rusya'nın ukrayna'yı küçültmeye yönelik küçültücü saldırganlığı kiev'den öteye taşar mı? zordur ve olmayacaktır diyebiliriz güvenle. rusya'nın neden ukrayna'da olduğuna rusya'da putin çevresindeki kısıtlı yandaşları dışında olumlu yaklaşan yoktur. rusya'nın ukrayna içlerine girmesini durduracak güç olmamıştır. rusya'yı ukrayna'dan çıkaracak güç de olmayacaktır.
ukrayna'da 1989 sonrası gelişen bağımsızlıkçılıktan çok abd/ab yanlısı ulusalcılık büyük darbe almıştır. abd/ab yanlısı ulusalcılık direniş geliştirebilir mi? görünen odur ki: abd/ab'den yana olana ulusalcılar aldıkları darbeden ayağa kalkmaları kolay olmayacaktır. kiev'de abd/ab yanlısı güçler değil de; rusya'yla olacak güçler uzunca süre egemen olacaklardır.
neden böyle oldu geride kalmıştır. bundan sonra ne olur da uzunca süre belirsizliğini koruyacaktır. ukrayna rusya'ya güven vermeyişini saldırıya uğramakla yaşamıştır. ukrayna'da rusya'nın saldırısından zarar göreceklerin rusya karşıtlığını dindirme gücü olmaz. ukrayna'da rusya'ya karşıt gelişen ulusalcılığın yenilgisi küreselde abd/ab yanlısı benzeri yöresel/bölgesel direniş odaklarını nasıl etkiler? bugünden ne söylense bellenmiş doğru olur ve önyargıdır; zaman gösterecektir.
ukrayna'da yaşananlar küreselde ve bu yüzyıl'da bir değişimin önemli dönemeci olabilir mi? bunu da zaman gösterecektir.
ukrayna'da rusya'nın saldırganlığını ve varlığını büyük sonuçlar olarak düşünmek ve öngörmek kaçınılmazdır ama zamana yenik düşebilir. ukrayna'da yaşananları küçülterek barış, demokrasi, insanlık genellemelerinde düşünen ya da gösterişçi tepkiler de yanıltıcıdır ve etkisi olmayacaktır. 21. yüzyıl'da da büyük devletler, tarihselliği güçlü ülkeler birliktelikleri ve karşıtlıkları belirleyiciliğini korurken küçükler geriye çekileceklerdir. insanlık, barış ve demokrasi gibi önemli ve büyük ülküler, büyük devletlerin kendine güvenleri odağında gerçeklenir ve yürüyecektir.
rusya'nın ukrayna'daki tarihselliği ve günümüzdeki saldırganlığını gündeliğe indirgeyerek söylenecek çok söz vardır. bilen bilmeyen, bilir bilmez ortaya doluşmuştur. küresel savaş tamtamları çalanlarla abd.ab yanlıları, rusya yanlıları kendilerine göre uluorta, olur olmaz konuşacaklar/değerlendirmeler yapacaklardır. ayrıca,"""" yönlenmelere ve yönlendirmelere elverişli olanlarla bu zayıflıkları kullanacaklar bir süre eksik olmayacaktır. yakın zamanlarda, niceleri her küresel kabarışta yaşanmış olan bu yanılsamalar olağandır.
geriye ne kalıyor? rusya'nın ukrayna'ya saldırganlığı sonucunda en önemli ve düşündürücü olan abd/ab tepkisiyle çin davranışı olacaktır. abd/ab birbirine daha kenetlenir mi; yoksa içlerinde dinmeyen karşıtlıklar harlar mı? rusya'nın ukrayna'da yaşadığına küreselin etkisizliği çin'in de çin saydığı "tayvan"da oldubittiyi getirir mi? abd/ab rusya'yı ve çin'i eşzamanda karşısına almamaya özenli olacaklardır; daha da önemlisi, rusya ile çin işbirliğini önlemek birincil konumda korunacaktır.
bugün olayın canlı oluşunda enaz düşünelen nasıl gündeme gelir/gelecektir: rusya ile abd/ab işbirliği ve uzlaşımı olur mu? bu sorulara yanıtlar olayın karşısında nerede durduğumuzu ve duracağımızı gösterecektir; yanıtlarımızın doğru ve geçerli olduğunu değil.
rusya'nın korkulu ve kuşkulu güvenlik sorunu çözüldü mü ya da çözülür mü? rusya'nın güvenlik sorunu olduğu açıktır ve süregitmektedir. abd/ab'nin gücünden öteye demokrasi, barış zorlamaları değişir mi? çin'in güç gösterisi için yeni bir fırsat ve olanak mı ortaya çıktı?
ya türkiye? abd/ab ile rusya ve çin gelgitinde, yeniden, abd/ab'ye yaklaşma için geçerli bir olanak mı sağlandı rusya'nın ukrayna'yı küçültücü saldırganlığıyla? şunu biliyoruz: gelişen zaman içinde, bugünkü davranışlarla söylemler de evrim gösterecektir.
25 şubat 2022, new york, new york.
