türkiye'nin geleceği deyince öngörüler, tasarımlar ve beklentiler çoktur: seç seç al! türkiye'nin geçmişinde de günümüzde de karamsarlık egemendir. türkiye'de eksilmemiş karşıtlaşma 2023'teki seçime yolalmaktadır.
bir yanda uzun süreli akp iktidarı ya da güncelde "cumhur" dedikleri akp-mhp birlikteliği. karşıtları da "millet" dedikleri çoklu birliktelik. öfke ve nefret dinmeden, karşıtlaşma keskinleşerek seçimlere gidiliyor.
ikili akp-mhp birlikteliği sarsılmadan ve sarsılmayacak görünümüyle türkiye'nin geleceğinde de bugünkü konumunda olmak adına uğraşıyor. enson "seçim yasası"nda birleşen akp-mhp türkiye'nin geleceğini "güçlü" görüyor. rusya'nın ukrayna'daki açık saldırganlığına dur demesi kolay değildi; enazından durdurulması adına uğraşıyor. rusya'yı karşısına alması yanlış olurdu. rusya'yı karşısına almadan saldırganlığı durdurmak da, geriletmek de zordur. akp-mhp birlikteliğinin ukrayna'da yürüdüğü köprüden düşmesini beklemek yanlış olur. akp-mhp karşıtlarının yürünen köprüden düşecek bir türkiye beklentisi yoktur. bu da akp-mhp karşıtları için yerinde bir konumlanmadır. yakın geçmişte, 2018 sonunda, türkiye suriye yönünde sınırötesine yürüdüğünde de akp-mhp karşıtları doğru yerde konumlanmışlardı.
türkiye'deki karşıtlaşmada ayrım ukrayna ya da suriye odağında değildir; olmamalıdır ve olmadığı da yaşanan gerçekliktir.
akp-mhp birlikteliği seçimle bugünkü iktidar konumunu yitirdiklerinde de ukrayna ve suriye konusunda karşıtlarını zorlayamazlar; zorlamaları da düşünülmemelidir. akp-mhp karşıtları seçimler sonrası iktidar olduklarında ukrayna ve suriye odağında yeni seçmelere yönelebilirler mi? olabilir ama, birlikteliğin uzun ve kalıcı olmayacağı yaşanan gerçeklik olur. akp-mhp karşıtları, görünürde, birbirine benzemezlerin çokluğu olsalar da, ukrayna-suriye odağından parçalanmamaya özenli olacaklardır.
akp-mhp birlikteliğinin de karşıtı, akp-mhp karşıtlarının altılı birlikteliklerine de karşı olanların konumu nedir? ukrayna konusunda daha derinden ve sessiz görünürken, suriye konusunda türkiye'nin değişmesi düşünülmeyecek konumunun karşıtı durumundadırlar. 2023 seçimleri sonrasında, küçük azlıklarıyla onların da suriye siyasetindeki konumlarının değişmeyeceği açıktır.
bu durumda ayrım nerededir ve nelerdir?
önce akp-mhp karşıtlarının altılı birlikteliği türkiye'deki akp-mhp birlikteliğinin iktidar gücünü adaletsiz, özgürlüksüz ve anayasallığın öznel kullanımına sonvermek yanlısı olduklarını "anayasa değişimi metin"i diye yazılı açıklamalarında ortaya koydular. akp-mhp birlikteliğinin üst yönetimlerinin o metini yok gücünde saymaları anlaşılırdır ama, akp-mhp birlikteliği seçmenlerinde ve yandaşlarında akp-mhp birlikteliğine kuşku uyandırmadığı açıktır. benzeri biçimde, altılı çoklu birlikteliğin olası seçmenlerinde etkili bir beklentiye, umuda yolaçmadığı da açıktır. açıklama ve metin özel bir coşku ve gelecek beklentisine dönüşmemiştir.
altılı çoklu birlikteliğin anayasa ilkeleri metni silik ve etkisiz kaldı. akp-mhp birlikteliği seçimin sonuçlarını çoğunluk olmadan da akp-mhp kazanımını sağlayacak "seçim yasası düzenlemesi" tbmm'den geçirilmiştir. kendi metinlerinin gücünü ve yinelenmesini değil de, karşı durdukları seçim yasası düzenlemesine karşıtlıklarındaki seslerini yükseltmeleri nasıl etki yapacaktır görülecektir.
bu arada, iktidarların önleyemediği alaşağı aracı olan "işşizlik ve pahalılık," akp-mhp birlikteliğinin kaçınılmaz sonlanmasını giderek daha da hızlandırıyor.
1 nisan 2022, college station, texas.
