türkiye'de yönetimin kötü oluşu yeni değildir.1980'lerle başlayan siyaseti bastırmanın ardından ortaya çıkan, yetersiz ve yeteneksiz siyasetlerin, en sonunda akp diye ortaya çıkışı da eskimiştir.
akp ile birlikte siyaset 2007 sonrasında çoğalamamakla sorunlu yaşandı. 2013'le birlikte siyasette dört parçalılık 7 haziran 2015'te durum değiştirdi. 7 haziran 2015'te dört parçanın en büyüğü akp yüzde elliyi aşamadı. akp'nin karşısındaki üç parçanın birlikteliğini düşünenler vardı da, gerçekçi değildi o üçlü bileşim. akp karşısında çoğunluk konumundaki chp, hdp ve mhp üç parçasını biraraya getirmeme siyasetini, dört parçanın en küçüğü mhp'yle olmayla aştı. akp'nin aştığını sandığı o siyasetin getirisinden çok götürüsü olduğu, olacağı açıktı.
7 haziran 2015'ten bu yana akp mhp'siz yürüyemez oldu. akp mhp ile kısıtlandı. akp-mhp birlikteliği siyaset "dahiliği" ya da üstünlüğü değildi. kısaca, akp-mhp birlikteliği birbirine "mecbur" olma durumuydu. 7 haziran'dan sonra akp mhp olmadan seçim kazanamadı; mhp de akp olmadan yaşayacağı silinmesini uzattı. günümüzün donukluğunun bir yanı budur.
7 haziran 2015'in getirdiği karşı durum da açıktır: chp-hdp birlikteliği, özellikle, chp yanından istenir olurken chp'de direnç gelişti. chp-hdp birlikteliği beklenilen chp yükselişi de getirmedi. chp hdp'yi içinde eritemediğinden öteye, hdp ile kazandığından çok yitirdiklerini görmezden geldi; geliyor. hdp kendi başına bir yere gidemeyeceğinden, varacağı bir yeri olmadığından, açıktan birlikteliği istese de gerçekleyecek siyaset gücünde değildir; olması da düşünülemez.
7 haziran 2015 sonrası gelişen ve varılan bugünkü durum nedir? mhp kendi içinde yarıya bölünmüştür. mhp akp ile olmakla büyümemiştir; küçülmüştür. akp, mhp ile istediği sıçramayı gerçekleyememiş ve akp içinde karşıtlıkların en büyük dayanağı ve gerekçesi akp'nin mhp ile zorunlu birlikteliği olmuştur; olmaktadır. akp mhp ile olarak iktidarını sürdürmek yanlışında, kendi içinde, 2015 öncesine göre görülmemiş tepki yaşamaktadır. akp'nin içinden çıkan cılız görünümlü davutoğlu ve babacan partileşmeleri, akp içinde gizleseler de, kabul etmeseler de sorundur. akp'nin önünü tıkama işlevindeki mhp "deva" ve "gelecek" ayrılmalarını getirmiştir.
akp ile yaşamanın dışında bir varlık nedeni kalmayan mhp ise akp'nin içinde değil ama, akp ile erimektedir. mhp'nin yarısı mhp dışı kalmıştır. "iyi" oluşumu kendi başına yenilik arayışından çok akp-mhp birlikteliğini donduran temel öğe konumundadır.
chp ise, 1960'larla gelişen değişimini 1970'lerde iktidarın kıyısında yitirdikten sonra 1980'lerde donmuştur. 1987'de yasakların kalkması sonrası geciken 1991 seçimlerinde olmayacak birliktelikler, 1970'lerin 1980'lerde sonlandığının göstergesiydi. özal ecevit'le olurken, erdal inönü süleyman demirel'le olmuştur. oysa, 1980'i durdurup, geriletip bitirmek için ecevit ile demirel birlikteliği 1980'in getirdiği özal ve inönü birlikteliğini zorlamalıydı.
1990'ların boşuna yaşanması, bir yandan 1989'la ırak'tan başlayan abd yayılmasının yükselttiği kürt özerkliği (an gelince bağımsızlığı) siyaseti ile 1980'le parçalanmamış erbakan siyasiliğini durdurmada yetersiz mesut yılmaz ve tansu çiller siyasetleri olmuştur.
1999'da ortaya çıkan ecevit başbakanlığı ise en olmayacak siyasi bileşim oluşumuydu. demirel cumhurbaşkanlığı ve ecevit başbakanlığı ile geleneksel dp ve ap seçmenlerinin çoğunluğunu temsil etmeyen mesut yılmaz ve chp seçmenlerinin benimsemediği devlet bahçeli mhp'si siyaset karmaşası çok kısa sürede işlevsiz kalmıştır.
akp'nin kötü yönetimi gökten düşmedi. akp'nin kötü yönetimine karşıtlık 2015'te çoğunluğa vardığında da birbirine üç banzemezin yerine akp-mhp birlikteliği de siyasi bir başarı değildi.
türkiye'nin kötü yönetimi ve donuk siyasetinde karşıtlık nedir? bir yanda akp-mhp birlikteliği akp'yi eritmektedir. akp-mhp birlikteliğinin karşısında varolduğu gösterilen, inandırıcılıktan yoksun, chp-hdp birlikteliği. ayrıca birçok da küçüklükler. bu ikili karşıtlığın getirdiği donmuşluk nerede ve nasıl dağılır ve yeniden oluşur türkiye'nin bilinmeyen temel siyasi sorunudur.
akp'nin içinde mhp çoğaltan olmayandır; chp içindeyse hdp'yle uyumluluk istenilmeyenden çoktur. siyasette donmuşluk çözümsüz orta yerde akp'nin kötü yönetiminin kötüleşmesini çoğaltan olarak işlemektedir.
13 kasım 2020, e. hampton, ny.
