gereksiz istanbul seçimi kazananlar için de, yitirenler için de beklenmedik sonuçla yaşandı.
neredeyse üç aya yakın sürede, olmayacak yalanlarla, olmayacak kurgularla yürütülen akp-mhp birlikteliği ya da "cumhur ittifakı" dedikleri güçbirliği yürümedi. yürümediğinden öteye çöktü. şimdi soru: akp yeniden toparlanma gücünü bulabilir mi? hiç düşünmeden söyleyelim bulamaz. türkiye'de bundan sonra özgür ve adil seçimlerden akp ve birliktelikleri önde çıkmaz.
görünürde, özellikle akp ile mhp istanbul'u yitirdiler; istediklerini gerçekleyemediler değildir seçim sonucu. akp varolan "ruhunu" yitirdi. o ruh ya da siyasi partileri güç yapan, iktidara taşıyan, iktidarda tutan bilinmez güç uçtu gitti. o uçup giden geriye dönebilen değildir.
chp, 1946'yla yitirdiğini bir daha yakalayamadı. daha da kötüsü yakalanır sanmakla türkiye'de yetmiş yıl siyasallık bunalımlı yaşandı. dp'nin "1946 ruhu" dediği de 1960'ta yediği darbeden kendine gelemedi. bugün de, kendini chp'nin kuruluşuyla özdeşleyenler, dp'yle özdeşleyenler çoktur. chp, dp çoklukları geçmişte yaşadıkları "altın" günlerini bir daha yaşamadılar ve yaşayamazlar. nedeni de: chp'nin 1950'de sandıklarda yaşadığı yenilgidir; dp'nin 1960'da yediği darbedir.
akp de 2019'da büyük yenilgi almıştır. türkiye'de uzun süredir, özellikle akplilerde ve çoğu akp karşıtlarında akp'yi güç yapan seçmenlerin ve parti örgütlenmesinin yenilgi görmezliği öngörüldü. yanılgılar, 31 mart ve sonunda gereksiz 23 haziran yenileme seçimiyle açıkça yaşandı.
akp, refah"ın yükselişini getiren "adil düzen" ya da "milli görüş" korkusunu türkiye'de egemenlere yadsıdığı yanıltmacası ile karşıtlarının dağınıklığından seçim kazandı. 2002-2007 dönemi hızlı ve"hasarsız" geçti. "saadet" olan refah yöneticileri yeniden güç olamadılar. refah ve refah karşıtlığı türkiye'yi korkutmuştu. akp, refah olmadığı için seçim kazandı ve türkiye'de yönetimin belirleyici çoğunluğu oldu. 2007'de kazanılan güçle, türkiye'nin kurumlarını çürümüş ve yokedilir sayarak devleti yönetmekten çok, devleti albaştan kurma yönünde çalıştılar, yürüdüler. 2011'le önce dışta ve sonrasında 2013'le içte korku odağı oldular.
toplumlar, özgür seçim olanağı bulduğunda, anında ve kolayca ilk seçmesinden kopmaz ama, günü gelir kopar. 2019'da yaşananın olacağı 7 haziran 2015'te yaşanmıştı. o gün yaşanan açıktı: akp karşıtları ve karşıtlığı türkiye'de yükselen güçtü ve çoğunluğa erişmişti. 7 haziran 2015'te toplumla uzlaşmak yerine, akp karşıtlığını yokedici saldırganlık, toplumun iç barışını ve daha da önemlisi yasallığı, adaleti yoksayar gelişti.
türkiye'nin uzun süredir donmuş dört parçalı siyasiliğinden yararlanmacı akp'nin yaşamını uzatıcı gerilimli siyasi ortam, sonunda eğildi ve koptu. akp karşıtlığı dağılmadı, dağıtılamadı. daha da önemlisi: akp-mhp içinden akp-mhp birliktelinden kopuş yaşandı.
akp, zamanla akp'den kopuşu durdurabilir düşüncesindedir. akp, mhp'nin katkısını eksiltmez yanılgısıyla hem akp'yi küçültür, hem de, türkiye'de yasa tanımaz, adaleti yoksayar yürütme gücüyle türkiye'de gerilimin sürekliliğini sonlandıramaz.
akp, mutlaka ve mutlaka, kendi içinde "ruh" çağrılarıyla, arayışlarıyla büyük bir tartışma yaşayacaktır. akp'de yaşanacak tartışma ne getirir, kestirmek güçtür. akp'nin içinde yaşanacak tartışma akp'de başkanlığıını değiştirmeye varır mı? o yaşanmadığı sürece, akp'nin türkiye toplumunda çoğunluğu geriye dönücü değildir. akp, içinde yaşayacağı tartışmayla arınma ve atılmaları yaşarsa: akp'de kalanlar değil ama, akp'den kopanlar toplumda ilgi odağı olur. akp'den kopanların ilgi odağı olması sevgiye dönüşür mü? akp'li akp karşıtlarının ilgi odağı olacağı öngörülemez ama, akp'nin çoğunluk gücünü bitiriciliği kaçınılmazdır.
akp'nin akp karşıtlarını bölmesi ya da dağıtması olanaksızdır. akp kendi içinde bölünmekten öteye değişim gücü bulamaz. akp'nin içinden çıkacak "yeni ruh" da, akp dışına taşacak "eski ruh" da artık çoğunluk olmayacaktır. türkiye'nin bir sonrasının başlangıç noktası budur.
28 haziran 2019, college station, texas.
