abd'de "siyah yaşamlar değerlidir/önemlidir" tepkisi, yolboyunda, iki büyük dayatmaya vardı: 1. polis yapılarında yenileşme ya da köklü değişim; 2. 1619'dan bu yana yaşanan abd tarihinin yeniden yapımı.
bu istemler gerçekleşir mi; nasıl gerçekleşir? bu istemlerin gerçekleşmesi süresi uzar mı? bu istemlerin gerçekleşmesinin kestirme yolu var mıdır? bu soruların yanıtlarını öngörmek, hele zamanını belirlemek zordur. şurası açıktır ki: abd bir süre bu istemlerin olabilirliğiyle dirençleri karşıtlaşmasında gelişecektir.
2020 yılı abd'de seçim yılıdır. abd'de donald trump'la başlayan 2016 dönemi, 2018 ara seçimleriyle duraklamaya dönüştü. 2020 seçimleriyle başkan donald trump noktalanır mı? seçimlerin 3 kasım'da olabilirliği ya da güvenle ve tartışmasız yaşanması konusunda kuşkular vardır. seçimlerin gününde ve güvenle yapılmasının getireceği sonuçların abd'de güçler dengesini değiştirmesi değerlendirmeleri gelen dört ayın değişmez gündemidir.
abd'de yaşanan sokak olaylarının getirdiği "siyah yaşamlar"ın öneminin tarihte olduğundan daha özgür ve değerli olacağını söyleyebiliriz. abd'nin bu konudaki gecikmelerinin, direnmelerinin 2020'deki sokak gösterileri ve 3 kasım'la büyük aşama yapacağını beklemek abartılı olur. abd'nin temel güçlerinden olan "seçmenler"in özgür seçim gücünün yaşanması gereklidir.
değişim istemlerini ve değişebilirliklerini seçim sonrasına atmak geçerlisidir. seçimlerin gücü hızlandırıcı etkende gelişebilir. meclislerde demokrat çoğunluk, başkanlık gücü ve sonrasında anayasa yargısındaki değişimler hızlandırıcı olacaktır. sorun şudur: demokrat çoğunluk olmazsa ne olur?
abd'de cumhuriyetçi direnç donald trump başkanlığını eksiksiz destekleyecek midir? abd'de seçimlerin en büyük bilinmezi budur. cumhuriyetçi adaylar, demokrat çoğunluğa karşı dirençlidir. cumhuriyetçi seçmenlerde de, demokrat seçmenlerde de denetimsiz ve "kendi başına" oy seçmesi olanlar çoktur. abd'de seçimlerin belirleyicisi bu özgür seçmenlerdir. demokrat olarak cumhuriyetçi çoğunluğu getirecek oy seçmesi de, cumhuriyetçi olarak cumhuriyetçi adayların önünü kısacak oy seçmesi de abd demokrasisinin belirleyicisidir.
seçim yolunda güncele dönersek polis yapılarında değişim istemine cumhuriyetçiler de, meclislerde direnmeden, demokratlarla uzlaşık göründüler. bu geçici bir uzlaşım mıdır? değildir. polisin önyargılı ve yanlış eğitim yöntemlerinin getirdiği ve "siyah yaşamları" zorlaştıran uygulamalara demokratlar düzeyinde ve anlayışında olmasa da "dur" deme konusunda bir esneklik vargöründü. cumhuriyetçiler'in gösterdiği esneklik kalıcı ve yapısal değişimleri de getirecektir ama, "hemen yarın" beklemesi geçersizdir. polis yapılarında ve uygulamalarında değişim tartışması yasal düzenlemeleri zorlayacaktır gelen yıllarda. 2020 seçimleri sonucu hızlandırıcı ya da olağan hızında gelişiminin ilk göstergesi olacaktır.
sokak gösterilerinin getirdiği ikinci istem, görünürde, hızla yaşanmış olsa da seçmenlerin tepkisi konusundaki öngörüler ve değerlendirmeler yanıltıcı olabilir. tarihin yeniden yapımı tarihin yeni güçleriyle, yeni kazanımlarla olur. 2020 seçimleriyle ikiyüzkırkdört yıllık tarihin yokolacağını ve yepyeni abd çıkacağını beklemek yanılsamadır. yirminci yüzyıl'dan kalma abd'nin geçmişine yeniden tarih yapma olarak yükseltilmiş anıtların, simgelerin kamu alanlarından kaldırılması tarihin yeniden yapımıdır. tarih de etki ve tepkilerle yaşanır, yapılır ve yazılır. abd'de tarihin yeniden yapımı için bir istem açıktadır. abd'de tarihin yeniden yapımına tepki ne olur; nasıl gelişir bir sonrasıdır.
3 temmuz 2020, college station, texas.
