abd'nin, türkiye'ye, isteklerini dayatma gücü gevşemeden sürüyor. abd'nin türkiye sorunu, akp yönetimiyle sorunu değildir. abd'nin, türkiye'yle sorunu, 1990'dan bu yana, abd'nin dayatmalarından sonuç almadıkça sürdü, sürüyor ve sürecek görünüyor.
türkiye, 2000'li yılların, neredeyse tamamını, akp yönetiminde yaşadı. abd için, akp dışında bir seçme olmadı. türkiye'de, akp'nin değişmesinde, abd'nin, özellikle, 2013'ün başından bu yana uğraştığı açıktır. oysa, 2013'e değin, türkiye'de egemen düşünce ve değerlendirme şuydu: akp'nin türkiye'de öne çıkmasında ve akp yönetiminin sürmesinde, abd'nin çıkarları belirleyicidir.
2013'te, geriden gelerek, akp'yle yandaşlaşmış liberaller, akp'den kopmakta öne çıktılar. 2013'te gezi olaylarıyla, akp'nin artık abd'nin desteğinden yoksun olduğu varsayımıyla akp'den kolayca koptular. kopmaktan öteye, akp'yle karşıtlaşan liberaller, yanıldıklarını geç anladılar.
akp'nin başlangıcında, akp karşıtlarıysa, akp'yi abd'yle birleşik saymada önyargılıydılar. akp karşıtlarının da, yanlışlarından, 2013'e değin bir yere varamadıkları yaşanmış gerçeklik olarak geride kaldı. 2013'le akp karşıtlığına yer değiştiren, 2013 öncesindeki akp destekçisi liberaller, akp'nin, abd gücüyle yokedilebileceği yanlışında da yanıldılar. akp'nin, 2013 öncesinde yanılan, abd yanlısı liberaller, 2013 sonrasında da, abd yanlısı olarak, akp'nin gidiciliğinde yine yanıldılar.
türkiye'de liberal aydınların, abd/ab'den bağımsız dayanakları yoktur. türkiye'deki liberal aydınlar, öznel olarak, abd karşıtı olsalar da, ab'nin abd'den bağımsız davranabilirliği varsayımında da yanıldılar ve yanılgıları değişmiyor. liberal olmayan akp karşıtları ise abd/ab'nin akp'si yargısından kuşkusuzlar. akp'nin, abd/ab karşıtlığının, gösteriş ve sonunda eğilmeye varacağında güvenle geriye adım atmıyorlar.
bir de şu durum var: akp karşıtları içinde, liberallerle akp destekçisi olmamış ve abd/ab'nin yanında olmadıklarını varsayarak, akp'nin değişmezliğinde direnen ve kendilerini barış yanlısı görerek akp'den lekelenmediklerini, lekelenmeyecekleri direnciyle akp karşıtlığı sürdürenlerin varlığı. lekesiz akp karşıtları, lekeli liberalleri yerden yere vururken, akp'nin geriletilmesinde abd/ab'nin yaptıklarını liberaller benzeri görmezlikten geliyorlar; yarın birgün, akp abd/ab'yle gitse, kendilerinin iktidarı doğacağı beklentisindeler.
akp'nin, abd'li olduğu varsayımıyla baştan akp karşıtı olarak başlayıp, akp düzeyinde, akp yanlısı liberallerle karşıtlaşan ve 2013 sonrasında liberallerin akp karşıtlığını yoksayanların, akp'nin abd/ab'ye karşıtlığı varsayımıyla, gün bugündür deyip, akp'yle geçici uzlaşık görünmeye çalışanlar var.
akp, abd/ab'den bağımsız olarak abd/ab'yle idi; gelişim içinde, abd/ab'den beklediklerinde yanılmış olarak, abd/ab'ye karşı bağımsız isteklerini diretmekte kararlı akp olabilirliğini düşünmesine temel yapan akp karşıtı yok.
abd/ab, akp'nin dışında, abd/ab'yle olabilecekleri bulmakta geçmişte olduğunca, başarılı olamadı, olamıyor. kısacası, gelinen noktada, abd/ab hem akp'yle olamıyor, hem de birlikte olabileceği akp karşıtları bulamıyor. abd/ab artık akp'yle olamıyor ama, akp'siz bir türkiye de oluşmuyor, oluşturulamıyor. bu durumda da, akp nato'suz, abd/ab'siz olmamakla olmak arasında gelgitlerini sürdürüyor.
abd savunma bakanı mattis ile abd dışişlerinden sorumlu tillerson'un türkiye'ye birbiri ardına gelmeleri türkiye'de değişikliğe yolaçacak mı? yukarıda sıraladıklarıma, yeniden dönüp bakarsak, türkiye'de, abd/ab'ye karşı değişim olmayacağını da, abd/ab'nin türkiye'yle olmakta değişmeyeceklerini de görebiliriz. bunun ilk sonucu da; türkiye'nin sınırları ötesindeki varlığı sürecektir. ne zamana değin? abd, askerlerini suriye'ye ve ırak'a yığıncaya ya da rusya, abd/ab ile uzlaşıncaya türkiye'nin içte ve dışta savaşır görünümü sürecektir.
16 şubat 2018, college station, texas.
