devlet içinde devlet diye olur olmaz söylenenleri nasıl değerlendirmeliyiz?
devlet bir bütündür. devletin içinde birden çok adacıklar olmaz. devletin tümünde ulusun içindeki ayrımlarla temsilcileri olabilir. devletin içinde ayrımların birbirleriyle çelişik olduğu anlar da olur. iç ve dış savaş durumları ile günümüzde yaşanan bulaşıcı salgın günleri devlet içinde çelişik çözümlerin açığa çıktığı olur. iktisadi durgunluklarda, çöküntülerde de devlet içinde ulusun değişik kesimlerinin çözüm önerileri çelişiktir çokluk.
şu olmaz ve olmamalıdır: devlet içinde ulusun bir bölüğünün sızıntılarıyla egemenlerinin kendini devlet yerine koymaları. hele hele "devlet benim" ve devlet benimdir ne savaşta, ne ne de barışta olmaz.
devlet ulusundur dediğimizde ulusun tüm bireyleri toplu olarak devletin başının ardından gidecektir olmaz. devletin içinde ulusun temsil edilmediği anlar devletin yokoluşunun ilk göstergelerindendir. devletin ulusun temsilinden uzaklaşması çatışma, çürüme ve içsavaşın önkoşullarıdır. içsavaş değilse de ulusun sindirilmesi, bastırılması kaçınılmazdır. ululusun sindirilmesi bastırılması devlet gücü değildir; devletin güçsüzleşmesi yolunda temel göstergelerdendir.
darbeler, darbe girişimleri devletin güçsüzleştiği anlardadır, anlardır.
devlete sahip çıkma yanlısı siyasetler yanıltıcıdır. devlet soyutluğunun sahibi soyut ulustur. somut olan ulusun içindeki çelişkiler ve karşıtlıklardır. ulusun birliği ve devletin bütünlüğü, çelişkilerin karşıtlaşmasının uzlaşmasıyla uzlaştırılması durumunda gerçeklenir. olur olmaz ulusun içinde bçlücülüklerle, ayrımlar yaparak devletin birliği ve ulusun birlikteliği sağlanmaz. akp iktidarının bugüne anlamadığı ve bundan sonrasında hiç anlamayacağı devletin birliğiyle ulusun bütünlüğüdür.
akp, başından bu yana, devletin içinde, "birliktelikler" kurduklarıyla ulusun çoğunluğunu ayırıcı, bölücü siyasetlerle devlet karşıtı, devlet düşmanlarına dönüştürmekten uzak kalmadı. sonrasında da "işte hainler!" gösterişçiliğiyle haklı ve üste çıkmak hüneri göstermeyi, eskilerin deyimiyle "mârifet" saymayı sıradanlaştırdı. bunun zararları 2002'den bu yana nice yaşandı.
küresel bir salgına dönüşen bulaşıcı "korona virüs" günlerinde yurttaşların büyük çoğunluklarıyla seçtiği yerel yönetimleri yoksayıcı akp siyasetleri devleti güçlü ve ulusu birliğe götürmüyor. salgın hastalık günlerinin zorlu geçmesinin bir etmeni de: akp siyasetlerinin ulusun içinde bölücü ve ayrıımcı seçmeleri olarak yaşanıyor.
insanların gönüllü evde kalmalarını zorlaştıracak kararları tbmm'de tartışmadan ya da tartışmaları ayrımcı, bölücü ve oyçokluğu oldubittilerine dönüştürmekle ulusun birliği sarsılıyor. yarın birgün işsizliğin artacağı, borçlanmanın ve üretimsizliğin getireceği zorlu iktisadi günlerde, bugünden rüzgâr ekenlerin yaşatacağı fırtınaları karşılamak zorlaşmaktadır. devletin akp-mhp birlikteliğiyle güçsüzleştirilmesi, bugün güç gösterisi sayılabilir ama, yarınki güçsüzlüğün de temelleri olduğu yaşanan gerçeklik olmasın.
soyut devlet, soyut ulusun somut uzlaşımlarıyla güçlü ve sürekli sürer. günümüz ayrışma, ayırmacılık günleri olmamalıdır. bugünden rüzgâr ekmemek gerekir. yarının güçlü olmasının temeli: bugün uzlaşımı yoksaymaktan uzaklaşmayla oluşur.
10 nisan 2020, college station, texas.
