birleşmiş milletler neden işlemiyor; nerede, nasıl duruyor? birleşmiş milletler, 1945 sonrası o günün savaş koşullarının belirlediği bir kuruluştur. birleşmiş milletler'e üye olurken "kabullenilmiş" ilkelerin katılımlarla yeterince değişmediğini düşünmeliyiz. neden?
birleşmiş milletler'de "veto hakkı" gücünde olan "beşler"i değil deç birleşmiş milletler'i, beşlerden biri olan abd dışında sorgulayan yok. abd'nin birleşmiş milletler eleştirisi de, beşler olgusuna değil de, abd'nin birleşmiş milletler'e katkısından dolayı, neden birleşmiş milletlerin tek yetkilisi değil anlamınadır. daha da ötesi, birleşmiş milletler, nasıl olur da abd'yi dizginlemek ister isyanı, abd'nin birleşmiş milletler olgusuna yıkıcı yaklaşımı, birleşmiş milletler'in yeterince etkin olamayışının temel nedenlerindendir.
birleşmiş milletler, gecikmeli de olsa, ulusal devletlerin barış içinde yaşamasının ülküsünde başarılı ama, yetersiz ve yetkisiz kalmıştır.
fransa ve ingiltere beşlerin içinde, almanya, japonya ve niceleri dışında olgusuna tepkiyi önleyici işlevdedir g20 günümüzde.
uluslararasında ikili anlaşmalar da, "birliktelikler" de eskidir, olağandır. birleşmiş milletler "birleşik" devletler ülküsü değildir. devletlerin ulusallıklarını yoksayma hiç değildir. küreselde ulusları yokedip de, tek devlete, tek yasaya, tek işleyişe varma hiç değildir. ulusallıkların çıkarlarını ve güvenliklerini barış içinde korumakta ve karşıtlıklarda barışçıl çözümlemede önemli bir araçtır.
birleşmiş milletler dışındaki nato ve 1989 sonrasına dayanamayan varşova paktı gerçeklikleri birleşmiş milletler gerçekliğinden güçlü ve etkili olmuştur. benzeri biçimde, avrupa birliği'ne varan ortak pazar gerçekliği de birleşmiş milletler gerçekliğini aşan ve birleşmiş milletler'le karşıtlaşmadan yaşamışlardır.
kısacası, birleşmiş milletler ne üst düzeydedir, ne de nato, avrupa birliği, g7 ve g20 benzeri birliktelikler, birleşmiş milletler denetimindedir. herbiri değişik işlevlerde ve konumlarda dağıtılmış düzendedir.
g20, ulusların birliktelik arayışlarında varolan yapıların, oluşumların, birlikteliklerin yetmediği, etkin olamadığı, denetleyemediği bir kurumlaşma işlerliğidir. g20 denetlenemez olduğu düzeyde, g20'nin de denetleyici ve bağlayıcı gücü yoktur. g20 işlerliği, 2008'de abd'de pazar duraklamasının çöküşünün durdurulmasına yanıt olarak varlığı önemsetilmiş bir düzen arayışının sonucudur. g20, 2008'den önce vardı ama, 2008'le kazanılan ivmeyle, neredeyse, vazgeçilemez düzeyde, sürdürülmektedir.
g20'nin geleceği nedir ya da birleşmiş milletler, nato, avrupa birliği, asya pasifik, amerikalar birlikteliği, islami ülkeler birlikteliklerinden öteye neden gereklidir?
birleşmiş milletler ve sıraladığımız nice küresel, bölgesel ve yerel düzeydeki birliktelik arayışları küçümsenmemesi gereken işleyişlerdir. öncemli olan, bu tür birlikteliklerin sürdürülebilmesidir ve bu tür birarada oluşlardan gereksiz beklentiler geliştirmemektir.
kitle iletişim ortamlarında, g20 benzeri birliktelikleri ya da biraraya gelişleri, ulusların siyasi önderlerinin öne çıkış nedeni olarak kullanılması istenmeyendir ama, önlenmesi de zordur. g20 benzeri birlikteliklerde, öne çıkmak ya da egemenlik taslamak yanıltıcı olduğunca, gereksizdir de. uluslar sürekli, ulusların baş temsilcileri ise geçicidirler.
arjantin'deki, olağan, yıllık g20 toplantısı da, öncekiler benzeri, ulusların temsilcileri güçlü siyasiler ülkelerine döndüklerinde, uluslarının gerçekleriyle başbaşa kaldıklarında unutulacaktır. gün gelecek g20'nin içinden arındırmalar değil ama, g20'ye yeni katılımlar gerekecektir.
30 kasım 2018, college station, texas.
birleşmiş milletler'de "veto hakkı" gücünde olan "beşler"i değil deç birleşmiş milletler'i, beşlerden biri olan abd dışında sorgulayan yok. abd'nin birleşmiş milletler eleştirisi de, beşler olgusuna değil de, abd'nin birleşmiş milletler'e katkısından dolayı, neden birleşmiş milletlerin tek yetkilisi değil anlamınadır. daha da ötesi, birleşmiş milletler, nasıl olur da abd'yi dizginlemek ister isyanı, abd'nin birleşmiş milletler olgusuna yıkıcı yaklaşımı, birleşmiş milletler'in yeterince etkin olamayışının temel nedenlerindendir.
birleşmiş milletler, gecikmeli de olsa, ulusal devletlerin barış içinde yaşamasının ülküsünde başarılı ama, yetersiz ve yetkisiz kalmıştır.
fransa ve ingiltere beşlerin içinde, almanya, japonya ve niceleri dışında olgusuna tepkiyi önleyici işlevdedir g20 günümüzde.
uluslararasında ikili anlaşmalar da, "birliktelikler" de eskidir, olağandır. birleşmiş milletler "birleşik" devletler ülküsü değildir. devletlerin ulusallıklarını yoksayma hiç değildir. küreselde ulusları yokedip de, tek devlete, tek yasaya, tek işleyişe varma hiç değildir. ulusallıkların çıkarlarını ve güvenliklerini barış içinde korumakta ve karşıtlıklarda barışçıl çözümlemede önemli bir araçtır.
birleşmiş milletler dışındaki nato ve 1989 sonrasına dayanamayan varşova paktı gerçeklikleri birleşmiş milletler gerçekliğinden güçlü ve etkili olmuştur. benzeri biçimde, avrupa birliği'ne varan ortak pazar gerçekliği de birleşmiş milletler gerçekliğini aşan ve birleşmiş milletler'le karşıtlaşmadan yaşamışlardır.
kısacası, birleşmiş milletler ne üst düzeydedir, ne de nato, avrupa birliği, g7 ve g20 benzeri birliktelikler, birleşmiş milletler denetimindedir. herbiri değişik işlevlerde ve konumlarda dağıtılmış düzendedir.
g20, ulusların birliktelik arayışlarında varolan yapıların, oluşumların, birlikteliklerin yetmediği, etkin olamadığı, denetleyemediği bir kurumlaşma işlerliğidir. g20 denetlenemez olduğu düzeyde, g20'nin de denetleyici ve bağlayıcı gücü yoktur. g20 işlerliği, 2008'de abd'de pazar duraklamasının çöküşünün durdurulmasına yanıt olarak varlığı önemsetilmiş bir düzen arayışının sonucudur. g20, 2008'den önce vardı ama, 2008'le kazanılan ivmeyle, neredeyse, vazgeçilemez düzeyde, sürdürülmektedir.
g20'nin geleceği nedir ya da birleşmiş milletler, nato, avrupa birliği, asya pasifik, amerikalar birlikteliği, islami ülkeler birlikteliklerinden öteye neden gereklidir?
birleşmiş milletler ve sıraladığımız nice küresel, bölgesel ve yerel düzeydeki birliktelik arayışları küçümsenmemesi gereken işleyişlerdir. öncemli olan, bu tür birlikteliklerin sürdürülebilmesidir ve bu tür birarada oluşlardan gereksiz beklentiler geliştirmemektir.
kitle iletişim ortamlarında, g20 benzeri birliktelikleri ya da biraraya gelişleri, ulusların siyasi önderlerinin öne çıkış nedeni olarak kullanılması istenmeyendir ama, önlenmesi de zordur. g20 benzeri birlikteliklerde, öne çıkmak ya da egemenlik taslamak yanıltıcı olduğunca, gereksizdir de. uluslar sürekli, ulusların baş temsilcileri ise geçicidirler.
arjantin'deki, olağan, yıllık g20 toplantısı da, öncekiler benzeri, ulusların temsilcileri güçlü siyasiler ülkelerine döndüklerinde, uluslarının gerçekleriyle başbaşa kaldıklarında unutulacaktır. gün gelecek g20'nin içinden arındırmalar değil ama, g20'ye yeni katılımlar gerekecektir.
