cumhuriyet demokrasidir. yeni türedi toplumbilimciler, yarı akıllı siyaset bilimciler, olur olmaz, cumhuriyet karşıtlığına yeni katkılarını uzunca süredir yineliyorlar: cumhuriyet olduk da, demokrasi olamadık. türkiye'de cumhuriyetin kendisi demokrasidir. türkiye cumhuriyet sürecini demokrasi olarak yaşadı. tbmm ne demektir? kurtuluş tbmm ile oldu. mudanya, lozan cumhuriyet'in temel taşlarıdır.
cumhuriyet tartışılabilir; doğaldır. cumhuriyet demokraside tartışılır. türkiye cumhuriyeti tarihi demokrasi tarihidir türkiye'de. ilk gününden chp vardır. ilk gününden chp'ye karşıtlıkta "cumhuriyet" adı unutulmadan sürmüştür. demokrat parti cumhuriyet'in yapay kurgusu değildir; demokrat parti cumhuriyet kuruluşudur. cumhuriyet halk partisi kurucu partiyse demokrat parti ve ardılları da cumhuriyeti güçlendirici partiler olduklarını unutamazlar.
cumhuriyeti sarsacak yönlenmeleri önlemek, cumhuriyetin demokrasi olmadığının göstergesi değildir; demokrasinin ta kendisidir. cumhuriyetle hanedanlık, soylular ve kalıtım yokedilmiştir. cumhuriyetle yükselen kurumların köklerinin cumhuriyet öncesindeki tohumlardan yeşermesi cumhuriyeti kötücül göstermez. türkiye'de cumhuriyetin kökenlerinin gücünü simgeler.
cumhuriyeti getiren tbmm örgütlenmesiyle "hakimiyet-i milliye" ve "müdafaa-ı hukuk" yolunda siyasettir. tbmm ve ankara hükümeti oluşumları demokrasinin ta kendisidir. kısaca demokrasiyle cumhuriyete varılmıştır; cumhuriyet de demokrasidir. cumhuriyet tarihinde çoklu partilileşme, zaman zaman duraklamalarına karşın ilkesel olarak değişmez işleyiş olmuştur.
yapay tartışmalarla, demokrasi ayrı ya da cumhuriyet demokrasisiz olurmuş tepkileri de, ağlaşmaları da, yakınmaları da, isyanları da yanılsamadır.
demokrasiyi, cumhuriyetin niteliklerini değiştirme aracı olarak kullanmak isteyenler hep olmuştur. cumhuriyetin niteliklerini değiştirmede gizliden, yeraltından, sızmalarla değiştirme başarıları geriletilmiştir. bu karşılıklı dinmeyen cumhuriyeti eksikli saymak, cumhuriyeti yanlış görmek cumhuriyete demokrasi getirme uğraşı cumhuriyeti yıkmakla eşdeğerdir. bu dinmeyen uğraşta demokrasi aradıklarını sananlar, olan demokrasinin kısıtlanmasına neden olduklarını anlamadılar, anlamayacaklar.
türkiye'de cumhuriyet, her anlamda, ilerlemedir, gelişmedir.
cumhuriyetin demokrasi geleneğinden ve gücünden yararlanarak cumhuriyetin niteliğini değiştiricilik de türkiye'de iki biçimde yaşanagelmiştir: birincisi cumhuriyeti kurtarma diye demokrasiye darbeciliktir; ikincisi de, demokraside seçildikçe cumhuriyetin köklerine değin saldırı ve demokrasiyi seçim kazanma aracı olarak kullanarak cumhuriyeti dönüştürmek.
türkiye'de cumhuriyet ve demokrasi geleneği yeniden, yeniden yokolmadan geriye dönüşlerini yaşamıştır. cumhuriyette demokrasi yoktur diyenler de, demokrasisiz de cumhuriyet olur diyenler de, cumhuriyeti yoketmede demokrasiyi araç olarak kullandığını sananlar da yanılgıdadırlar.
türkiye'nin gücü cumhuriyettir, demokrasidir. birbirinden ayrılmaz ve birbirini güçlendiren bu iki oluşum, cumhuriyet ve eşleneği demokrasi, zaman zaman, geriler görünse de, gerçeklik o görüntü değildir.
1 kasım 2019, college station, texas.
