26 Haziran 2020 Cuma

türkiye'de "17 nisan düzeni" tartışmaları ne getirir? / cumaları -- 793.

korona günlerinde siyaset geriye itilmiş değil. korona salgınından siyasi yarar ummak yanıltıcıdır. küresel salgınla küreselde olumlu olumsuz sarsıcı değişimler bekleme geride kalmadı; durmaksızın da sürecektir. benzeri biçimde düşecek yönetimler, bitecek siyasilikler öngörüleri de durmayacaktır.

bundan sonrası olacakları küresel salgınla ilişkilendirmek de bir süre yaygın yaşanır.

küresel salgının ve salgınla yaşanan duraklamanın etkilerini şimdiden kestirmek yanıltıcı oluru bir yana koyarsak gereksizdir demek geçerlisidir. yaşandıkça, yeniden ve yeniden küresel salgının türkiye'deki etkileri değerlendirmelerde yerini alacaktır.

bugünlerde, "17 nisan düzeni" öncesinde olduğu gibi, o günden bu yana yaşanageldiği gibi, siyasi karşıtlıkların ana konusudur. 16 nisan 2017'de yapılan halkoylaması'nın getirdiği "17 nisan düzeni"ne, akp-mhp ya da o gün için "evet" diyenler ve sonrasında "kendilerini "cumhur ittifakı" diye adlandıranlar "cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi" diye nitelemeyi sürdürüyorlar.

17 nisan 2017'den bu yana, 2018 cumhurbaşkanlığı seçimi ve milletvekili seçimleri de, 2019 genel yerel seçimleri de sonuçlarıyla "cumhur ittifakı" diye bilinen birlikteliğin kazanımlarıyla yaşandı. 2019 yerel seçimlerinin yenilenen ve yinelenen istanbul seçimi sonuçlarının gösterdiği gerçekliği akp-mhp yanıltıcı olarak "17 nisan düzeni"nin onaylanması ve olumlulanması olarak görmekteler.

akp-mhp, her siyasi kararda, her dönemeçte iki vurguyu yineliyorlar: "cumhur" birlikteliği güçlüdür ve "17 nisan düzeni" benimsenmiştir. "cumhur" birlikteliğinin akp ile mhp'nin üst düzeylerinde tartışmasız yürüdüğünden kuşkulanmak doğru olmaz. üst düzeylerdeki siyasi davranışın akp ve mhp seçmenlerinde de benimsendiğini söylemek kolaydır da, geçerli midir sorusu tartışmalıdır.

siyasetçiler olacağı yaşamadan, olmasını istediklerini yineleyerek, olacağına güvenleriyle çokça yanılırlar. şunu söyleyebiliriz: akp de, mhp de, "cumhur" birlikteliği olmadan seçimlerden tartışmasız yeniktirler. bu yüzden "cumhur" birlikteliğinin gücünü ve gereğini yinelemeleri anlaşılır bir durumdur. akp-mhp birlikteliğinin giderek savunmayı artırdıkları ikinci vurguları "17 nisan düzeni" geçici değil kalıcı bir aşamadır ve yerleşikliğini, yaygınlığını sürdürecektir büyük yanılsamasıdır.

akp-mhp birliktelikleriyle yanılsamalarını sürdürebilirler ama, yanıltma güçleri yoktur.

16 nisan'da "hayır" oyunda toplaşanların da giderek "millet itiifak"ına varmaları ve korumalarında sorunlar olduğu açıktır. şu konuda sorun olmadığını güvenle söyleyebiliriz: "17 nisan düzeni"ne karşıtlıkları ve o 2017'yle başlayan düzenin değişmesini tartışmasız istedikleri tartışmasızdır.

bundan sonrasında siyaset "17 nisan düzeni"ne bağlılıkla bu düzeni yadsıma karşıtlığında gelişecek ve keskinleşecektir.

siyasette yeralanların, siyaset sözü edenlerin bugünkü düzeni geçici ve geçerli saymamaları yarınki seçimlerde bağlayıcı olacaklarını bildiklerini düşünmeliyiz. "17 nisan düzeni"ni geçersiz kılmakta birleşmek birincil olmalıdır.

"17 nisan düzeni" değiştirilmediğinde, bugüne değin yaşamadığımız ve olabilirliği konusunda dinmeyen "tek parti" düzeni geçicilikten kalıcılığa dönüşür. önce düzenin içinde yetkileri ondan ya da akp-mhp birlikteliğinden alalım da, o düzenden biz yararlanalım yanılgısından uzak durmak gerekecektir. sorun akp-mhp birlikteliğini dağıtmaktan da öteye "17 nisan düzeni"ni tümden kaldırıp geleneksel tbmm gücünün kazanılması hedefinden şaşılmaması gerekir. türkiye'nin siyasi sorunu: o ya da akp-mhp birlikteliği değildir; onun, onların düzeninin kalıcılığını önlemek ve değiştirmektir.

26 haziran 2020, college station, texas.