abd'de ara seçimler geride kaldı. 6 kasım ara seçimlerinin, önceki ara seçimler gibi, cumhurbaşkanının yeterliliği ve geleceği tartışması olduğu biliniyordu. sonucun, demokratların beklediği gibi, cumhurbaşkanının tümden yadsıması olmadığı ilk sonuçtur. cumhurbaşkanı trump, cumhuriyetçilerin geleneksel oylarından öteye trump seçmenlerinin oylarını da korudu. abd'de küreselden geriye dönüşün sürdüğünü de zaman gösterecektir.
önce, tarihsel olarak karşılaştırmalı düşünürsek söyleyeceğimiz açıktır: demokrat başkan clinton'ın ve demokrat başkan obama'nın ilk ara seçimlerindeki gerilemesi trump için yaşanmadı. cumhuriyetçilerin temsilciler meclisi'nde yaşadığı gerileme ya da çoğunluk değişimi clinton ve obama'nın yaşadığı gerilemeden çok değildir.
abd'de devlet yapısındaki güçler ayrımı ve toplumdaki ikili ayrılık/karşıtlık değişmedi. daha da ötesi, başkan trump'ın ayrımcı, bölücü ve ayrıştırıcı diliyle davranışının değişmeyeceği yaşandı.
öyle görünüyor ki; abd'de toplumsal karşıtlık, gerilim ve huzursuzluk uzlaşıma dönüşmeyecektir ve gerilim ve huzursuzluk dinmeyecektir.
abd'nin içindeki kurumlarda yaşanan gerilemenin ve abd'nin küreseldeki egemenliğinden gerilemesinin barış içinde yaşanmayacağını ve trump dönemini de aşacağını öngörmeliyiz. abd'nin içinde yaşadığı gerilimden yararlanmayı düşünen akıllar için de şunu öngörmeliyiz: abd'nin güvenliğini sarsıcı ya da abd'ye saldırgan birlikteliklere abd'nin gerilemesi evresinde de karşı güç göstereceği açıktır.
temsilciler meclisi'inde demokratların çoğunluğu ne değiştirir? abd'de güncelde ve içselde temel soru budur. demokratlar, abd seçmenlerinin temsilciler meclisi'ndeki demokrat çoğunluktan ne bekliyor? abd demokratları ara seçimlerle kazandıkları gücü, 2020'de kalıcı kılacak yasama ve denetim gücünü bulacaklar mı?
demokratlar senato ve başkanlık gücünü aşabilmek için uzlaşımcı olmaları ve uzlaşımı seçmeleri gerekir. oysa, başkan trump'ın ve cumhuriyetçilerin seçim sonuçlarına ilk tepkileri uzlaşıma ödünsüz yaklaşmak istedikleridir. demokratlar ödün vermez, cumhuriyetçiler ödün vermezse, abd'nin içine kapanmışlığı derinleşecektir.
abd içinde ve dışında 2016 seçimlerinden bu yana değişmeyen soru ve sorun, 2018 ara seçimleriyle de değişmemiştir. o soru daç açıkça: trump'ın seçim dışı yollarla, meclislerin çoğunluğu ve sonunda anayasa yargısıyla görevden alınması gerçeklenebilir mi?
bu sorunun yanıtı 2016'da bugünden değişik değildir: abd'de trump'ı 2016 öncesi siyaset dışı davranışlarıyla görevden uzaklaştırmak olanaksızdır. 2016 sonrası başkanlık görevi dolayısiyle yaptıklarına göre görevden uzaklaştırmak ise olanaksızdır. nedeni de açıktır: cumhuriyetçiler içinden başkanlığı sorgulayan güç oluşumu yoktur; demokratlar içindeç görevden alma isteğinde olanların temsilciler meclisi ve senato'da yeterince birleşik güçleri yoktur.
abd'de demokratlar yasama ve denetim gücünü trump'ı görevden almak yönünde kullanmaya öncelik verirlerse, 2018'den geriye düşmekten öteye 2016'dan da geriye düşerler. demokratların önderleri, abd seçmenlerinin sorunlarına yönelik odaklanmayla güçlerini koruyabilirler ve daha da ötesi 2020 başkanlık seçimlerinde yürütmeyi zorlayabilirler.
demokratlar, abd seçmenlerinin umutlarını ve beklentilerini karşılamayı değil de; başkan trump'ın, her ne olursa olsun, durdurulması ve görevden alınması odağında takılırlarsa, abd'de iç huzursuzluk ve gerilim derinleşir. seçmenler, küreselin her köşesinde olduğu gibi, huzuru ve gerilimi azaltıcı siyasilerle siyasetlere yönelirler.
9 kasım 2018, college station, texas.
önce, tarihsel olarak karşılaştırmalı düşünürsek söyleyeceğimiz açıktır: demokrat başkan clinton'ın ve demokrat başkan obama'nın ilk ara seçimlerindeki gerilemesi trump için yaşanmadı. cumhuriyetçilerin temsilciler meclisi'nde yaşadığı gerileme ya da çoğunluk değişimi clinton ve obama'nın yaşadığı gerilemeden çok değildir.
abd'de devlet yapısındaki güçler ayrımı ve toplumdaki ikili ayrılık/karşıtlık değişmedi. daha da ötesi, başkan trump'ın ayrımcı, bölücü ve ayrıştırıcı diliyle davranışının değişmeyeceği yaşandı.
öyle görünüyor ki; abd'de toplumsal karşıtlık, gerilim ve huzursuzluk uzlaşıma dönüşmeyecektir ve gerilim ve huzursuzluk dinmeyecektir.
abd'nin içindeki kurumlarda yaşanan gerilemenin ve abd'nin küreseldeki egemenliğinden gerilemesinin barış içinde yaşanmayacağını ve trump dönemini de aşacağını öngörmeliyiz. abd'nin içinde yaşadığı gerilimden yararlanmayı düşünen akıllar için de şunu öngörmeliyiz: abd'nin güvenliğini sarsıcı ya da abd'ye saldırgan birlikteliklere abd'nin gerilemesi evresinde de karşı güç göstereceği açıktır.
temsilciler meclisi'inde demokratların çoğunluğu ne değiştirir? abd'de güncelde ve içselde temel soru budur. demokratlar, abd seçmenlerinin temsilciler meclisi'ndeki demokrat çoğunluktan ne bekliyor? abd demokratları ara seçimlerle kazandıkları gücü, 2020'de kalıcı kılacak yasama ve denetim gücünü bulacaklar mı?
demokratlar senato ve başkanlık gücünü aşabilmek için uzlaşımcı olmaları ve uzlaşımı seçmeleri gerekir. oysa, başkan trump'ın ve cumhuriyetçilerin seçim sonuçlarına ilk tepkileri uzlaşıma ödünsüz yaklaşmak istedikleridir. demokratlar ödün vermez, cumhuriyetçiler ödün vermezse, abd'nin içine kapanmışlığı derinleşecektir.
abd içinde ve dışında 2016 seçimlerinden bu yana değişmeyen soru ve sorun, 2018 ara seçimleriyle de değişmemiştir. o soru daç açıkça: trump'ın seçim dışı yollarla, meclislerin çoğunluğu ve sonunda anayasa yargısıyla görevden alınması gerçeklenebilir mi?
bu sorunun yanıtı 2016'da bugünden değişik değildir: abd'de trump'ı 2016 öncesi siyaset dışı davranışlarıyla görevden uzaklaştırmak olanaksızdır. 2016 sonrası başkanlık görevi dolayısiyle yaptıklarına göre görevden uzaklaştırmak ise olanaksızdır. nedeni de açıktır: cumhuriyetçiler içinden başkanlığı sorgulayan güç oluşumu yoktur; demokratlar içindeç görevden alma isteğinde olanların temsilciler meclisi ve senato'da yeterince birleşik güçleri yoktur.
abd'de demokratlar yasama ve denetim gücünü trump'ı görevden almak yönünde kullanmaya öncelik verirlerse, 2018'den geriye düşmekten öteye 2016'dan da geriye düşerler. demokratların önderleri, abd seçmenlerinin sorunlarına yönelik odaklanmayla güçlerini koruyabilirler ve daha da ötesi 2020 başkanlık seçimlerinde yürütmeyi zorlayabilirler.
demokratlar, abd seçmenlerinin umutlarını ve beklentilerini karşılamayı değil de; başkan trump'ın, her ne olursa olsun, durdurulması ve görevden alınması odağında takılırlarsa, abd'de iç huzursuzluk ve gerilim derinleşir. seçmenler, küreselin her köşesinde olduğu gibi, huzuru ve gerilimi azaltıcı siyasilerle siyasetlere yönelirler.
