türkiye'de siyasetin sorunu açıktır: 17 nisan 2017 ile başlayan yönetim ve yürütme kurgusu nasıl durdurulur? bileni yok.
akp-mhp dışında "17 nisan düzeni"nin geleceğinden güvenle sözeden yok. akp-mhp birlkteliği kurduklarını sandıkları ve değişmesin diye birlikte sarıldıkları düzen sürdürülebilir mi? kolay görünmüyor demek eksik kalır; değişecektir demek de istemden öteye gitmiyor.
akp sürekli birliktelik arayan, bulan, koruyan ve yıkan bir siyasiliktir. 2002'de anap-dyp artıklarıyla başlayan akp siyasiliğine dışarıdan destekler de önemli olmuştur. akp, dp geleneğinden çok, türkiye'de dinmek, yitmek bilmeyen chp karşıtlığı olarak siyasallığını sürdürmüştür. 1924'le suskunlaştırılmış üç önemli toplumsallığın 2002'de siyasi kesişmesi 2010 sonrasında dağılmıştır.
1923'le kurtuluşun zaferi üzerinden başlayan kuruluşa ilk günden tepkiler yaşanmıştır. kısa süreli terakkiperver cumhuriyet fırkası, türkiye komünist partisi ve kürt ayrılıkçılarının 1961 sonrasını bulmuş kalıntıları akp'yle suskunluklarının sonlanabilirliğini düşündüler. 2002'yle avrupa birliği üyeliği abd'den öteye dayanak olacağı temel varsayımdı akp umuduyla açıkta siyaset yapanlarda. siyasetin düşkün ağzıyla siyasi islam, ayrılıkçı kürtçüler ve serbestçi liberaller gün o gündür sayarak siyasetin belirleyicisi olacaklarının düşüne kapıldılar.
2007'de kayıtsız koşulsuz cumhuriyet'in egemenlerini yıkacak birliktelik oluştu görüntüsü siyasetin açıktaki gerçekliğiydi. her toplumsal oluşumun etkisine karşı tepki oluşmasını yoksaymasalar da altedilebilir göründü. 2007'den 2010'a yaşananlar siyasette cumhuriyet ve egemenliği sonlanır göründü. siyasetin belirleyicisi ve yürütücüsünün akp olduğu 2011'de açıktı ama, yandaşların akp'den kopuşlarını suriye'de yaşananlar hızlandırdı. kısacası, 2013'ten bu yana ayrılıkçı kürt siyasetçileri de, serbestiyet yanlısı liberaller de akp'den uzaklaştı. daha da çarpıcı olan akp'den kopanların akp'yle oldukları sürede ve birlikteliklerinde yaşanan cumhuriyet karşıtlığı akp karşıtlarında uzlaşmaz gelişti.
akp eledikleriyle geçmişlerindeki birliktelikleri yoksayardan öteye yokedercesine saldırganlaştı. akp'nin 2015'ten bu yana siyaseti budur. 2013'ten bu yana giderek artan karşıtlıkta esneme de, uzlaşma da yaşanır görünmüyor.
siyaseti 1923'ün yokedildiği ve yokedicilerinden kurtarıcılığı olarak görenlerin chp'den elenmesi de 2007'den bu yana eksiksiz yaşandı. siyasette akp'yle olmuşlar ve akp'ye karşıtlığa düşmüşler hdp'yle olmayacağını biliyorlar ve yeniden chp'yle olma umudundalar. bu da chp'yi tüm bileşenleri için güvensiz kılıyor. chp akp karşıtlığında dünü ne olursa olsunlar toplamında başarılı sayılabilir mi? hayır. chp akp karşıtlarını biraraya toplamada başarılı olabilir mi? evet demek zordur.
türkiye'de siyasette akp-mhp birlikteliğine karşıtlıkta chp-hdp birlikteliği olmayacağını bilmeyen, anlamayan yok.
türkiye'de siyasetin ikiliklerinin dağılması ya da yeni oluşumların gelişmesi de zor görünüyor. o zaman ne olur sorusunun yanıtı da zorlaşıyor.
akp kendi içinde çatlar mı? akp kendi içinde çatlamadan siyasetin önünün açılması tıkalıdır. akp kendi içinde neden ve nasıl çatlar konusunda ne veri vardır; ne de öngörü. şurası açıktır ki: akp kendi içinde çatlasa akp'nin iktidarı sonlanır.
23 nisan 2021, new york, ny.
