seçimle gelenlerin seçimle gittiği toplumların siyasi işleyişine demokrasi diyoruz. seçimle gelenlerin seçimleri kalkan olarak kullanmalarının sonu gelir. seçimsiz demokrasi olmaz ama, demokrasiyi salt seçim kazanmaya indirgemiyoruz. seçimlerde önde olmak yönetmekte ilk ve temeldir. sonrası da açıktır: seçimle gidişin önünü tıkamadan, seçimlerde oyunu almadıklarınla da uzlaşık yaşamaktan uzaklaşmamak demokrasinin sürekliliğidir.
bugün türkiye'de ve küreselin birçok yöresinde göstermelik seçimlerle değişimi temel alan seçimleri ayırdetmek gerekir.
bugün gelinen noktada seçilmişlerin seçim gücü sarsılmaktadır. nedeni de açıktır: seçimle gitmemeyi siyasetlerinin, yönetimlerin temel amacına dönüştürmekten uzak durmamalarıdır. seçimle gelenler seçimle gitmeyecekleri varsayımında oldukları sürece seçimlerden kaçınmazlar. ne zaman ki, seçimlerden beklediklerine erişemeyecekleri kuşkusuna varırlar, o zaman seçimle gitmemekten öteye seçimle kazandıkları gücü, seçimlerden yitirmemek uğraşına döndürürler.
seçimle gelenlerin seçimle gitmeleri doğalıdır. seçimle gelenlerin seçimleri zorlayıcı ve küçültücü çabalarla önemsizleştirme çabaları sonuç verir mi? bir süre için o da olabilir ama, hep ve sürekli olmaz bu durum. seçime saygı, seçimleri kazanınca değil, seçimlerde yenilince de önemli bir siyasal erdemdir.
suriye'deki savaşı ve venezüela'daki bunalımı seçimle geriletmek ya da sonlandırmak olası mıdır? yaşayarak bileceğiz. suriye'de de, venezüela'da da seçimin olması savaş ya da içsavaş durumunu sonlandırır düşüncesinde olanlar vardır. seçimlerin olabilmesinin önkoşulu savaş/içsavaş koşullarının kaldırılmasını gerektirir. o önkoşullar da açıktır: suriye'de esat yönetiminin sonlanması ve venezüela'da maduro yönetiminin sonlanmasıdır.
abd'de başkan trump'ın abd seçimlerini yoksayması düşünülemez. abd'de başkan trump'ın seçim sonuçlarını etkileyecek önlemler, düzenlemeler alması da düşünülemez. başkan trump'ın yeniden seçilmesi de, seçimlerden yenik ayrılması da abd demokrasisinde düşünülebilendir.
türkiye'de akp'nin ya da "cumhur ittifakı"nın yerel seçimlerden yenik çıkmasını isteyenler çoğunluktur ama, gerçeklenebilirliğini düşünenler çoğunluktur diyemeyiz. neden?
akp ya da da akp-mhp birleşikliği için 31 mart seçimlerinden yenik çıkmak, neredeyse, hiç düşünülmeyendir. akp-mhp birlikteliği 31 mart'ta yenik konumuna düşse, seçimlerin türkiye'de yönetimi etkilemeyeceği direnci akp-mhp çevrelerinin ilk tepkisi olacaktır. oysa, çok açıktır ki: istanbul ve ankara'yı kazanamamış akp-mhp birlikteliğini "erken seçim" sonucu da kurtarıcı olmaz.
akp-mhp birlikteliği kazanmasın diye uğraşan chp-ip birlikteliğine oy verecek kitleler de akp-mhp yitirmez umutsuzluğundan/karamsarlığından kurtulamamaktadırlar. nasıl olsa, seçimlere hile karıştırılacak, nasıl olsa gitmezler düşüncesi seçim sonuçlarıyla değişir mi? ancak ve ancak "chp-ip" birlikteliği kazanırsa o yandaki seçmenlerce seçimlere güven ve saygı korunabilir.
akp-mhp birlikteliği seçimleri kazanmaktan öteye chp-ip birlikteliğinin seçimlere güvenini de yıkmak uğraşındadır. 31 mart seçimleri, bir anlamda, türkiye'de seçimlere güvenin korunması seçimi de olacaktır.
1 mart 2019, college station, texas.
