korona günleri sürüyor. aşı ve iyileştirme beklentileri iyimselikle karşılanıyor. salgın küreselin her köşesinde artarak sürüyor. üretim, ulaşım, etkileşim aşamalı derken paldır küldür yeniden olağana döndü. sırada eğitim var. küreselde pazar duraklaması ve gerilemesi yaşamayan ülke ve yöre kalmadı. zengin ülkelerin işgücünü ve gelir dağılımında geride kalanları desteklemesinin de bir sınırı ve sonu gelecektir.
onca karamsarlığın sürdüğü günlerde abd'de cumhuriyetçi parti ve demokrat parti geleneksel başkan adayı belirleme toplantılarını balonlu/bayraklı/şapkalı gösterilerden uzak yapacaklarını duyurdular. uzaktan erişim siyasetin de yaşanan biçimi oldu.
bunca karamsarlık ve durgunluk içinde türkiye'de bayram ve yaz tatilinde toplaşanların ne kaptığı, ne yaydığı bilinmiyor.
bu arada chp olağan kurultaylarından birini daha olağanüstü koşullarda yaşadı. chp kurultayı öncesi ilhan cihaner diye yaşanmıştı; chp kurultay sonrası da muharrem ince diye yaşandı. chp'li kitlelerde chp kurultayı diye bir beklenti ve coşkunluk görüldü demek abartılı ve geçersiz olur. cihaner ve ince'ye yapılan demokrasiyle bağdaşmayan küçültmeler chp'yi geriletmez ama, büyütür demek de yanlışların en büyüğü olur.
7 haziran 2015 seçim gecesinden bu yana türkiye'de dört parçalı siyaset çatladı ama, dağılmadı. 7 haziran seçimlerinde ilk açığa çıkan sonuç biliniyor: akp'nin tek başına iktidarı, geriye gelmemek üzere sonlandı. mhp akp'ye yakınlaşırken akp de mhplileşti. chp de hdp'ye karşı esnekliği geliştirme siyasetinde ürkek adımlarla ilerledi. hdp ise, 7 haziran'daki seçmen dayanağından eksilmeler yaşadı.
7 haziran'dan beş yıl sonrasında mhp'den mhp'yi küçülten bir parti çıktı. akp'de yaşatılmayan babacan ve davutoğlu kendi adlarına partileşme başlattı. bunların ötesinde daha da önemli gelişme uygulayanların diliyle "ittifaklar" siyaseti oluştu. neredeyse yüzyıllık meclis odaklı siyaset ve yönetim "partili başkan hükümeti" diye yeni bir anayasallığa bağlandı. akp'nin başı iktidarını korudu ama mhp olmadan adım atamaz oldu siyasette. sonunda, 2019'da yerel seçimlerde akp'nin önceli "refah" partisi adaylıklarıyla başlayan, akp'yle değişmezliğe erişmiş istanbul ve ankara saltanatlari sonlandı.
7 haziran 2015'ten bu yana iki büyük değişim de belirleyici oldu: sınırlarötesinde savaş konuşlanmaları ve içeride pkk ile yoketme savaşı. sonunda adalet darmadağınık sıradanlaşırken kalkınma denilen büyülü betonlaşmada tıkanma.
bundan sonrasında ne olur?
"ittifaklar" diye başlayan siyasi gelişmeyle yaşanan: "cumhur" bir yanda; karşısında "millet" öteki yandadır. cumhur-millet yakınlaşması ya da uzlaşımı olasılığı sıfırdır. o zaman değişim nasıl olacaktır?
bundan sonrasında akp-mhp birlikteliğinin gelişmesinin sonuna gelindiği açıktır. akp-mhp karşıtlarının içine alacağı siyasi ve toplumsal güç kalmamıştır. o zaman akp-mhp için türkiye'nin çoğunluğunu birliktelikte tutmayacak parçalama ilk hedeftir. 7 haziran 2015'te biraraya gelmemiş akp karşıtları mhp ile birlikte karşıtlarının dağılmasını gerçekleyebilir mi?
akp'yle siyasi olarak uzlaşmaz saadet partisi, iyi parti, gelecek ve deva partileri biraraya nasıl getirilir? hdp karşıtlığı yeterli midir? o sonuç 1980'i getiren "milliyetçi cephe"nin günümüzde yaşanının yinelenmesi olur.
chp-hdp birlikteliği açıktan yaşanır mı? chp kurultayı'nın açıktan konuşmadığı ama yeraltından öyle bir bilikteliğe elverişli bir yapıyla sonuçlandığı açıktır. nasıl ki milliyetçi cephe türkiye'ye yönetemediyse; nasıl ki, akp-mhp birlikteliği seçim güvencesi olmuyorsa; yarın oluşacağı umulan chp-hdp birlikteliği de ne chp'yi, ne de hdp'yi iktidara taşır. chp'nin seçmenlerinde öyle bir yaklaşım isteği yoktur ama, yönetim anlayışında öyle bir fırsatçılık açıkta görünüyor. hdp seçmeninde birliktelik istense de hdp yönetiminde o istemi bastıracak karşıtlaşma yaşanır. sonunda ortaya çıkacak cepheleşme kördöğüşünden ötesi olmaz.
türkiye bugün ve yarın cepheleşme siyasetinden uzak kalabilir mi?
onca karamsarlığın sürdüğü günlerde abd'de cumhuriyetçi parti ve demokrat parti geleneksel başkan adayı belirleme toplantılarını balonlu/bayraklı/şapkalı gösterilerden uzak yapacaklarını duyurdular. uzaktan erişim siyasetin de yaşanan biçimi oldu.
bunca karamsarlık ve durgunluk içinde türkiye'de bayram ve yaz tatilinde toplaşanların ne kaptığı, ne yaydığı bilinmiyor.
bu arada chp olağan kurultaylarından birini daha olağanüstü koşullarda yaşadı. chp kurultayı öncesi ilhan cihaner diye yaşanmıştı; chp kurultay sonrası da muharrem ince diye yaşandı. chp'li kitlelerde chp kurultayı diye bir beklenti ve coşkunluk görüldü demek abartılı ve geçersiz olur. cihaner ve ince'ye yapılan demokrasiyle bağdaşmayan küçültmeler chp'yi geriletmez ama, büyütür demek de yanlışların en büyüğü olur.
7 haziran 2015 seçim gecesinden bu yana türkiye'de dört parçalı siyaset çatladı ama, dağılmadı. 7 haziran seçimlerinde ilk açığa çıkan sonuç biliniyor: akp'nin tek başına iktidarı, geriye gelmemek üzere sonlandı. mhp akp'ye yakınlaşırken akp de mhplileşti. chp de hdp'ye karşı esnekliği geliştirme siyasetinde ürkek adımlarla ilerledi. hdp ise, 7 haziran'daki seçmen dayanağından eksilmeler yaşadı.
7 haziran'dan beş yıl sonrasında mhp'den mhp'yi küçülten bir parti çıktı. akp'de yaşatılmayan babacan ve davutoğlu kendi adlarına partileşme başlattı. bunların ötesinde daha da önemli gelişme uygulayanların diliyle "ittifaklar" siyaseti oluştu. neredeyse yüzyıllık meclis odaklı siyaset ve yönetim "partili başkan hükümeti" diye yeni bir anayasallığa bağlandı. akp'nin başı iktidarını korudu ama mhp olmadan adım atamaz oldu siyasette. sonunda, 2019'da yerel seçimlerde akp'nin önceli "refah" partisi adaylıklarıyla başlayan, akp'yle değişmezliğe erişmiş istanbul ve ankara saltanatlari sonlandı.
7 haziran 2015'ten bu yana iki büyük değişim de belirleyici oldu: sınırlarötesinde savaş konuşlanmaları ve içeride pkk ile yoketme savaşı. sonunda adalet darmadağınık sıradanlaşırken kalkınma denilen büyülü betonlaşmada tıkanma.
bundan sonrasında ne olur?
"ittifaklar" diye başlayan siyasi gelişmeyle yaşanan: "cumhur" bir yanda; karşısında "millet" öteki yandadır. cumhur-millet yakınlaşması ya da uzlaşımı olasılığı sıfırdır. o zaman değişim nasıl olacaktır?
bundan sonrasında akp-mhp birlikteliğinin gelişmesinin sonuna gelindiği açıktır. akp-mhp karşıtlarının içine alacağı siyasi ve toplumsal güç kalmamıştır. o zaman akp-mhp için türkiye'nin çoğunluğunu birliktelikte tutmayacak parçalama ilk hedeftir. 7 haziran 2015'te biraraya gelmemiş akp karşıtları mhp ile birlikte karşıtlarının dağılmasını gerçekleyebilir mi?
akp'yle siyasi olarak uzlaşmaz saadet partisi, iyi parti, gelecek ve deva partileri biraraya nasıl getirilir? hdp karşıtlığı yeterli midir? o sonuç 1980'i getiren "milliyetçi cephe"nin günümüzde yaşanının yinelenmesi olur.
chp-hdp birlikteliği açıktan yaşanır mı? chp kurultayı'nın açıktan konuşmadığı ama yeraltından öyle bir bilikteliğe elverişli bir yapıyla sonuçlandığı açıktır. nasıl ki milliyetçi cephe türkiye'ye yönetemediyse; nasıl ki, akp-mhp birlikteliği seçim güvencesi olmuyorsa; yarın oluşacağı umulan chp-hdp birlikteliği de ne chp'yi, ne de hdp'yi iktidara taşır. chp'nin seçmenlerinde öyle bir yaklaşım isteği yoktur ama, yönetim anlayışında öyle bir fırsatçılık açıkta görünüyor. hdp seçmeninde birliktelik istense de hdp yönetiminde o istemi bastıracak karşıtlaşma yaşanır. sonunda ortaya çıkacak cepheleşme kördöğüşünden ötesi olmaz.
türkiye bugün ve yarın cepheleşme siyasetinden uzak kalabilir mi?
7 ağustos 2020, college station, texas.
