suriye'de gencecik türk çocukları ölüyor. moskova'da türk yetkilileriyle rus yetkililer birlikte toplanıyor. suriye'deki çözümsüzlüğün kısa sürede ve kalıcı çözümü yoktur.
çözümü olanlar kendi çözümlerinin dışında ya da karşısında olanları sorun olarak görüyor ve gösterdiğini sanıyor.
suriye'de çözüm diye öngörülenlerin, sunulanların sorunun çözümsüzlüğünün kaynağı olduğu anlaşılıncaya arada türk çocukları ölüyor; suriye yurttaşları yerinden yurdundan oluyor. öyle anlaşılıyor ki, suriye'deki kargaşa ve çözümsüzlük süregidecektir.
son gelişmelere dönersek ne görüyoruz? türk askerlerinin kıyımına türkiye'de sakince kabullenmezlik var; bu sakinlik fırtına öncesi sessizlik mi bilinmez. türkiye'de çoğunluk acılarıyla yaşamaya sürdürüyor. bu arada, sessizliği zorlayanlar, acılara dayandığına sananlar hedefi şaşırtmaya ve odağı karıştırmaya bilerek bilmeyerek sürdürüyorlar.
türk çocuklarının suriye'de ölmesini rusya üstlenmedi. bunu neye dayanarak söyleyebiliriz? açıktan türkiye de, rusya da açıklamalarında türk çocuklarının öldürülmelerini birbirilerinden sorgulamadılar. rusya, açıkça türk askerlerinin belirlenen noktalar dışında varlıklarının bilinmediğini söyleyerek sorumluluktan yan çizdi. şunu demedi: ne işleri vardı orada ya da yine çıkarlarsa yine yenileri de ölür.
söz değil eylem önemlidir; doğrusu odur. yine de, türkiye, rusya bilerek, isteyerek yaptı diye açıklamada bulunmadı. rusya'nın, türkiye'nin açıktaki konumlarını nasıl açıklayabiliriz? türkiye rusya olmadan suriye'de olabilir mi sorusu ençok sorulandı; bugün ve bundan sonra daha açık olarak sorulacaktır. türkiye rusya olmadan da suriye'de olacak biçimde suriye'dir. rusya yanı, türkiye'nin rusya olamadan da suriye'de olacak güçte ve kararlılıkta olduğunu öğrenmektedir. abd de rusya'nın yanlışını yapmıştı: abd olmadan suriye'de türkiye olamaz varsayıyordu.
türkiye'nin neden suriye'de sorusuna yanıtı anlaşılır değildir. birileri sanıyor ki, türkiye cihatçıları korumak için suriye içlerindedir. değil. birileri de: pkk-ypg var da onları durdurmak için suriye içlerindedir türkiye. değil. daha da acı ve yanlış olanı ise açık beklentidir: türkiye suriye'de bataktadır, bataktan çıkamaz ve sabırla beklenilirse, devletçik özlemcileri düşlerine erişecektir. boşuna beklentidir bunlar.
türkiye'nin sınırları içindeki varlığı tartışmasızdır. türkiye'nin ırak ve suriye içlerindeki varlığı bağdat ve şam'da ırak ve suriye'yi birlikte tutacak ulusal devletin yetmezliğindendir. ırak'ta abd, suriye'de rusya olmadan yaşayacak bağdat ve şam yönetimleri gerçekleninceye türkiye'nin sınırları ötesinde olmasını sorgulamaktan yararlı sonuca varmak zordur.
abd/ab ile rusya ırak ve suriye'yi belirlemek isteminden ve dayatmasından geriye dönerlerler mi? türkiye ırak ve suriye içlerinde olmadan da bağdat'ta, şam'da dost ve birliktelik içinde yaşayacağı yönetimler oluşur mu?
abd/ab ile rusya'nın değiştiremediği, değiştiremeyeceği ırak ve suriye'yi türkiye de iran da değiştiremez. burası açıktır. açık olmayan abd/ab ile rusya'nın bağdat'taki, şam'daki yönetimi türkiye ile birlikte değiştirmek istemelerine türkiye'nin çıkarları adına değil de, salt kendi çıkarları olarak yaklaşmaları, davranmalarıdır. birgün türkiye'nin çıkarlarını da gözeten ve türkiye ile birlikte olacak abd/ab ile rusya özlem değil kaçınılmaz ve zorunlu gerçekliktir. oysa yaşananlara göre savaş durumu da, moskova'da, brüksel'de toplanmalar da çözümsüzlüğün sürdüğü gerçeğinin yansıtıcısıdır.
6 mart 2020, college station, texas.
