abd'de yeni yönetim hızla oluşuyor. abd içerisinde de, dışarısında da yeni yönelişleri zorlamak isteyecektir.
abd'nin içerisinde de, dışında da sorunları çoktur. abd'nin iç sorunları da, dış sorunları da önceliklidir ve sırayı bekleyecek değildir. abd, bir yandan içinde büyük yıkımlara neden olan korona salgınını durdurup denetlenebilir geriletme önceliğiyle uğraşırken; öte yandan da gerileyen iktisadi yaşamı daha canlı kılmaya öncelik verme uğraşındadır. ayrıca, bir önceki trump yönetiminin dağıttıklarını toparlamayla yeniden olağan işleyişine döndürme önceliklidir.
abd'de uzun bir süre sonra, geçiş süreci ve yönetimde yenilenme çok zorlu yaşandı. abd seçimli ve seçimle yönetilen bir ülkedir. bir yıl içinde abd'de 2022 seçimleri öncelik kazanacaktır. biden yönetimi önceliklerini birbirine karştırmadan ve 2022 seçimlerinden güç yitirmemeye özenli zorlu bir işleyişin başındadır.
abd'nin içerisinde bunca öncelikli sorunlar dağlar gibi yığılı dururken abd'nin dışını unutacağını ya da dışını ikincil yürüteceğini sanmak ve beklemek yanlış olur. abd onca öncelikli sorunu dengelemek ve çözümlemekle uğraşırken abd'nin dışından "gün bugündür" diyecek fırsatçılar var mıdır; olur mu? bu soruya yoktur ve olamaz denemez; abd'de biden yönetimi de abd dışının önceliklerini karıştıracak ya da önemsemez olmayacaktır. abd'nin gücünü deneme yanlısı demeyelim de abd'nin zayıflığı varsayımıyla abd çıkarlarını zorlaştırıcı yönelmelere abd'nin kayıtsız kalması düşünülemez. abd çıkarlarına ve güvenliğine aykırı sayacağı her karşı adıma anında tepki gösterecek hazırlıktadır.
abd'de biden yönetimi, öncelikle, trump'la durdurulan ve yön değiştirmiş dış yönelimleri olmamış sayamaz konumdadır; hem de trump'la değişenleri, trump öncesine değiştirme yanlısı bir kararlılıktadır.
abd'nin içte ve dışta onca öncelikler varken yemen'e odaklanması nedir; nedendir?
abd'nin ırak'ta, suriye'de ne işi varsa yemen'de de işi odur. bu yeterli bir açıklama olmaz. abd yemen'de yok mudur? abd yemen'de vardır demek de yeterli değildir. abd yemen'de olduğundan çok ve değişik olmak isteğini açıktan konu etmektedir. bunu akılda tutmakta yarar vardır. abd yemen'de olunca birilerinin olmamasını sağlamak içindir diye düşünmek akıllı bir yaklaşımdır. ardından, abd yemen'de olunca, abd'nin dıiında kimler daha oluru düşünmek gerekir.
abd yemen'de varolacağını söyleyince olacaktır demek de geçerli değildir. abd yemen'de birleştirici mi olmak istemektedir? abd yemen'de çatışan yanlardan biriyle mi olmak istemektedir? abd yemen'den çıkarları olan kimlere karşı, kimlerle birlikte olacaktır? abd yemen'de olacağım demenin ortaya çıkarığı sorular başlıca ve öncelikle bunlardır. bu soruların yanıtları belirdikçe, açık oldukça abd yemen'de midir; abd yemen'de ne arıyor ne bulur konularında söz ve akıl yürütülebilir.
kabaca, iran'da suudiler ile iran çatışıyor diye biliniyor. daha da açığı yemen'de şii ve sünni çatışması süregidiyor diye biliniyor. abd ne sünni, ne de şii bildiğimizce. abd sünniler ile değil de şii yanlısı mı olacak? abd suudiler'le çatışıp, iran'la yan yana mı olacak? bilmiyoruz. bildiğimiz abd'nin yemen'de savaşa daha etkin ve daha açık yan olmak yanlısı olmak isteğidir.
sorulardan soruların büyüğüne geliyoruz: abd savaş başlatandan, savaş sürdürenden savaş sonlandırana mı dönüşmek yanlısı görünmek istiyor? bilmiyoruz.
bildiğimiz şu: abd yemen'de öncesinde olduğundan değişik olmak yanlısı olduğunu açıkladı. abd yemen'de olmak isteğinin sonrası nedir göreceğiz.
5 şubat 2021, e. hampton, ny.
