türkiye'de korkunun egemenliği yaygın ve derindir. korkunun egemenliğini, bunca yaygın ve derin, enson 1970'lerin ikinci yarısında yaşamıştı türkiye. 1970'ler türkiye'sinde yaşanan korkuyla bugün yaşanan korku benzer nedenlere dayanmıyor. somut "korku" anlamında egemenleşen toplumsallıktan sözediyorum; soyutta korku benzerdir. kurtuluş ve kurtarıcı beklenir. türkiye'de yaşanan toplumsallık korkudan kurtuluş ve kurtarıcı bekleyişidir.
1970'lerde siyasette kutuplaşma ve cepheleşme kişiler düzeyinde korku olarak yaşanıyordu. kamu düzeninde siyasi iktidarın kolladığı silâhlı kümeler, yükselen toplumsal değişime, direnme adına hem korkuyorlar; hem de korkutuyorlardı. iktidar yanlısı ya da siyasal iktidarın korumacıları ülke ve devlet istenmeyen siyasilere evriliyor korkusundaydılar ve silâhla korkularını korkutmacaya çevirmişlerdi.
yine 1970'lerde türkiye'yi değiştirme yanlıları ve siyasileri, ülkenin "faşizm" baskısında olduğundan korkuyorlar ve karşı yanı durdurmak önceliğinde birliktelik arayışındaydılar.
günümüzde korku değişmiştir. toplumun içindeki kutuplaşma, görünürde, silâhlı değildir. egemen iktidar gelen seçimlerde iktidarı yitireceği korkusuyla birleştirici olmaktan tümden uzaktır. iktidarın uzunca süren seçim kazanma ve seçimlerle yitirmeyeceği güveni, görünürde, sürüyor olsa da, korku güvenin yerini almıştır çoktan. siyasi iktidar güvenini yitirdikçe kamu düzeninde ve kamu yönetiminde, salt kendi yandaşlarını birlikte tutmak ülkeyi birarada yürütmeden öncelikli yaşanmaktadır. bu durum yeni değildir; hep vardı ve değişmeden sürüp gidiyor diyenler vardır. yine de, bugün gelinen nokta 2013'le başlamıştır.
siyasi iktidar 2013'e gelinceye türkiye'den yanına toplayacağı olacaklar umudunu ve güvenini yitirmemişti. 2013'ten önce akp'nin önderliği ve yönetimi kendi içinden sorgulanmamıştı. varolan sorgulamalar ve kopuşlar olmuştu ama gidiş yönünden çok gidişi yönetenlerle uyuşmazlıklardandı. 2013'le öncesi gibi olmayacağı uyanışı akp'yi duraklattı. o gün bugündür akp'nin yönetiminde türkiye'nin çoğunluğundan yeni katılımlar olmayacağı algısı pekişti. 2013'ten bu yana, her ne pahasına olursa anlayışıyla bizden olmayanların nitelemesi hain ve düşman konumuna getirildi. akp içinden de hainler ve düşmanlar olabilirliğiyle akp dışına da, akp içinde de ayrımcılık daha açıktan yaşanır oldu.
akp'nin mhp'ye yaklaşımı ve mhplileşme süreci de 2015'le değil ilk izlerini 2013'le başlatılırsa yanlış olmaz. akp mhp'ye "mecbur" oldukça buna direnenler ve sesini yükseltenler uzamadan akp dışına atıldı. akp içinde sorgulama yaşatılmayacağı ilk günden değişmez siyaset oldu. akp, türkiye'yi yönetenden türkiye'yi ayıran ve bölen yönde söylem geliştirdi.
akp korkuyor ve korkutuyor. bu ne demektir?
akp'nin iktidarı bırakmayacağı ve akp'nin iktidarda kalabilmek uğruna seçimler dışı yöntemlere başvuracağı akp karşıtlarının sıradan ve olağan düşünmesine vardı günümüzde. bu bugün ortaya çıkan bir durum değildir ve 2013'le patlayan yaşanandır.
türkiye'de, günümüzde, seçimlere güvensizlik ve demokrasiyle akp-mhp birlikteliğinin değişmeyeceği algısı ve düşünmesi yerleşiktir. akp'nin yitirdiği güven ve akp'de gelişen korku akp karşıtlarında da korku ve güvensizlik olarak yaşanıyor. akp-mhp iktidarı yitirmeyeceklerini değil de, yitirmelerinin akp karşıtlarının türkiye'nin içinden dışından geliştirilen bir görünmez güçten olduğu algısından gitmeyiz, gitmeyeceğiz direncini yaşıyorlar ve yansıtıyorlar. bunun karşıtı ve akp-mhp birlikteliğine tepki de gitmezler, gitmemek için her yolu deneyecekler korkusunda birleşiyorlar.
sonuçta, karşılıklı güvensizlik ve korkular gerilim olarak yaşanıyor. korkunun egemenliği durumu türkiye'nin seçimler yolunda değişmeyen gerilimidir.
4 şubat 2022, new york, new york.
