14 Eylül 2018 Cuma

değişen akp'yle değiştirilemeyen türkiye / cumaları -- 701.

türkiye'de, akp'yle değişen türkiye korkusu değişmedi. değişmeyen o türkiye'nin direncini yıkamayan akp, eskidikçe yenilenmeye hız verdi. eskilerle türkiye'yi değiştiremeyen akp, yenileriyle değiştirebilir mi?

akp'yle ilk günden korku yaşayan ve direncinde, zaman zaman, kırılmalar görünen, değişmeyen türkiye'nin direnci, akp'deki değişimle de değişmeyecektir. akp'nin yenilenmesinin öncüsü, akp'nin değişmeyeni olduğu sürece, akp'de, yenilerin çabaları da, türkiye'de, akp'nin kurucularının zorladığı değişimi getiremez.

akp'nin kurucularının özlediği değişim neydi? adı açıktı: adalet ve kalkınma. açıktan söylenmeyen ise cumhuriyet'le yenilmiş terakkiperver cumhuriyet fırkası, serbest cumhuriyet fırkası özlemlerini demokrat parti'nin, adalet partisi'nin, milli nizam partisi'nin, milliyetçi cephe'nin, anavatan partisi'nin ötesinde ve kalıcı değişime eriştirmek.

akp'yle, cumhuriyet karşıtlığıyla istenenlerin olduğunu ya da cumhuriyet'in kurucu siyasiliği cumhuriyet halk partisi'nin yokolduğunu söylemek yanlıştır. çok açıktır ki, chp de, 1920'lerden bu yana, nice değişimler geçirse de, türkiye'nin evrimine uyarlanmaya yönelik esnemelerden geçse de, ortadadır.

türkiye'nin siyasi çıkmazı ya da temel karşıtlığı açıktır: kalkınma ve iktisadi kaldıraç olan ticaret ve sanayi odağında, chp, cumhuriyet tarihi boyunca sanayi ve ticaret egemenlerinin özgürlüklerini kısıtlayıcı konumda olmuştur. chp karşıtları da, cumhuriyet'le gelişen kültürel değişimlere tepkicilerin çoğunluğuyla iktisadi egemenlerin kökleşmesinin engellerini kaldırıcı konumda olmuşlardır. oysa, terakkiperver ve serbest cumhuriyetçiler'in temel özlemi olsa da, cumhuriyet halk partisi de, demokrat parti'nin 1950'de iktidarına değin, iktisaden egemenlerin koruyucusu ve yanında olmuştur. 1950'yle değişen açıktır: egemenler, chp'den özgürleşirken, chp'yle özgürlükleri kısıtlanmış kitlelerin kültürel özgürlüklerinin önündeki engeller bir bir kaldırılmaya başlanmıştır.

chp, hem iktisadi egemenleri bir bir yitirmiş; hem de, kültürel olarak özgürleşmiş çoğunluk, dirençle iktidarını korumuştur.

2002'de iktidar olan akp, adım adım, 1980 öncesini bilenleri, yaşamışları akp'den eledi. akp'nin değişmeyeni, sabah akşam "cehape" göndermesi yapsa da, ortaya yenilik koymak zorundadır. 2015'e değin süren arındırmalardan sonra, artık gün bugündür atılımı temel siyasettir akp'de.

akp, 2002'deki iktisadî, mali ve siyasi düzenlemelerin üstünden çoğunluğa erişti. cumhuriyet'in değişmez karşıtları olan islamî siyasetçiler, kürt siyasetçiler ve liberal siyasetçiler ilk ve son kez 2002'den 2011'e bir noktada kesiştiler. toplumsal çoğunluk islamî siyasetçilerde olduğundan, kürt bağımsızlıkçıları da, liberaller de o birliktelikten çoğalamadılar. 2011'le liberaller ve 2015'den sonra da kürt bağımsızlıkçıları, akp'yle birliktelikten ve yandaşlıktan uzaklaştılar.

akp, 2015'ten bu yana, arındırdıklarıyla ortaklaşa yürüttüğü 1945 sonrası, soğuk savaş siyasetlerinden uzaklaşma programını sürdürüyor. akp'ye, 2002'den bu yana değişmeyen karşıtlıklar için akp nedir? akp, yenilik diye ortaya çıktığı siyasetlerinin özü açıktır: cumhuriyet'n kuruluşundan bu yana, cumhuriyet'le yenilmiş, yeraltına itilmiş siyasetlerin değişmeyen direncidir.

akp, gelinen noktada, toplumsallıkta çoğunluğunu koruyor. akp'nin değişim diye zorladığı yenilikler başarılı olur mu? akp'nin önünde iki büyük duvar örülüdür: dış siyaset ve iktisadi kalkınma.

akp, dış siyasette, abd/ab ile karşıtlaştıkça rusya'ya ve sonrasında çin'e yakınlaşmakta ürkek de olsa, adım adım ilerledi. akp yönetimleriyle, abd/ab birlikteliğinden ve nato korunmasından kopma yaşanmadı.

akp yönetimleriyle, rusya ve çin'le birliktelikte epeyi yol alınmış olsa da: abd'den kopuş ve rusya-çin ile bağlantı gelgiti sürmektedir. bu noktadan sonra, abd/ab'den kopuş olur mu sorusunun yanıtı açıktır: olabilir. akp yönetimleriyle, rusya ve çin'le kalıcı bağlantılar sürdürülebilir mi: kolay değildir.

bugün gelinen noktada bilinmez olan ise şudur: abd/ab'nin, türkiye'nin kopuşuna ve uzaklaşmasına tepkisi ne olur? daha da bilinmezi de yanıtsızdır: rusya ve çin, yeniden abd/ab'yle olmaya dönecek türkiye'ye tepkileri ne olur?

türkiye'nin önündeki seçme akp'yle değişmemiştir: cumhuriyet'in kurucularının yokolmayan direnciyle, cumhuriyet'in yeraltına ittiklerinin kazandıkları iktidarı koruma direnci karşıtlaşmadan uzlaştırılabilir mi?

14 eylül 2018, college station, texas.