türkiye'nin suriye'de varlığında değişim yok. görünen odur ki: abd/ab ya da rusya, suriye'de, türkiye'nin karşısına askerle çıkmadıkları sürece, türkiye suriye'dedir ve geriye çekilmeyeceği açıktır. türkiye'nin içinden dışından, türkiye suriye'de yitirdikçe ortaya çıkacaklar vardır. türkiye'nin içinden dışından olası tepkilerle yönünü değiştirmeyeceği ve geriye çekilmeyeceği de açıktır. "siviller ölüyor/öldürülüyor" da, türkiye'yi durdurucu değildir; birleşmiş milletler'in, türkiye'yi, suriye'de durdurma gücünün yetersizliği de tartışmasızdır.
abd'nin musul'da aylarca havadan karadan yokettiklerini bilmiyoruz. bildiğimiz, ışid'in orta yerden yeraltına geçtiğidir. benzeri biçimde, rusya'nın havadan saldırılarla halep'te neleri yokettikleri bilinmiyor. bildiğimiz ise: abd'nin hâlâ ortada olmayan ışid'le savaşta türkiye'nin suriye'deki varlığını sorguluyor. ışid'in, musul'da ve halep'te yenilgi aldığı tartışılmaz; bitmediğini ise, abd/ab ve rusya'nın suriye'de ve ırak'taki kalıcılığının dayanağı yapmalarıyla ışid'in sürmesini türkiye'nin sınırötesi eylemeleriyle açıklamalarına bağlayabiliriz.
türkiye, suriye içinde olduğu sürece, türkiye'yi eylemlerinden, etkinliğinden ve suriye'de varoluşundan kuşkulandırmak için yeraltından karanlık vurkaçlar olacaktır. türkiye'nin yedi yıllık bekleyişinde bunların düşünüldüğünü düşünmeliyiz. sonuçta, türkiye, vur kaç savaşı yapmıyor. türkiye'nin iç siyasetinde değişim ve yenilenme olduğunda da, türkiye'nin suriye'deki varlığında değişim olmayacaktır.
türkiye'nin içinde durum nedir? türkiye, hızla, 2019 yerel, genel ve başkanlık seçimine gidiyor. akp'nin tek başına iktidarının sonlandığı 7 haziran 2015'ten bu yana, mhp ile birleşikliğinin de, 2019'da yetmezliğine göre akp-mhp birbirine kaynaşmasını sürdürüyor. 7 haziran 2015 sonrasında oluşmayan, hdp'nin de içinde olacağı, akp karşıtlığının hdp'yi bitirmediğini ve o günkü gücünden gerilettiği açıktır. hdp'nin yeniden 7 haziran 2015 niceliğine ulaşmayacağı gerçeğinin değişmezliği siyasette değişim getirir mi? hdp'nin, türkiye'nin içinde, yerellikten öteye varlığını sürdürmesinin sonlandığını biliyoruz.
türkiye'de siyasetin, 2002 kasım seçimleriyle cumhuriyet tarihinde, 1950'ye yakın yön değiştirdiği, gününde de, o günden bu yana da yineleniyor. 1950'deki dp siyasetinin kazandığı güçle cumhuriyet'in sonlanacağı tepkisi 1960'la yumuşamıştı. 1960'ın getirdiği 1961 anayasası ile dp benzeri çoğunluk diktası asla olmayacak beklentisinin 2002'yle kendine güveni sarsıldığı ve akp'nin birbiri ardına seçim kazanımlarıyla kalıcılığa dönüşmesi, 1950'lerden bugünleri öngörenleri haklı çıkardı diyenler çoktur.
1950'yle, dp'nin, siyasi, toplumsal ve iktisadî olarak, türkiye'yi "restorasyon"dan mı geçirdiği; 1950'ye değin yaşanan değişimlerde köklü "revizyon"ı mı gerçeklediği, 1950'ye bakışa göre tartışması bitmeyendir. benzeri biçimde, 2002'de bu yana yaşananlarla 1950'de özlenen "restorasyon" mu, "revizyon"ların kalıcılığını pekiçtirici siyasilik mi tartışmasına yanıt olarak söylenen açıktır: "çok tahribat"" yaşandı.
bugünün sorusu da açıktır: "akp sonrası" yaşanır mı? akp sonrası ise: "restorasyon mu, "revizyon" mu yaşanacaktır.
akp'ye karşı toplumsal kalkışma yaşanır mı? öyle bir kalkışmanın gerekçelerilerini sıralayacak çok olsa da, siyasiliğini örgütleyecek güç açıkta yoktur. akp'ye karşı 2019'da kazanılacak seçim başarısının "revizyon"u getirmesi de istenendir ama, kolay değildir.
şunu söyleyebiliriz: akp sonrası "restorasyon" devrimdir ve oluşumu da, süreklliliği de toplumsal acılarla yaşanır. "revizyon" ise gerekli değişimler için başlatıcı olsa da, yeniden 2002'yle başlayan içinden geçtiğimiz sürecin bir daha yaşanmamasını getirebilir mi?
kısacası, türkiye'de gelen seçimler de, suriye'deki türkiye varlığı da türkiye'de köklü değişimler getirici olmayacaktır.
2 mart 2018, college station, texas.
