türkiye abd'den kopmadan yürümek yanlısı görünüyor. abd de, türkiye'yi yanında görmekten kopamıyor. bu durum da, çoklarına belirsizlik olarak görünüyor. abd, iran'ı 1979'da yitirdiğinden bu yana, türkiye'yi de yitirmeden sürdürdü ilişkilerini.
1979'dan bu yana abd'de nice değişimler yaşandı; küreselde beklenmedik değişimler ortaya çıktı ve türkiye de, nice değişimlerin gelgitinde yürüdü.
abd, uzunca süre ve bugün de, türkiye aracılığıyla ya da türkiye'nin desteğiyle, iran'ı yeniden kazanmadan ve ilişkilerini iyileştiremeden, türkiye'den kopamıyor. türkiye ise, sonunda abd'den kopuş da olsa, iran'a karşı abd yanlısı olmuyor. abd yönetimlerinde, bu büyük sorunu ve bu durumu abd içine anlatabilen olmuyor; abd dışında, ab de iran'la ve türkiye'den kopmayı kabullenmiyor. abd, türkiye dışında, rusya'yla da iran'ı çevrelemek istedi ve olmadı.
1989'dan bu yana çok ağır aksak da olsa, türkiye'nin rusya ve iran yaklaşımı gelişti. abd iran'ı yitirdiğinden öteye, türkiye ve rusya ile iran'ı çevrelemeyi de başaramadı. bu gelişmelerde abd, ab'yi de yanında tutamadı. abd, obama yönetimi döneminde, beklenmedik biçimde, ab ve rusya'ya dayanarak iran'ın nükleer olmasını ya da bağımsızlığını kabullenme noktasına geldi.
abd'nin iran'la uzlaşımından beklentisi olanlar, rusya'yı ve ikincil olarak da türkiye'yi durdurmak ve olabilirse, iran'ı yeniden kazanma umuduyla, iran'la uzlaşma yanlısıydılar. bu durumu, rusya karşısında abd'nin zayıflaması olarak düşünenler, rusya'yla olmayı, iran'ı ve sonrasında türkiye'yi durdurmanın gereği olarak gördüler. trump'ın yok yerden çıkışı ve ortaya çıkışından günümüze gelişimlerin dayanağı, abd ile rusya ilişkileri nasıl olmalıdır karşıtlığında düğümlüdür.
abd'de trump'ın iktidarı, rusya'nın abd'deki isteğidir ama, trump'ın siyasi gücü, rusya'nın sağladığı bir destek güçle oluşmuş sayılamaz. nedeni de açıktır: ne rusya abd seçmenini yönlendirebilecek güçtedir; ne de abd, rusya'nın yönlendirebileceği güçsüzlüktedir.
abd'de demokratlar, rusya'yı iran'a karşı kullanamadılar ve obama'yla olabilecek bu gelişimden beklenen gerçeklenmeyince, iran'la olmayı yeğlediler. abd'nin, rusya karşısında, kullanım beklentisi üzerinde gelişen dış siyaset yanlışı da, putin'li rusya'ya daha esnek ve bağımsızlıkçı olanak sağladı. rusya'nın kırım ve ukrayna adımları, abd ile rusya arasındaki beklentilerde, rusya'nın abd'den kopuşu sonrasıdır. abd, rusya'dan, kırım ve ukrayna dolayısiyle kopmadı. abd, rusya'dan kopmuş olduğundan o sonuç yaşandı.
trump'ı rusya'ya yakın görmek ve göstermek, abd'de 2016 seçimlerini yitiren demokratların kurgusudur. abd'de cumhuriyetçiler bu kurgudan huzursuzdurlar ama, trump'ı yalnız bırakacak korkuda değiller. cumhuriyetçiler, abd'nin rusya'yla, demokratların özlediği ya da varsaydığı karşıtlaşmaktan uzak durmak yanlısıdırlar. abd'de demokratlar ise: rusya'yla karşıtlaşmanın iran'la karşıtlaşmaktan önemli olduğu varsayımındadır.
abd'de demokratlar, trump'ın seçileceğinin sezilmesiyle, seçilmesiyle ve trump yönetimi sürdüğünce, trump'ın görevden alınabileceği ve alınması gerektiği takıntısında donmuşlardır. 6 kasım 2018'te abd ara seçimleri, abd içinde olduğunca, abd ile rusya ve abd ile çin ilişkilerini de etkileyecek önemde yaşanacaktır.
6 kasım sonrasında, abd'de, ya demokratlar, kendi içinde tartışmalarla 2020'ye yürüyeceklerç ya da cumhuriyetçiler trump'a açıktan karşı duracaklar. abd'de yukarıdan aşağıya etkinlik değil, aşağıdan yukarıya işleyiş daha belirleyicidir. trump'ın se.ilmişiliğinden günümüze seçmen desteğinde değişim olmadığı göstergeleri güçlüdür.
abd siyasiliğinde seçilen başkanın partisinin ilk ara seçimlerinde partinin güç yitirmesi olağandır. 2018 ara seçimlerinde belirleyici olacak şudur: 1982'de reagan'la cumhuriyetçilerin ya da 1994'de clinton'la ve 2010'da obama'yla demokratların yitirdiğinden çok olup olmayacağıdır.
türkiye'yi abd'deki gelişmelerin etkileyeceği açıktır. türkiye, abd'den kopup rusya'ya yaklaştıkça görünümünde bilinmeyen şudur: abd ile rusya, yeniden, birlikte olmaya dönebilirler mi? türkiye için en belirleyici olacak budur. abd'de ya da rusya'daki bugünden izi olmayan bir değişimle ortaya çıkabilecek abd ile rusya yaklaşmasına, türkiye hazırlıklı mıdır ya da uyumlanabilir mi?
abd ile rusya karşıtlaşması varsayımıyla 2013'ten bu yana gelişen türkiye'nin rusya yakınlaşması ya da abd'den kopuş görünümü yaşanan gerçekliktir ama, kalıcılığı ve sürdürülebilirliği nedir?
24 ağustos 2018, college station, texas.
1979'dan bu yana abd'de nice değişimler yaşandı; küreselde beklenmedik değişimler ortaya çıktı ve türkiye de, nice değişimlerin gelgitinde yürüdü.
abd, uzunca süre ve bugün de, türkiye aracılığıyla ya da türkiye'nin desteğiyle, iran'ı yeniden kazanmadan ve ilişkilerini iyileştiremeden, türkiye'den kopamıyor. türkiye ise, sonunda abd'den kopuş da olsa, iran'a karşı abd yanlısı olmuyor. abd yönetimlerinde, bu büyük sorunu ve bu durumu abd içine anlatabilen olmuyor; abd dışında, ab de iran'la ve türkiye'den kopmayı kabullenmiyor. abd, türkiye dışında, rusya'yla da iran'ı çevrelemek istedi ve olmadı.
1989'dan bu yana çok ağır aksak da olsa, türkiye'nin rusya ve iran yaklaşımı gelişti. abd iran'ı yitirdiğinden öteye, türkiye ve rusya ile iran'ı çevrelemeyi de başaramadı. bu gelişmelerde abd, ab'yi de yanında tutamadı. abd, obama yönetimi döneminde, beklenmedik biçimde, ab ve rusya'ya dayanarak iran'ın nükleer olmasını ya da bağımsızlığını kabullenme noktasına geldi.
abd'nin iran'la uzlaşımından beklentisi olanlar, rusya'yı ve ikincil olarak da türkiye'yi durdurmak ve olabilirse, iran'ı yeniden kazanma umuduyla, iran'la uzlaşma yanlısıydılar. bu durumu, rusya karşısında abd'nin zayıflaması olarak düşünenler, rusya'yla olmayı, iran'ı ve sonrasında türkiye'yi durdurmanın gereği olarak gördüler. trump'ın yok yerden çıkışı ve ortaya çıkışından günümüze gelişimlerin dayanağı, abd ile rusya ilişkileri nasıl olmalıdır karşıtlığında düğümlüdür.
abd'de trump'ın iktidarı, rusya'nın abd'deki isteğidir ama, trump'ın siyasi gücü, rusya'nın sağladığı bir destek güçle oluşmuş sayılamaz. nedeni de açıktır: ne rusya abd seçmenini yönlendirebilecek güçtedir; ne de abd, rusya'nın yönlendirebileceği güçsüzlüktedir.
abd'de demokratlar, rusya'yı iran'a karşı kullanamadılar ve obama'yla olabilecek bu gelişimden beklenen gerçeklenmeyince, iran'la olmayı yeğlediler. abd'nin, rusya karşısında, kullanım beklentisi üzerinde gelişen dış siyaset yanlışı da, putin'li rusya'ya daha esnek ve bağımsızlıkçı olanak sağladı. rusya'nın kırım ve ukrayna adımları, abd ile rusya arasındaki beklentilerde, rusya'nın abd'den kopuşu sonrasıdır. abd, rusya'dan, kırım ve ukrayna dolayısiyle kopmadı. abd, rusya'dan kopmuş olduğundan o sonuç yaşandı.
trump'ı rusya'ya yakın görmek ve göstermek, abd'de 2016 seçimlerini yitiren demokratların kurgusudur. abd'de cumhuriyetçiler bu kurgudan huzursuzdurlar ama, trump'ı yalnız bırakacak korkuda değiller. cumhuriyetçiler, abd'nin rusya'yla, demokratların özlediği ya da varsaydığı karşıtlaşmaktan uzak durmak yanlısıdırlar. abd'de demokratlar ise: rusya'yla karşıtlaşmanın iran'la karşıtlaşmaktan önemli olduğu varsayımındadır.
abd'de demokratlar, trump'ın seçileceğinin sezilmesiyle, seçilmesiyle ve trump yönetimi sürdüğünce, trump'ın görevden alınabileceği ve alınması gerektiği takıntısında donmuşlardır. 6 kasım 2018'te abd ara seçimleri, abd içinde olduğunca, abd ile rusya ve abd ile çin ilişkilerini de etkileyecek önemde yaşanacaktır.
6 kasım sonrasında, abd'de, ya demokratlar, kendi içinde tartışmalarla 2020'ye yürüyeceklerç ya da cumhuriyetçiler trump'a açıktan karşı duracaklar. abd'de yukarıdan aşağıya etkinlik değil, aşağıdan yukarıya işleyiş daha belirleyicidir. trump'ın se.ilmişiliğinden günümüze seçmen desteğinde değişim olmadığı göstergeleri güçlüdür.
abd siyasiliğinde seçilen başkanın partisinin ilk ara seçimlerinde partinin güç yitirmesi olağandır. 2018 ara seçimlerinde belirleyici olacak şudur: 1982'de reagan'la cumhuriyetçilerin ya da 1994'de clinton'la ve 2010'da obama'yla demokratların yitirdiğinden çok olup olmayacağıdır.
türkiye'yi abd'deki gelişmelerin etkileyeceği açıktır. türkiye, abd'den kopup rusya'ya yaklaştıkça görünümünde bilinmeyen şudur: abd ile rusya, yeniden, birlikte olmaya dönebilirler mi? türkiye için en belirleyici olacak budur. abd'de ya da rusya'daki bugünden izi olmayan bir değişimle ortaya çıkabilecek abd ile rusya yaklaşmasına, türkiye hazırlıklı mıdır ya da uyumlanabilir mi?
abd ile rusya karşıtlaşması varsayımıyla 2013'ten bu yana gelişen türkiye'nin rusya yakınlaşması ya da abd'den kopuş görünümü yaşanan gerçekliktir ama, kalıcılığı ve sürdürülebilirliği nedir?
