türkiye önemli bir seçime yaklaşıyor. uzun süredir olmayan bir durum gelişti; sürüp gidiyor. yüzde ellinin üzerinde oy beklentisi olan siyasi parti ya da birliktelikler ("onlar" ve onları izleyenler "ittifaklar" diyor) yok. öyle görünüyor ki: 2023 haziran seçim günleri yaklaştıkça bu durum daha da belirginleşecek.
seçim yolundaki birlikteliklerin bölünmesi, seçim sonuçlarıyla ortaya çıkacak durumdan daha zordur. seçim öncesi "millet" ve "cumhur" birlikteliklerinin bölünmeyeceğini öngörmek sıradandır. benzeri biçimde, her ikilik ve karşıtlık (ya da "kutuplaşma") günlerinde üçüncü yolcular da türer ama, çokluk bölücü durumda görüneceklerinden "cılız" kalırlar.
iki birlikteliğin de ortak yanları şudur: kendilerini böldürmemede yoğunlaşırken, karşıtını bölmek için çabalarını eksiksiz seçim gününe değin sürdüreceklerdir.
akp mhp olmadan olamayacağını biliyor. akp'nin içindeki mhp'yle olmak istemeyenlerin öne çıkmaları ya da olmazlanmaları düşünülmemelidir. öyle bir durumu akp de, mhp de onaylamaz. akp-mhp birlikteliğinden kaçmaları bastırıcı güç akp'de de, mhp'de de güçlüdür. her ayrılanı, her ayrılmacılığı "bölücü" niteleme anında etkili olacaktır. akp-mhp birlikteliğinin kendini böldürmeden karşıyı bölme gücü var mıdır? vardır diyemeyiz. varolduğunu sanan akpliler, mhpliler ve "millet" birlikteliğinden kaçmak için "fırsatçılık" etmek için bekleyenler vardır.
chp ile iyi partililerin birlikteliğinde yeralan ve yeralacakların kendi içlerinde bölünmesi akp-mhp birlikteliğinin dışarıdan bölme gücünden yüksektir. chp belirleyici olduğu sürece "bölünme" beklenmemelidir. iyi parti'nin gücü artarsa ve arttıkça "millet" birlikteliğinden kopmayı deneyecekler olacaktır. "millet" birlikteliğinden kopanların akp-mhp birlikteliğine yanaşmayacaklarını ve üçüncü yolculuktan da çok yol almadan güçsüz kalacaklarını bugünden öngörmeliyiz. bu yüzden "millet" birlikteliğinden her kopuş ve kopma yanlılarının akp-mhp birlikteliğini, doğrudan değil de, dolaylı güçlendireceğini güvenle öngörebiliriz.
toparlarsak: iki birliktelik de kendi içinde bölünmez ve üçüncü yolculuk da yarı yolda kalır.
sanılıyor ki: şu ya da bu aday birleştirici ya da ayrıştırıcı ("bölücü") olur. adayların seçimi ve ortaya çıkışı süreci beklendiğinden sessiz ve hızlı olacaktır. sorun adayların kimliğinden öncelikli ve çokça birliktelikleri koruma yönünde olacağıdır. oysa, "program (kazanınca nelerin "değişeceği")" ve ilkeler (kazanma yolunda neden biraraya gelindiği)" belirleyici olmalıdır. bunun bugün olduğunu ve "birliktelikler"in bozulmayacağını iki birliktelik için de eşdeğerde beklemeliyiz.
birlikteliklerin bölünmezliği temel alınmalıdır bugünden. seçim sonuçlarıyla birlikteliklerde çözülmeler de gecikmeden yaşanacaktır varsayımını akıldan ırak tutamayız.
her zaman olduğu gibi güçleri kendinden sorulur "üçüncüler"e ya da "dışarıdan" konuşanlara ve yol gösterenlere kapılmamak gerekir.
28 ocak 2022, college station, texas.
