akp-mhp birlikteliği karşısında ortak adayla değil de, ayrı ayrı siyasilikler olarak seçime ilerleyiş yaşanacak gerçeklik olacak. parçalı siyasette değişim ya da yoğunlaşma yok.
çok adaylı ve çok partili seçimin getirecekleri konusunda belirleyici duygular açıktır: tüm parçalarda korkuyla korkutmaca yaşanandır. akp cephesinde gerilimli bekleyiş ve alışılmadık güvensizlik saklanamıyor. akp içinde ayrılıklar olduğu hep öngörüldü, hep bastırıldı ama, bukez, durum öncekilerden ayrılık gösteriyor. akp'nin seçmenlerdeki yayılması çoktandır sonlanmıştı. bukez, yetmezliği tamamlamakta, akp karşıtlarından mhp'yle birliktelik de yetmezse korkusu yaşanıyor. öyle görünüyor ki: abdullah gül'le biraraya gelmeyi gerçekleyemeyen akp başkanı, bülent arınç'la akp içini konuşuyor. uzun süredir ya da daha açık deyişle, 2013 gezi günlerinden bu yana, akp'liliği, akp üst yönetiminde tartışmalı olan bülent arınç'la konuşma gereği de, görüşme gündemi de bilinmiyor.
akp karşıtlarında umutsuz, öfkeli ve nefrete varan tepkisellik açıktan gizlenmiyor. chp'nin, tek başına olamayacağı varsayımının, chp için baştan teslimiyet olduğu açık. chp içinde hep olagelen ve varolan parçalar, bu seçimlerden çok, bir sonrası için siyasi konumlarını belirliyor. kendi içinde ortaklığı zayıf olan chp'nin çoğalmak ya da akp-mhp birlikteliğinden oy kazanmak yönünde umutsuzluğu açık. chp, siyasette, en doğalı olan, kendi adayına destek ve çevre arayacağına, kendi varlığına aykırı adayları kazandırma yönünde aday belirleme uğraşında görünüyor.
sp ya da ip, chp'den çok oy almadıkça, ikinci aşamada da birliktelik olmaz yönündedir arayıştan çıkan ilk sonuç
ip, aşırı güvenle seçimlerde yeralmayı seçti. 24 haziran seçimlerini yitirse de, sonrasında da varolmak için, bugünkü ip'in bağımsız kalmayı seçmesi anlaşılır. akp'den kopma ve ip'te birleşme olmazsa, ip de bir seçimlik siyasilik olarak gelir geçerdir. ip'i yaşatacak olan akp'den koparma gücü olur. yoksa, mhp'nin yerine ip, bugünden öteye, yarın da siyasette izi olacak bir parti olmaz. ip'in uzun süreli olabilmesinde hedef parti akp'dir.
sp, akp'yle dağılmayan geleneksel mnp kökeninden gelen son direnişçiler olarak yeniden siyasette yer alır mı? sp için son bir çabayla akp'den seçmen koparması için bu son seçimdir. akp'ye karşıt olanların yeniden sp'ye dönmeleri zordur. akp'de değişim isteyenler, akp içinde akp'de kazanmayı denerler ya da gün gelir yeni siyasilik olarak kendi başlarına olurlar. sp'nin, türkiye siyasetinde yeniden varmış gibi görünümleri gelip geçicidir.
son olarak, 1990'lardan bu yana her seçimin değişmezleri ve gerilemeden duranları görünen hdp, 7 haziran düzeyini koruyabilir mi? hdp'nin seçmeni için gelen seçimlerde artan yönde bir gelişim olanaksızdır. hdp, 7 haziran 2015 ile yinelenen 1 kasım 2015 düzeyinde oy alabilmesi zordur. seçimden önce değilse de, seçim sonrasında hdp içinde neden olmadı konusunda hdp siyasilerinin hapisliklerle kısıtlanması yeterli açıklayıcı olmaz. hdp'nin, özerk/bağımsız davranarak özerklik ve bağımsızlık hedefine erişmesi olanaksızdır. 24 haziran seçimleri sonucunda, bu olanaksızlık durumu, hdp seçmenlerinin temel sorunu olarak yaşanacaktır.
24 haziran 2018 seçimleri de, her seçim gibi kimilerini bitirecektir. 2018 seçimleriyle ortaya çıkacak gerçeklik yaşanmadan kimler kalıcıdır, kimler gidicidir öngörüsü önyargılı davranış olur.
24 haziran'ın bilinmezi: kimin kazanacağından çok, 16 nisan 2017'deki oylama sonucunda, akp-mhp birlikteliğinin tbmm'de gerçeklediği "uyum yasalarının" nasıl uygulanacağı ya da uygulanamazlığının belirsizliğidir.
27 nisan 2018, college station, texas.
