve siyasi sözcüleri, hergün iletişimin toplumsallığının yanıltıcılıklarından yakınıyorlar; hem de yanıltıcı örgütleyiciliklerden uzak durmuyorlar.
türkiye özelinde yaşananlara bakarsak yaygın ve gündelik deyimler eklenmiştir; eklenmektedir dilimize. örneğin, "iletişimde" yaygınlaşan "topluca linç" ile "toplumsal olgu" ve "yoğun ilgi odağı" olma bilinen yeni deyişlerdir.
etkileşim ve iletişim kolay ve ödemesiz olduğundan geniş kitlelerin kullanımı kolay olmuştur. sözü ve etkisi olmayanların "taşıyıcı" olarak "yeniden" paylaşımları özgün üreticilikten daha kolay ve çoktur.
bir yandan siyasi bir araç olarak kullanım ve yaygınlık artarken; öte yandan da "ilgi odağı" tutkunu niceleri kişiliklerini ortaya saçmada yarışmadadırlar. en saçma, en etkili, en vurucu olma uğruna kurgulananlar ve paylaşılanlarda özgürleştirici olmaktan çok tüketici olma belirleyicidir. üretimi olmayanların seçmeci ya da önüne geleni/çıkanı çoğaltıcı yaygınlaştırma uğraşları çoklarının günlük işleri ve yaşama biçimleri olmuştur.
"saptırmacalar" ile sapmalara gönüllü aracı olmaktan uzak duramayanlar yalanın belirleyiciliğinde önemli taşıyıcı konumundadırlar.
27 mayıs 2022, college station, texas.
