altı partinin birlikteliği kararlı sürüyor. görünürde, türkiye'de altı alt partinin birlikte siyasi eylemliliğine katılım coşkulu değil. yine, görünürde ve gerçekte, altı parti uyumlu yürüyor.
altı partili birliktelik karşısında iki karşıtlık da kesin ve keskin duruyor: akp-mhp birlikteliği ve hdp yalıtılmışlığı. akp-mhp birlikteliği alt parti hdp'yi de oraya itmekten uzak durmuyor. hdp de altı parti birlikteliğinin yanında değil içinde olmak isteğinden uzaklaşmıyor. altı parti birlikteliği ise hdp'yi içine almamakta dirençli görünüyor.
hdp ne yapar sorusunun beklentisinde olanlar akp-mhp içine gidilmeyeceğine güvenli görünüyor. akp-mhp'nin hdp'yi yanına almaktan beklentileri de yok; istemleri de geride kalmış görünüyor. akp-mhp'nin hdp'yi altı partili birlikteliğe zorlamasının beklentisi de açıktır: hdp altı partili birlikteliğinin içine açıkça alınsa/girse altı partili birlikteliğin dağılması kaçınılmaz varsayılıyor.
hdp altı parti birlikteliğinin içinde görünse altı parti birlikteliğinde çözülme/dağılma olur mu? akp-mhp birlikteliği de, altı partili birliktelik de hdp katılımından beklediklerinde yanılıyorlar. hdp altı partili birliktelikte açıkça olmayacaktır. hdp tek başına küçük kalacaktır. hdp seçmenleri kendi başlarına seçmelerinde nerede yoğunlaşırlar hdp'nin küçüklüğünün göstergesi olacaktır. hdp büyüyen/artan bir siyasilik değildir. hdp azalan parti olacaktır. altı partili birliktelik hdp seçmenlerinden çok ak-mhp birlikteliğinden oy kazanmayla kazanabilir gerçeğinin bilincinde görünüyorlar.
kısacası, akp-mhp birlikteliğinin uydurduğu/uyguladığı "başkanlık hükümet düzeni" anayasası ile "güçlendirilmiş parlamenter düzeni" anayasallığı karşıtlığı ve çatışması seçimine gidiliyor. akp-mhp düzeni toplumu huzursuz ve gerilimli kılmaktan, dış ilişkilerinde yalıtmaktan, adaletsiz saldırganlıktan iktisatı da üretimsiz tüketim açmazında zora dönüştürdü. altı partili düzende özgürlük, barış ve gerilimsiz gündelik yaşanan gerçeklik olarak bekleniyor.
altı partili birliktelik seçime akp-mhp birlikteliğinin anayasal kurallarına göre katılacaklar. seçimde çoğunluğu kazanacaklar mı; kazanınca, yürürlükteki akp-mhp anayasası nasıl değiştirilecek? yeni anayasa mı hedeflenecek? geçerli anayasa tbmm onayıyla değiştirilebilir mi? değiştirilen anayasa yeniden seçimi gerektirir mi?
altı partili birliktelik bu soruları ve çoğaltılabilir benzeri soruları düşünmüyorlar diyemeyiz. bu soruların yanıtlarında da uzlaşım ve birliktelik olduğunu ve olacağını topluma yansıtabilirler mi? seçimi kazanmanın güvencesi bu sorular ve yanıtları çevresinde yoğunlaşacaktır.
altı partili birliktelik seçimi de kazanır; yeni anayasallığa dönüşümü de gerçekleyebilir. o güne değin türkiye'nin iktisatı dayanıklılığını sürdürebilir mi? türkiye'nin üretim ve üretici gücü seçime ve seçim sonrası geçiş süreci ile değişim/dönüşüm beklentilerine/öngörülerine dayanıklılığını korur mu?
şimdilik bildiğimiz açıktır: akp-mhp birlikteliğinin güveni sarsılmamıştır. benzeri biçimde alt partili birliktelik de anayasal başkaldırıda kararlıdır. seçim öncesinde ya da seçimlerin sonucunda olan ya da oluşacak anayasa türkiye'de gerilimi sonlandıracak güce erişecek midir?
türkiye'de gitsinler/gitmezler tartışmasını aşmak zorundayız. albaştan anayasa değişimi/dönüşümü zorunluluğu hergün yaşanandır türkiye'de.
18 şubat 2022, new york, new york.
