rusya küreselin karşısında dururken yanına aldıkları var mıdır? küreselde rusya'ya karı olanlar birlikte davranabilirler mi?
iki sorunun açılımı ya da açıklaması nedir? küreselde "savaş" durumu mu var; yoksa saldırganlık durumunda "dağılma" mı yaşanır?
birbiri ardına sıraladığım bu sorulara yanıtlar türkiye'de, abd/ab'de, küreselin her yerinde değişik denebilir. abd ile olmak isteyenlerle abd karşıtları olarak bölünmüş küreselde bu soruların rusya ile ukrayna karşıtlaşması sorunundan kaynaklı yeniden yükseldiğini söyleyebiliriz.
abd ve abd yanlıları savaş aşamasında ya da savaş öncesindeyiz "tamtamlarını" dövüyor bir süredir. ab ve ab yanlıları ise "durun, ne savaşı" inanmazlığında gündeliklerini sürdürüyorlar. rusya ise rusya'nın çıkarlarının ve güvenlik beklentilerinin küreselin değişmezi olmalı savını yineliyorlar.
sorunun başına ya da odağına dönersek rusya ile ukrayna nerede uzlaşmaz duruyorlar? rusya deyince: putin ve onun yönetimindeki rusya çoğunluğunun, rusya'nın değişmez sorunundan yola çıktığını biliyoruz. nedir o değişmez sorun? rusya'nın çevresinden rusya'nın "tehdit" edilmemesi ve rusya'nın kuşatılmamasıdır. rusya'nın bağımsızlığını koruması çevresine korku verirken, çevresinden korku duymayacak güvenlik istiyor.
ab'den çok abd ise ukrayna ve belarus içerisinden kazandıklarıyla rusya karşıtlığını körükleyici davranışlardan uzak durmuyor. ilginçtir: abd demokratları "ulusalcılığı" abd ve küresel için "tehdit" olarak görürken, özellikle, ukrayna'da ulusalcıları körüklüyor. ukrayna ulusalcılığı ve ukrayna ulusalcıları rusya ile başetmekte yetersiz kalacağından, abd desteğine dayanmakatan uzak durmuyorlar.
ne olur? rusya ukrayna ulusalcılığını yıkabilir mi? ulusalcılık ya da ulusalcılar yenilseler de yıkılmazlar; yokolmazlar. daha da kötüsü: rusya'nın ukrayna'da "işgalci" konumu ya da "rusya" tehditi ukrayna ulusalcılığını harlamayı geliştirir. rusya ukrayna içine girmeden ukrayna'yı baskı altında tutabilir mi? uzun süredir rusya bu yönde çalışıyor ama, yeterince yolaladığı söylenemez. rusya'nın dışarıdan baskıyla sağlayamadığını ukrayna'nın içine girerek çözmesi gerçeklenebilir mi? rusya'nın ukrayna'da ulusalcılara darbe vurması olabilir ama, direnişi kırması ve hele hele yoketmesi zor değil olanaksızdır.
tüm bunları düşünerek şunu söyleyebiliriz: rusya ukrayna'da yıpratıcı bir işgali yaşar. ukrayna yıprandığı düzeyde rusya da yıpranır. abd/ab için ukrayna'nın değil rusya'nın yıpranması istenendir. nasıl ki, rusya ukrayna baskısından ukrayna ve belarus'un "ab" ve "nato" özlemlerini öteleme kazancından öteye kazanım bekleyemezse; abd/ab de rusya'nın işgalci konumundan yaşayacağı yıpranmadan öteye kazanım bekleyemez.
her gerilimde ve karşıtlıkta olduğu gibi karşıtlaşan güçler kazandıklarından çok yitirirler ve bu durum da dışarıda kalanlara yarar. rusya ukrayna karşıtlığı ikisine de yaramaz; rusya ile abd/ab karşıtlığından da yararlı çıkan olmaz. ukrayna odağını uzaktan seyreden çin ise zarar uğramadan kazanan konumuna yükselebilir.
şu da olabilir mi? rusya ve abd/ab ukrayna odağında karşıtlaşırken çin de tayvan'da oldubittiye kalkışır mı? abd/ab hem rusya, hem de çin'le özdeş anda başedebilirler mi? abd/ab'nin ne rusya, ne de çin'le, hele hele, eş zamanda karşıtlaşması düşünülemez.
bunllar gelişirken, yaşanırken türkiye'de akp-mhp iktidar ya da ak-mhp karşıtları ne yaparlar? gösteriş ve güç gösterisi dışında türkiye'nin etkisi düşünülmemelidir. türkiye için istenen çözüm nedir? rusya'nın ukrayna içine girmemesi ve çin'in de tayvan'da oldubitti yapmamasıdır. türkiye'nin abd/ab kışkırtıcılığını desteklemesi düşünülemez ve tarihsel yanlış bir seçme olur. benzeri biçimde abd/ab'nin zarar görmesinden de olmayacak beklentiler yanılsamadır; gerçek olamaz.
11 şubat 2022, bridgehampton, new york.
