2 Kasım 2018 Cuma

abd'de ara seçimler ve küreselde gelişimler / cumaları -- 708.

abd'de 6 kasım ara seçimlerinin abd içinde ve abd dışında küreselde yansımaları olur mu?  abd'de ara seçimlerle ne değişimler olur?

küreselin değişmeyen sorunları açıktır: denetlenemeyen uyuşturucu dağıtımı ve kullanımı ile yerel karşıtlıklara durmak bilmeyen silâh yığınaklarının neden olduğu ülkelerini terkeden sürgünler, göçmenler ve sığınmacılar. üstüne üstlük, ülkelerin başlarına seçilen ayrılıkçı, ayrımcı siyasi önderler.

yemen'de çöken devletin sonucunda yaşanan insan acıları abd seçim sonuçlarıyla değişmez. suriye'de esat yönetiminin sonlanmasını da getirmez abd ara seçimleri. libya'da yeniden bingazi ile trablusgarp biraraya gelmez; ırak'ta, afganistan'da savaş sonlanmaz abd ara seçimleri sonucunda. miyanmar'da rohingaların sürgünlükleri bitmez. doğu türkistan'da çin baskıları sonlanmaz abd seçimleri sonunda. venezüella ve nikaragua'da baskıcı zoryönetimleri sarsmaz abd araseçimleri. özellikle trump yönetimi ve bağlı oldukları cumhuriyetçiler yenillirse. abd'nin iran sorunu, rusya sorunu, kuzey kore sorunu abd ara seçimleri sonucunda da sürecektir.

abd ara seçimlerinde cumhuriyetçiler kazanırsa ne olur demokratların kazanımlarından belirleyicidir. o zaman soru şudur: abd ara seçimlerinden cumhuriyetçiler kazanmış çıkar mı?

abd ara seçimlerinden cumhuriyetçiler temsilciler meclisi'nde çoğunluk konumlarını korursa cumhuriyetçiler kazanmıştır diye görmeliyiz. demokratların temsilciler meclisi'nde çoğunluk konumuna erişmesi beklenendir. cumhuriyetçiler için beklenmeyen senato'da azınlık konumuna düşmektir. demokratlar için, senato'da ve temsilciler meclisi'nde çoğunluk konumu cumhuriyetçiler için kendi içlerinde tartışma, karşıtlık ve karmaşa günleri sayılır. benzeri biçimde demokratlar için temsilciler meclisi'nde çoğunluğa erişememek, 2020 seçimleri yolunda parti içinde kargaşanın başlangıcı olur.

abd ara seçimleri, abd'nin dış ilişkilerinden çok abd içinde tartışmalarda uzlaşmazlığın artmasını mı getirecektir; yoksa, abd'de iki partinin uzlaşımı dayatır mı? daha da önemli soru: abd'de ikili parti düzen çatlar mı? üzerini basarak vurgularsak, abd ara seçimlerinin en önemli sonuçları bu soruların hangisinin önem kazanacağına ilişkindir: abd'de siyasi uzlaşımla uzlaşmazlık mı hız kazanacaktır ya da partilerin içinde çatlamalar yeni partileşmelerin ilk kıvılcımını mı yakar?

ne yandan bakılırsa bakılsınç abd, kendi içine gerilemektedir. abd ara seçimlerinin en belirgin sonucu abd içinde yaşanacaktır.

küreselde uyuşturucu sorunları ve yerellerde süregiden çatışmalarla devletlerin dağılması ya da devletsizlik baş sorun olarak yaşanacaktır. bunlarla doğrudan ilişkili görünmeyen yerkürede iklim ve doğa sorunlarında uzlaşım, bir süre daha, büyük doğa yıkımları yaşanmadan kitlelerin gündemlerinde üstlerde olmayacaktır.

abd için küresel önderlikte sarsıntı trump'la başlamamıştır. abd, clinton, bush ve obama yönetimleriyle de, küreselde tek belirleyici olmaktan gerilemeye, kendi içine kapanmaya başlamıştı. trump'ın küreseldeki abd'nin duruşunu abd içinde birincil sorun yapması abd için ne anlamda değişimdir? trump, abd'nin, yeniden, içinde bolluğun/zenginliklerin paylaşımı sorunlarının yükselttiği gerilimlere çözüm umudu sunduğundan başkanlık kazanmıştır. ayrıca, trump, abd'deki geriye çekilmenin abd'nin güçsüzlüğünden olduğunu ve abd'nin küreselde uzlaşmacı değil belirleyici olmasının gereğini vurguladığından başkandır.

abd'de başkan trump'ın oy aldığı seçmenlerin umutlarının gerçeklenmesinden çok, o umutların gerçeklenememesinin getireceği karamsarlıklar abd içinde ve küreselde büyük sorunlara dönüşebilir. abd ara seçimlerinden önce bildiğimiz ve söyleyebileceğimiz açıktır: başkan trump'la geleceğini bağlamış olan cumhuriyetçi seçmen kitlelerinin iyimserlikleri hızla yıkılmayacaktır ama, gerçeklenmesi zordur.

2 kasım 2018, college station, texas.