abd'de 6 ocak'ta yaşanan sokak taşkınlığı, meclislerin toplanma yerine saldırının yatışması zaman alacaktır. öncelikle aranan şudur: yaşananlar aylardır korkulan örgütlenmelerin sonucu mudur? tamamlayıcı olarak da başkan trump'ın kışkırtmalarıyla kabaran bir taşkınlık mıdır? kısacası, başkan trump ve saldırganların kesişmesinde örgütlülük nasıldır?
temsilciler meclisi, zaman yitirmeden çoğunluk gücüyle, hızla başkan trump'ı olayların siyasi kışkırtıcısı olarak "görevden alınma" istemini onayladı. trump'ı kalkışma suçunun açık kışkırtıcısı olarak gören oylamada, çoktandır az yaşanmış olan, "karşı (bu durumda "cumhuriyetçi")" partiden 10 kişi de çoğunluğu güçlendirdi. bu kararın bir sonrası senato'da yargılanma zorunluluğu ise, cumhuriyetçi çoğunluğun önderi mitch mcconnell yanında işleme sokulmada ağırlaştırıldı.
6 ocak günü hızlandırılan demokrat başkan biden ile başkan yardımcısı harris'in seçimi geçerli yasal kurallara göre ve adil kazandıkları oylamasındaki çoğunluk ortaya çıkmadı. bu durum da yeni bir anayasal sorun ortaya çıkardı: 20 ocak günü yerel saatle güün ortası 12'de yeminle göreve gelecek başkan ve başkan yarıdımcısı ile senato çoğunluğuna geçecek demokratlar, görevden ayrılmış başkanı "suçlu" sayma yargılmasının işlevi nedir? abd siyasal tarihinde örneği olmayan bu durumu anayasa uzmanları, yetkilileri tartışırken siyasi olarak gerekli midir ya da yararı nedir sorusu ortada durmaktadır.
abd içselinde meclisleri hedef alan kışkırtılmış sokak göstericilerinin yetersiz önlemlerine tepkiler ne olacaktır sorusu da ortadadır? dahası, "korku dağları sardı" anlamında, 20 ocak'ta kamuya açık yapılacak geleneksel "anayasaya bağlılık yemini" ve "görev teslimi" törenleri görülmemiş önlemlerle korunmaya alındı.
abd'de gelinen noktada, 20 ocak'la başlayacak dönemin abd içinde ve sonrasında abd dışında önemli sonuçları olur mu? 20 ocak sonrası abd demokrasisi nasıl sürecektir?
gelişmeleri ve demokrasinin abd'de işleyişine "isyan" duygusunu yatıştırmada nasıl davranılacaktır? bir yandan olaylar anlık ve gerisi olmaz yaklaşımıyla üstü örtülmek mi işleyecektir? bir yandan da kşkırtıcılar, dağıtılsın, görülmedik cezalarla yaptıklarını yeniden yaşatmasınlar tepkiciliği mi yürürlükte olacaktır? iki yöntemi de deneyeceklerdir. kısacası, özellikle, 2016'dan sonra "ifade özgürlüklerini" kötüye kullananların kökenlerine inilmek istenecektir: 6 ocak olaylarında yeralanların tepkileri ne olur? dağılıp giderler mi? kısa dönemde, enaz zararla atlatmak için geçici sessizleşirler mi? bir sonrasını getirecek akıl ve örgütlenmeyi yaşatacaklar mı?
demokratlar için 6 ocak tepkisi onca sorunların üstüne eklenmiştir. bir yandan biden-harris yönetimini hızla oluşturmak ve yürütme görevini üstlenmek için "senato"nun çalışmasına gereksinimleri vardır. küresel salgının en büyük yıkımı getirdiği abd'de aşılama üretimi, dağıtımı ve uygulamaları istenen ve salgını durdurucu düzeyde değildir.
abd iktisatı zorlama "destekleme paketleri"nden ötesini gerektiren kararların ve yönlendirmelerin beklentisindedir. bir önceki cumhuriyetçi trump yönetiminin kırdıklarını, yıktıklarını, yapmadıklarını düzeltmek ve düzenlemek kolay değildir. sonuçta, bir yandan yenilenme ve düzelme bekleyenler ile karşı yanda trump'la istediğini alamamış beklentileri doyumsuzlar baskıları abd'yi içinde bunaltacaktır.
abd içindeki taşkınlıkların bunaltıları buhranlara dönüşmeden, abd dışında geriye dönüş yönünde gelişen abd'nin dışındaki yayılmaları sonlanır mı?
15 ocak 2021, e. hampton, ny.
