türkiye güçlü ülkedir. türkiye'nin güç gösterisi yarışında olmasına gerek yoktur. türkiye'yi güçsüz sayanlar türkiye'de çoktur. türkiye'yi güçsüz görenleri, gösterenleri önemseyerek güç gösterisi güç budalalarının sıradanlığıdır.
türkiye'de güç gösterisiyle güç budalalığı başını alıp gitti. benzeri biçimde güç budalalığına tepki olarak da, türkiye'nin olan gücünü küçültücü, yoksayıcı tepkicilik de sarmal biçimde artarak yükseliyor. türkiye'de siyasi ortam da, gündelik yaşam da bu temelsiz çatışmalardan gerilimli süregidiyor.
bu karşılıklı olmayacak karşıtlıktan ne çıkar? bişey çıkmaz. gösterişçiler, güç budalaları gülünçleşir durur; güçsüzlük tepkicileri de kendilerini kahırla karamsarlık-kötümserlik gelgitinde yaşamalarını sürdürür.
güçlü türkiye'nin sorunları yok mudur? türkiye'nin kalkınması durmaksızın sürecektir. nitelikli insan gücünün türkiye dışına taşması yeni bir durum değildir. yetişkin nitelikli insan gücü güç gösterisiyle güçsüzlük anlamsız karşıtlığında sürekli türkiye dışına taşmasını sürdürecektir. türkiye içinde mutsuzlaşmış ve toplumuyla uyumsuz yaşamaktan yorgun ve umutsuz insanların türkiye dışında değerlenmesinin ne geriye dönüşü olur; ne de durdurulabilir.
türkiye'nin sorunları nasıl çözülür? türkiye'nin sorunlarının çözümü kısa dönemli değildir. türkiye'nin sorunlarını çözerim diyen siyasiler ve siyasilik inandırıcılıktan uzaktır. türkiye'de yaşanan uyumsuzların kaçışlarını durdurmak da, geriye dönüş de zordur.
türkiye'de dışa kaçamayanlar içeride kaçışlarından ne üretebilirler? kaçış toplumsallığı geçici değildir. toplum kaçaklarının kaçık konumlarından üretimleri olabilir mi? olabilir ama toplumun beklentisi o kaçışlardan değildir. türkiye kaçış yaşayanlar da, türkiye'den kaçanlar da eriştikleri olanaklarla, enazından, kişisel düzeyde doyumla yaşamlarını sürdürürler. kaçakların, kaçıkların yanlış yaptım, ne gereği vardır demelerini beklemek yanıltıcıdır. kaçış durumu kişinin toplumsallığa tepkisidir. türkiye'nin sorunları olmadığında ya da sorunlarda çözülme değil de çözümler geliştiğinde de kaçış gerilemez.
kaçışta niceliksel kabarışların olması türkiye için istenmeyendir ama, yaşanan kaçış toplumsallıktan çok kişisel uyumsuzluk sonucudur. kaçanların, kaçıranların ortak nedenleri kişiselliklerinde aranabilir ve bulunabilir. kaçış eylemliliği düşündürücüdür, üzücüdür ama, türkiye'yi bitirici değildir. bu şu demek değildir: isteyen kaçarsa kaçsın vurdumduymazlığına gerek yoktur. türkiye güçlü olduğunca türkiye'nin güçlüleri de çoktur.
türkiye'nin ırak ve suriye'den sonra doğu akdeniz iktisadi çıkarları doğrultusunda libya yönüne taşması önlenebilir olmayacaktır. türkiye'nin gücünü göstermesi gerekli değildir. türkiye'nin gücü sınırları içinde tartışılamaz. türkiye'nin sınırları dışında güç gösterisinde özenli olması gerekir.
türkiye'nin içinde türkiye'nin gücünü sezinlemeyenler, türkiye'nin güçsüzlüğünden öteye güçsüzleşmesini, küçülmesini açık açık özleyenler demeyelim ama, bekleyenler vardır. beklemede olanları, kaçıştan öteye çözümsüzleri gözleyip hüzünlenmekten uzak durmak gereken davranış biçimidir.
27 aralık 2019, new york, new york.
